گوش دادن به موسیقی حرام است؟

آیا گوش دادن به موسیقی حرام است؟

جواب اجمالی

موسیقی هایی که ما می شنویم ، دو نوع است.

  • نوعی از موسیقی هاست که هرگز در جلسات گناه و رقص و شرابخواری کسی به آن ها گوش نمی دهد و آدم را به رفتارهای زشت و زننده تحریک نمی کند. شنیدن این نوع موسیقی ها حلال است. بیشتر موسیقی هایی که در رادیو و تلویزیون می شنوید از همین نوع است؛
  • اما نوع دیگری از موسیقی است که ما را به کارهای زشت و زننده تحریک می کند و در جلسات گناه مورد استفاده قرار می گیرد که گوش دادن به این موسیقی ها حرام است. هر گناهی یک نقطۀ تاریک در دل ما ایجاد می کند . شنیدن موسیقی های حرام نیز باعث سیاهی دل ما می شود و ما را در مقابله با شیطان ، دچار ضعف و سستی می سازد.
  •  جواب تفصیلی

گوش کردن به هر موسیقی ای حرام نیست .

موسیقی حرام معیارهایی برای تشخیص دارد که باید به آنها توجه شود.

  • توضیح درباره انواع موسیقی:

۱- موسیقی غنائی : هرگونه آهنگی است که به لحاظ شکل یا محتوا موجب تحریک شهوت و متناسب با مجالس گناه است. این گونه موسیقی , گاهی آرامش تخدیرگونه برای اعصاب دارد و گاهی هیجانات ناهنجار برای روان در پی دارد.

 

۲- موسیقی غیرغنایی : شامل صداهای موزون طبیعت ، مارش نظامی , صوت قرآنی , غیر غنایی ، آواز حدی (برای تحریک حیوانات و دام) می شود. این نوع موسیقی می تواند پاسخگوی گرایش طبیعی انسان به زیبایی های سمفونی و موزون باشد.

 

با توجه به آنچه گفته شد بررسى متون دینى و آراء عالمان دین نشان مى‏ دهد که موسیقى از نظر اسلام در چند صورت حرام مى‏ باشد:

  • ۱ ) موسیقى مطرب یعنى آهنگ‏هایى که موجب (تحریکات غیرارادى در شنونده شود) و انسان را از یاد خدا غافل مى‏سازد. منظور از محرک بودن نیز نوعى و شأنى است؛ یعنى، به طور معمول چنین اثرى را دارا باشد نه فقط نسبت به شخص خاص.

 

  • ۲ ) موسیقى همراه با مضامین لهوى که به گونه‏اى موجب فساد اخلاق و انحراف اذهان است مانند ترانه‏هاى عاشقانه و اشعارى که در وصف زن، شراب و غیره است و از همین قسم است اشعارى که به هر نحو موجب ترویج باطل و مخالفت با حق باشد مانند توهین به مقدسات و یا در جهت تایید کفر و شرک و نظامهاى فاسد و سردمداران آن باشد.
  • ۳ ) موسیقى در مجلس گناه و لهو و لعب مانند آهنگهایى که در حال رقص یا نوشیدن شراب و غیره نواخته مى‏شوند. در هر صورت معیار در حرمت موسیقى مناسب بودن آن با مجالس لهو و داشتن مضامین فساد انگیز و اغوا کننده و طرب انگیز است و فرق نمى‏ کند که از صدا و سیما باشد یا غیر آن. ایرانى باشد و یا غیرایرانى. همین طور فرقى بین رفع خستگى و غیر آن و براى خود یا دیگران در این حکم نیست و ملاک در تحریک شدن نوع مردم است نه شخص انسان و اگر صدای زن باشد حرمت مؤکد است.
  • برای اطلاع بیشتر شما متن سخنان مقام معظم رهبری در ذیل ایراد می شود. متن سخنرانی مقام معظم رهبری درباره موسیقی که در جمع دانشجویان ایراد شده است:

در مورد موسیقى دو حرف وجود دارد:

  • یکى این که ببینیم اساساً مشخصه‏ هاى موسیقى حلال و حرام چیست؛
  • و دیگر این که بیاییم: در مصداق ، مرزهایى را مشخص کنیم تا به‏ قول شما، جوانان بدانند که این یکى حرام و این یکى حلال است.
  • البته این دومى کارآسانى نیست ؛ کار دشوارى است. که انسان از این اجراهاى موسیقى‏ هاى گوناگون – موسیقى خارجى، موسیقى ایرانى هم با انواع و اقسامش؛ با کلام، بى‏ کلام – بخواهد یکى ‏یکى اینها را مشخص کند؛ اما مشخصه ‏هاى کلى‏ یى دارد که آن‏را مى‏ شود گفت .
  • البته من هم در جاهایى به بعضى از اشخاصى که دست‏اندرکار بودند ، آنچه را که مى‏ توانستم و مى‏ دانستم ، گفته‏ ام ؛ حالا هم مختصرى براى شما عرض مى‏ کنم. ببینید ، موسیقى اگر انسان را به بیکارگى و ابتذال و بى‏حالى و واخوردگى از واقعیتهاى زندگى و امثال اینها بکشاند ، این موسیقى ، موسیقى حلال نیست ؛ موسیقى حرام است . موسیقى اگر چنانچه انسان را از معنویت ، از خدا و از ذکر غافل کند، این موسیقى حرام است. موسیقى اگر انسان را به گناه و شهوترانى تشویق کند ، این موسیقى حرام است؛ از نظر اسلام این است.
  • موسیقى اگر این خصوصیات مضر و موجب حرمت را نداشته باشد ، البته آن‏وقت حرام نیست. اینهایى را که من گفتم ، بعضى از آنها در موسیقى بى‏ کلام و در سازهاست؛ بعضى هم حتى در کلمات است. یعنى ممکن است فرضاً یک موسیقى ساده‏ى بى ‏ضررى را اجرا کنند ، لیکن شعرى که در این موسیقى خوانده مى‏ شود، شعر گمراه کننده‏ یى باشد ؛ شعر تشویق کننده‏ى به بى‏ بندوبارى ، به ولنگارى ، به شهوترانى ، به غفلت و این‏طور چیزها باشد ؛ آن وقت حرام مى‏ شود.
  • بنابراین، آن چیزى که شاخص حرمت و حلیت در موسیقى است و نظر شریف امام هم در اواخر حیات مبارکشان – که آن نظریه را در باب موسیقى دادند – به همین مطلب بود، این است.

موسیقى لهوى داریم ممکن است موسیقى – به اصطلاح فقهى‏ اش – موسیقى لهوى باشد. «لهو» یعنى غفلت ، یعنى دور شدن از ذکر خدا ، دور شدن از معنویت ؛ دور شدن از واقعیتهاى زندگى ؛ دور شدن از کار و تلاش و فرو غلتیدن در ابتذال و بى‏ بندوبارى. این موسیقى مى ‏شود حرام.

 

  • اگر این با کیفیت اجرا حاصل بشود، اگر با کلام حاصل بشود؛ فرقى نمى‏ کند. شما مى‏ گویید زبان بین‏ المللى. آن موسیقى‏ یى که به‏ قول خود شما مرزها را درنوردیده و در جاهایى پخش شده ، آیا این لزوماً موسیقى خوبى است؟ صرف این که یک موسیقى از مرز فلان کشور خارج شد و توانست به مثلاً کشورهاى مختلف برود و یک عده طرفدار پیدا کند ، مگر دلیل خوب بودن موسیقى است؟  نه ، به هیچ وجه.
  • ممکن است یک موسیقى‏ یى باشد که به شهوترانى و تحرکات و نشاطهاى شهوى جوانى تحریک مى‏ کند ؛ طبیعى است که یک مشت جوانى که غفلت زده هستند ، از این موسیقى خوششان مى ‏آید. هر جایى که در دنیا دستشان به این نوار بیفتد، از آن نوار استفاده مى ‏کنند. این دلیل خوب بودن موسیقى نیست. من نمى ‏توانم بطور مطلق بگویم که موسیقى اصیل ایرانى، موسیقى حلال است ؛ نه ، این طور نیست.
  • بعضى خیال مى‏ کنند که مرز موسیقى حلال و حرام ، موسیقى سنتى ایرانى و موسیقى غیرسنتى است ؛ نه ، این‏طورى نیست. آن موسیقى ‏یى که منادیان دین و شرع همیشه در دوره‏هاى گذشته با آن مقابله مى‏ کردند و مى‏ گفتند حرام است، همان موسیقى سنتى ایرانى خودمان است که به شکل حرامى در دربارهاى سلاطین ، در نزد افراد بى‏ بندوبار،  در نزد افرادى که به شهوات تمایل داشتند و خوض در شهوات مى‏ کردند ، اجرا مى ‏شده ؛ این همان موسیقى حرام است. بنابراین، مرز موسیقى حرام و حلال ، عبارت از ایرانى بودن، سنتى بودن، قدیمى بودن، کلاسیک بودن، غربى بودن یا شرقى بودن نیست؛ «مرز» آن چیزى است که من عرض کردم. این ملاک را مى‏ شود به‏ دست شما بدهیم،
  • اما این‏که آیا این نوار جزو کدامهاست، این را من نمى‏ توانم مشخص کنم. البته الان دستگاههایى هستند که دارند ممیزى مى‏ کنند؛  اما من خیلى هم اطمینان ندارم که این ممیزیها صددرصد درست باشد .
  • گاهى مى‏ آیند به ما مى‏ گویند که یک نوار بسیار بد یا مبتذلى را دارند به ‏صورت مجاز پخش مى‏ کنند؛
  • گاهى هم ممکن است عکس این اتفاق بیفتد. من الان نمى‏ دانم واقعاً این ممیزی ها چقدر از روى واقع‏ بینى و ضابطه‏ مندى انجام مى‏ گیرد؛
  • اما آن چیزى که من مى‏ توانم به شما – به ‏عنوان یک جوان خوب و به عنوان کسى که مثل فرزندان خودم هستید – به ‏عنوان نصیحت و نظر خودم بگویم ، این‏است که عرض کردم .
  • به نظرم مى‏ رسد که موسیقى مى‏ تواند گمراه کننده باشد ، مى‏ تواند انسان را به شهوات دچار کند ، مى ‏تواند انسان را غرق در ابتذال و فساد و پستى بکند ؛ مى‏ تواند هم این نباشد و مى‏ تواند عکس این باشد ؛ مرز حلال و حرام این‏جاست.
  • من امیدوارم که شما جوانان با این زاد و تقوا بتوانید وارد میدان بشوید و تولیدهایى داشته باشید که به معناى حقیقى کلمه هم خصوصیات موسیقى خوب و بلیغ را داشته باشد و به معناى حقیقى تأثیرگذار مثبت باشد و حقیقتاً جوانان و روحها را ، به صفا و به معنویت و به حقیقت رهنمون کند.