پیام ها و شعارهای وقفی – قطعاتی از کتاب بخششی تا آسمان

وقف، یکی از نشانه های بارز اهتمام به امور مسلمانان است و برای آنان که در صدد کسب نیکی ها و جلب رضایت خداوند هستند، معتبرترین توشه برای آخرت به شمار می رود.

* * * * * * * *

وجود انگیزه ی الهی و ثمرات معنویِ دنبال آن، بزرگ ترین مزیت در امر وقف است که آن را از دیگر موارد مشابه متمایز می کند.

* * * * * * * *

وقف، ثروت و دارایی انسان را مانند چشمه ای همیشه جوشان می کند که هرگز از جوشش بازنمی ایستد و برای همیشه، خیر و برکت را بر بستر زمان و اجتماع جاری می سازد و صاحب خویش را از بهره های عظیم معنوی برخوردار می کند.

* * * * * * * *

اگر لحظه ای سر از خاک برگیری و به آسمان دل ببندی، گوشه ای از زیبایی جمع واقفان را نشانت می دهند. آن وقت واله و شیدا خواهی شد. وقف، راه اتصال به حلقه ی واقفانی است که نگینش، مولای متقیان است که همه ی وجود و دارایی اش را وقف اسلام کرد.

* * * * * * * *

وقف، سکوی عروجی است که ویژگی ماندگاری اش، توانی به انسان می بخشد که تا ملکوت پیش برود. دوام آثار و پاداشش مدام به مدد واقف می آید تا اوج و عروجش را به کمال برساند.

* * * * * * * *

ثمره ی وقف دو بال است که در عوض چشم بستن و چشم دوختن به واقف می دهند؛ یکی به خاطر چشم بستن از دنیا و دیگری به خاطر چشم دوختن به عقبی.

* * * * * * * *

وقف یعنی همه ی اموال و داراییِ خود را برای کسانی که خیلی زود فراموشش می کنند، جا نگذارد، بلکه قسمتی از آن را با وقف نمودن، حبس کند تا بتواند برای همیشه از دسترنج و نتیجه ی کار و تلاش خود استفاده کند.

* * * * * * * *

وقف یعنی اینکه انسان مالش را ثابت و پایدار نگه دارد تا گذشت زمان آن را از بین نبرد و برای همیشه باقی بماند تا برای دیگرانی که دوستشان دارد هزینه و خرج شود.

* * * * * * * *

وقفی یعنی اینکه انسان، انسانیت خودش را در چهاردیواری مدت عمر زندانی نکند؛ بلکه کاری بکند تا پرونده ی اعمال خیرش پس از مردنش هم باز باشد.

* * * * * * * *

وقف یعنی دیوار محدودیت را از کار نیک خود بردارد و آن را محدود به زمان زندگی اش در این دنیا نکند؛ عمل صالح خود را تا قیامت امتداد دهد.

* * * * * * * *

وقف یعنی اینکه انسان پس از مرگ هم از مال و دارایی خود استفاده کند. وقف راهی است برای اینکه انسان از دارایی خود جدا نشده و ارتباطش با دنیایی که ساخته قطع نگردد.

* * * * * * * *

وقف یعنی اینکه انسان دنیا را به آخرت وصل کند.

* * * * * * * *

وقف یعنی انسان در کاری سرمایه گذاری کند که سودش چندین برابر اصل سرمایه است و لحظه به لحظه و آن به آن، به حساب واقف واریز می شود.

* * * * * * * *

در وقف، بازگشت اصل و سود سرمایه را خداوند مهربان خودش تضمین نموده؛ آنجا که فرموده: «ما عِنْدَكُمْ یَنْفَدُ وَ ما عِنْدَ اللَّهِ باق؛ آنچه نزد شماست فنا مى‏شود و آنچه نزد خداست باقى مى‏ماند.» [سوره نحل، آیه ۹۶]

* * * * * * * *

وقف یعنی اینکه انسان فکر و عقلش را بیشتر از جسم و بدن خود دوست داشته باشد.

* * * * * * * *

وقف یعنی اینکه کاری بکند که حتی بعد از فنا شدن بدنش، فکر و اندیشه اش برای همیشه ماندگار شود.

* * * * * * * *

هرکس هر کاری که دوست دارد، برای انجام آن و ماندگار کردنش می تواند بخشی از اموالش را برای آن وقف کند.

* * * * * * * *

وقف یعنی انسان در برزخ هم دستش خالی نباشد؛ در آنجا که هر کس به نحوی گرفتار است، لحظه به لحظه از اموالی که در دنیا به وسیله ی وقف برای خود کنار گذاشته، استفاده کند.

* * * * * * * *

وقف یعنی مصالح و لوازم اولیه ی آباد نمودن آخرتش را تهیه و پله های دنیا تا بهشت را بسازد.

* * * * * * * *

وقف یعنی مخلوقات خدا را بیش از خود دوست داشتن و به فکر آنها بودن.

* * * * * * * *

وقف یعنی از انحصار خود خارج شدن.

* * * * * * * *

وقف، بخششی تا آسمان است؛ ایثاری است فراتر از زمین و زمان.

* * * * * * * *

وقف، پلی است از زمین خاکی تا آسمان بیکران رحمت حق.

* * * * * * * *

وقف، نردبانی برای وصول به آسمانیان و ملکوتیان است.

* * * * * * * *

وقف یعنی پس انداز برای روزهای تنهایی.

* * * * * * * *

وقف یعنی یک همراهِ مهربان و صمیمی و دستگیر برای ایام بی کسی.

* * * * * * * *

وقف یعنی آذوقه ای برای لحظات درماندگی.

* * * * * * * *

وقف، چراغی در تاریکیِ قبر و قیامت است.

* * * * * * * *

وقف، چشمه ی زلال آب در کویر تشنگی قیامت.

* * * * * * * *

وقف یعنی محدود نبودن در این دنیا و خود را فراتر از زمان دیدن، یعنی به جای هفتاد سال، هفت هزار سال و بیشتر، از دنیا استفاده کردن.

* * * * * * * *

وقف یعنی توسعه دادن عمل خیر از اطرافیان و نسل هم عصر، و کشاندن چشمه ی کار نیک خود برای نسل های آینده.

* * * * * * * *

وقف یعنی تمرین رها شدن از زنجیر تعلقات مادی و وصل شدن به خزانه ی دائمیِ رحمت الهی.

* * * * * * * *

پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: «أحبّ‏ الأعمال‏ إلى‏ اللَّه‏ أدومها و إن قلّ؛ محبوب ترین كارها در پیش خدا كاری است كه دوام آن بیشتر است، اگرچه اندك باشد» [نهج الفصاحة، ص۱۶۷] عمل خیری پردوام تر و مستمرتر از وقف، که قلب تاریخ را می شکافد تا قرن ها و هزاره ها پیش می رود، می توان سراغ گرفت؟

* * * * * * * *

در میان بهترین کارها، وقف یکی از بهترین هاست؛ چرا که یکی از ماندگارترین و بادوام ترین آنهاست

* * * * * * * *

وقف، عبادتی است که وابسته به زمانِ محدود عمر نمی شود، انجامش لحظه ای است، اما نتیجه و اثرش ابدی.

* * * * * * * *

پاداش وقف، مقطعی نیست؛ واقف چه زنده باشد و چه نباشد، در حال انجام کار خیر و حسنه است.

* * * * * * * *

وقف می تواند حساب ذخیره ی واقف را لحظه به لحظه تا قیام قیامت سنگین تر کند.

* * * * * * * *

وقف با چرخ زمان حرکت می کند و هرچه زمان جلو می رود او را همراهی می کند و رنگ و بوی کار نیک و عمل صالحِ واقف را به مشام آیندگان نیز می رساند.

* * * * * * * *

واقف در تاریخ شریک است و منزل به منزل با وی همراه.

* * * * * * * *

وقف، عملی است که نتیجه اش می تواند تا ابد ادامه یابد و واقف را تا قیامت همراه و دستگیر باشد.

* * * * * * * *

وقف، کارخانه ای تولیدی است که چرخ آن تا قیامت از گردش باز نخواهد ایستاد و هر لحظه کوله بار حسنات واقف را از سود و مزایای خویش سنگین و سنگین تر خواهد کرد.

* * * * * * * *

وقف، نوعی بیمه ی عمر و پس انداز عمر است که انسان می تواند با وقف نمودن بخشی از دارایی خود تا ابد از مستمری آن بهره بگیرد.

* * * * * * * *

وقف، پس اندازی برای روزهای ازکارافتادگی جسم و بازنشستگی روح و روان از کار و عمل است.

* * * * * * * *

وقف، حقوق ثابتی است که روح آدمی تا روز حساب از آن استفاده می کند تا توان بیشتری برای پیمودن راه وصول به بهشت پیدا کند.

* * * * * * * *

در وقف هم فروش مال به خدا وجود دارد و هم فروش جان؛ واقف از سویی با وقف، مالش را به خدا می فروشد و از سوی دیگر با عبور از خودخواهی و رسیدن به خداخواهی، جان خود را به خداوند می فروشد.

* * * * * * * *

وقف، یک نوع حساب در گردش است.

* * * * * * * *

واقف هر لحظه با خدا در حال تجارت است و در نتیجه پاداشش ابدی است.

* * * * * * * *

چگونه می توان تا ابد خادم قرآن شد؟ کسی که برای ترویج فرهنگ قرآن وقف می کند، خدمت به قرآن را با ابدیت پیوند زده، بدین سبب افتخار خادمِ ابدی قرآن را کسب کرده است.

* * * * * * * *

وقف برای قرآن، انسان را اهل قرآن نموده، باعث می شود در قبر و برزخ، هنگام سؤال و جواب از خدا و قرآن در قیامت، هنگام محاسبه ی اعمال و در هر موقف و عقبه ای، به وی با چشم اهل قرآن نگریسته شود.

* * * * * * * *

وقف برای قرآن، احداث کارخانه ی تولید خادمین قرآنی است که محصولش تعدادی بی شمار قاری، حاقظ، مفسر و… است.

* * * * * * * *

مگر نه اینکه شیرین ترین و دلرباترین کلام برای عاشق، گفتار معشوق است؟ وقف برای قرآن، نشانه ی عاشقی است

* * * * * * * *

می توان با وقف برای اهل بیت علیهم‌السلام، به آنان ابراز ارادت و عشق ابدی نمود.

* * * * * * * *

با وقف برای زنده داشتن نام و یاد و سیره ی خاندان پیامبر صلّی‌الله‌علیه‌وآله می توان محبت و مودت خود به آنان را جاودانه کرد تا آیندگان نیز به برکت بهره مندی از آثار آن موقوفه، به اهل بیت علیهم‌السلام توجه پیدا کنند.

* * * * * * * *

وقف برای اهل بیت علیهم‌السلام شعار عملیِ محبت به آنان است که طنین آن تا ابد خواهد پیچید و همگان را از عشق و افتخار واقف به آن بزرگواران آگاه خواهد ساخت.

* * * * * * * *

وقف برای اهل بیت علیهم‌السلام روزنه ی امید و امکانِ محشور شدن با آن بزرگواران و زندگی جاودانه در سرای دیگر را بیش از پیش می گشاید.

* * * * * * * *

می توان با وقف نمودن، تا انتهای تاریخ نام خود را در زمره ی امدادرسانان و یاوران امت رسول الله صلّی‌الله‌علیه‌وآله ثبت نمود.

* * * * * * * *

می شود با وقف نمودن به نیت اطعام مساکین به اندازه ی توان خود، نگذاشت کیسه ی نان امام علی علیه‌السلام برای ایتام و فقرا بر زمین بماندانبانِ نان و خرمای مولا را می توان تا انتهای افق و پایان تاریخ بر دوش گرفت و به درماندگان، مژده ی رسیدن عنایت مولا را داد.

* * * * * * * *

با وقف برای نیازمندان می توان برای آنها یک چتر حمایتی به وسعت زمان گشود. با وقف می توان قبل از اینکه فقر و گرفتاری به کسی روی آورد، به فکر یاری اش بود. با وقف می توان تا ابد گره گشای گرفتاران بود.

* * * * * * * *

وقف، اکسیر جاودانگی است.

* * * * * * * *
با وقف نمودن بخشی از اموال برای ازدواج جوانان، نه تنها مقدمات ازدواج یک زوج، بلکه زمینه ی ازدواج هزاران جوان مهیا می شود.

* * * * * * * *

خدا در حدیث قدسی به پیامبر می فرماید: «ای محمد! محبت به فقرا، محبت به من است، دوست داشتن خدا، دوست داشتن فقیران و نزدیک شدن به ایشان است». با وقف برای حمایت از زنان بی سرپرست و زنان سرپرست خانوار، می توان تا قیامت از آنان حمایت کرد و محبت به خدا را دائمی نمود.

* * * * * * * *

هرکس بتواند برای تسهیل امر ازدواج جوانان وقف کند، علاوه بر پاداش وقف، از فضیلت ایجاد محبوب ترین بنا در نزد خداوند متعال، پاداش حفظ نمودن نصف دینِ جوانان و نجات افراد زیادی از آتش، خشمگین نمودن شیطان و ..برخوردار می شود.

* * * * * * * *

وقف، راهی ماندگار و دائمی برای پیوستن به جبهه ی همیشه گشوده ی حق با باطل و یاری رساندن به سیدالشهداء و پرچمدار مبارزه با باطل است.

* * * * * * * *

با وقف یک مسجد یا نمازخانه در یک شهر و روستا و جاده، می توان برای بندگان حضرت حق، سجده گاهی عطرآگین بنا نمود که ذکر دوست بر لب و دلشان جاری شود.

* * * * * * * *

با وقف می شود کودکان را مجذوب نماز جماعت ساخت، غافلان را بیدار و دنیازدگان را شیفته ی سخن گفتن با خالق کرد.

* * * * * * * *

وقف برای شهدا، پرداخت تقسیطی بدهی است. با این کار می شود از فیوضات معنوی و همیشگی وقف، بخشی از بدهی خود را به شهدا ادا نمود.

* * * * * * * *

می توان با وقف برای هر شهید در سرتاسر جهان، جلوه گاهی از شهیدان برپا نمود تا عطر و رایحه ی دل انگیز شهید و شهادت که نویدبخش آزادگی و آزادمردی است، شامه ی جهانیان را پر نماید.

* * * * * * * *

وقف برای شهدا ضمن اینکه یاد و خاطره ی آنها را زنده نگه می دارد، پیام ایستادگی این ملت را به همگان، مخصوصاً دشمنان دین و نظام می رساند که ما تا ابد با شهدا زنده ایم.

* * * * * * * *

باید برای شهدا وقف نمود تا درخشش این ستارگان آسمانی برای زمینیانِ خاک نشین ملموس و محسوس باشد و هر روز نام و یاد آنان در گوش جامعه زمزمه شود.

* * * * * * * *

می توان برای زنده نگه داشتن یا شهدا، به یاد و نام هر شهید، موقوفه ای بنا نمود.

* * * * * * * *

با وقف برای شهدا می توان از اجر زنده نگه داشتن یاد شهدا بهره برد که نتیجه اش کسب پاداش شهدا نه برای یک روز و دو روز، بلکه تا قیامت است.

* * * * * * * *

با وقف به نیت خیرات برای گذشتگان، می توان تمام اموات مسلمین از اول اسلام تا قیامت را بهره مند ساخت، حُسن این کار این است که شامل خود واقف، فرزندان و اطرافیان و آیندگان وی نیز خواهد شد.

* * * * * * * *

گذشتگان خیلی چشم انتظارند. رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: ارواح مؤمنان هر جمعه به آسمان دنیا در برابر خانه ها و منزل های خود می آیند و با صدای غمناکی ندا می دهند: که ای خانواده ی ما! ای فرزندان ما و ای پدر و مادر و خویشان ما! به ما مهربانی کنید! از اموالی که در دست ما بود، با دادن درهمی و قرص نانی و جامه ای نسبت به ما ترحم کنید که خداوند شما را از جامه ی بهشت بپوشاند.

* * * * * * * *

وقف برای والدین، احسانی ماندگار است. وقف احسانی است که از درایت سرچشمه می گیرد و می تواند خوبی به والدین را ابدی و تا قیامت رابطه ای از سر احسان بین فرزندان و والدینشان برقرار کند.

* * * * * * * *

وقف برای والدین یک محبت ابدی و یک ارادت همیشگی به آنهاست.

* * * * * * * *

با وقف برای والدین می شود کاری کرد که علاوه بر زنده ماندن نام و یاد والدین، تا قیامت چشمه ای از حسنات و خیرات به برزخ آنها جاری شود و وضع و حال آنها را هر لحظه بهتر و جایگاهشان را بالاتر برد.

* * * * * * * *

با وقف می توان یک کار اساسی و ماندگار برای حمایت از مظلوم انجام داد.

* * * * * * * *

با وقف برای ترویج دین به وسیله ی ابزار نو و جدید می توان تا قیامت در زمره ی حامیان دین قرار گرفت.

* * * * * * * *

امام خامنه ای: اکنون عرصه های متعددی برای وقف وجود دارد که از جمله ی آن، …ترویج دین به شکل های مدرن است.

* * * * * * * *

لازم نیست که موقوفه حتماً ساختمان و زمین و املاک بزرگ باشد که از توان برخی خارج است، بلکه می شود با درآمد و حقوقی اندک به بزرگان دین اقتدا کرد و مانند آنها به خیل واقفان پیوست.

* * * * * * * *

کوتاهی در امور موقوفات اهل بیت علیهم‌السلام، کوتاهی در حق آنهاست. همه در مقابل موقوفات مسئولیم و باید در نحوه ی استفاده، هزینه، اجاره و احقاق تمامی حقوق مربوط به آن، اهل بیت عصمت و طهارت را بر خود و بر دیگران مقدم داریم تا شرمنده ی آنها نباشیم.

پیام ها و شعارهای وقفی – قطعاتی از کتاب اندیشه جاری

فکر برخی از واقفان خیلی بلند است. مردی مزرعه ای را وقف کرد تا از درآمدش، هدیه بخرند و روزهای جمعه به بیمارستان بروند و از بیمارانی که عیادت کننده ندارند، عیادت شود.

* * * * * * * *

آیت الله میرزا ابراهیم دنبلی خویی به تبعیت از ائمه ی طاهرین علیهم‌السلام تمام اموال خود را در راه خدا وقف نمود و در مقدمه ی وقفنامه آورد: «مالی که برای آدمی ابدالآباد دستگیر باشد، همان است که در راه خدا و در وجوه برّ و احسان مصروف و در صدقه ی جاریه مبذول شود.»

* * * * * * * *

اوژن اوبن، سفیر فرانسه در ایران، مشاهده ی خود از زندگی عالمِ واقف، آیت الله میرزا ابراهیم دنبلی خویی و اندیشه ی وی را چنین نگاشت: «به موجب وصیتش بعد از درگذشت وی، همه ی دارایی اش وقف امام سوم است».

* * * * * * * *

وقف به عنوان فرهنگی متعالی و سنتی پیشرو در زمره ی عالی ترین مفاهیم الهی و نتیجه ی والاترین ارزش هایی است که یک انسان متعهد می تواند به آن عمل کند.

* * * * * * * *

وقف، پدیده ای اثرگذار و حرکت آفرین است که می تواند فضای جامعه را به گونه ای گسترده متأثر از خویش سازد و برکاتی سرشار در اجتماع بیافریند.

* * * * * * * *

وقف از غنی ترین گنجینه های فرهنگ اسلام و شیعی است که ظرفیت های وسیع و تحول گرای آن در مناسبات اقتصادی و فرهنگی جامعه، ناشناخته مانده است.

* * * * * * * *

وقف، عبادتی مالی و مجاهدتی فرهنگی – اجتماعی است که دامنه ی نفوذ آن تا اعماق تاریخ را تسخیر می کند و حوزه ی نفوذ خود را در درازای قرن ها و هزاره ها می گزیند.

* * * * * * * *

وقف سنتی نبوی است که تزکیه ی نفس، کاهش فاصله ی طبقاتی، گسترش دانش، ماندگاری هنر و تقویت بنیان های عقیدتی و فکری و آثار حیات بخش دیگر را پوشش می دهد.

* * * * * * * *

وقف پتانسیل هایی دارد که می تواند سهمی عمده در تحول ساختار فرهنگی و دینی جامعه ایفا کند و شکوه تمدن دیرینه ی اسلامی را در پیوند با غرور ملی و انگیزش های فطری به نمایش بگذارد.

* * * * * * * *

وقف بر این بنیان تکیه دارد که قرآن فرمود: «وَ آتُوهُمْ مِنْ مالِ اللَّهِ الَّذی آتاكُمْ؛ و از آن مال که خدا به شما داده است، به آنها (نیازمندان) بدهید.» [سوره نور، آیه ۳۳]

* * * * * * * *

همه تصمیم بگیریم که مبلّغ و مروّج فرهنگی دینیِ «وقف» در جامعه باشیم.

* * * * * * * *

وقف، اشاعه ی روحیه ی تعاون در اجتماع.

* * * * * * * *

وقف، برخاسته از دردشناسی و دغدغه مندی اهل ایمان نسبت به نسل حاضر و نسل های آینده ی جامعه ی اسلامی است.

* * * * * * * *

وقف، ارمغان بخش انسجام اسلامی، اخلاقی و اجتماعی با هدف بهره مندی همگانی است.

* * * * * * * *

وقف در صورت فراگیر شدن و پیوند یافتن با فرهنگ عمومی جامعه، پیامدهای اجرایی مثبت و آثار فردی و اجتماعی قابل توجهی به همراه خواهد داشت.

* * * * * * * *

وقف، تقویت حساسیت عمومی و وجدان جمعی است.

* * * * * * * *

وقف، شکوفایی روح تعهدِ گروهی و مشارکت اجتماعی است.

* * * * * * * *

وقف یعنی بسترسازی برای اشاعه ی ارزش های متعالی و امور خیر.

* * * * * * * *

وقف، کاهش تدریجی انحرافات اجتماعی را به دنبال دارد.

* * * * * * * *

وقف، تحکیم و تثبیت هنجارهای جامعه و تقابل با ناهنجاری هاست.

* * * * * * * *

وقف، بالا بردن آمادگی برای پذیرش الزامات دینی و جریان یافتن فرهنگ اسلامی در سطوح گوناگون جامعه می باشد.

* * * * * * * *

فرهنگ وقف، همچون نگهبانی حقیقی برای دژ محکم دین و اسلام عمل می کند.

* * * * * * * *

فرهنگ وقف، به زندگی انسان ها معنا می دهد و آنها را از رخوت و بیگانگی بیرون می برد.

* * * * * * * *

تزریق هویت دینی به جامعه، از رهاوردهای اندیشه ی وقف است.

* * * * * * * *

بینش وقف، معنویت را در جامعه گسترش می دهد.

* * * * * * * *

موقوفات، نماد روح لطیف انسان های ژرف نگری است که فراسوی قرن ها، افق های دوردست انسانی و الهی را هدف گذاری کرده اند.

* * * * * * * *

دین و فرهنگ اسلامی، سهمی از بقای خود در ادوار و اعصار و به سلامت گذشتن از چالش های بسیار را مدیون عقبه ی عظیم مالی و فرهنگی وقف و واقفان مسلمان است.

* * * * * * * *

وقف، حبس و حراست از اصل ثروت و اجازه ی استفاده از درآمد آن در راه باورهای دینی و آسایش جامعه است.

* * * * * * * *

مالکیت ملک وقفی به خداوند انتقال می یابد، سودش به عموم اختصاص دارد، و آثار سرشار و فرازمانی و فرامکانی اش به حساب واقف واریز می شود.

* * * * * * * *

وقف از برترین و پردوام ترین مظاهر احسان و نیکوکاری به مردم، خدمت به هم نوعان، کمک به مصالح جامعه و تنظیم امور فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی است.

* * * * * * * *

کارنامه ی درخشان وقف این نوید را به ما می دهد که از طریق گسترش موقوفات و هدایت آنها می توان بیشتر نیازها و ضروریات عمومی جامعه را تأمین کرد.

* * * * * * * *

فراگیر شدن فرهنگ وقف، بخشی از هزینه های عمومیِ جامعه را بر دوش می گیرد و از بارِ بیت المال مسلمین می کاهد.

* * * * * * * *

وقف از افتخارات دین اسلام است و به طور مستقیم در سیره و سنت پیامبر ص و اهل بیت علیهم‌السلام و به طور غیرمستقیم در قرآن، توجه فراوانی را برانگیخته.

* * * * * * * *

اهمت وقف در شریعت و فرهنگ دینی تا بدان پایه است که یک باب از ابواب پنجاه گانه ی فقه اسلامی را همدوش با نماز و روزه و زکات و حج و جهاد و دیگر محورهای مهم و بنیادین فقهی، به طور مستقل به خود اختصاص داده.

* * * * * * * *

بینش اسلامی، وقف را راهگشا برای رفع محرومیت های مادی و معنوی جامعه و یادگاری جاودانه از کرامت انسان به پیشگاه هم نوعان و پیوند با آفریدگار متعال می شمارد.

* * * * * * * *

مهمترین مؤلفه ی مؤثر و انگیزش گر برای گرایش مؤمنان به وقف، سبک زندگیِ وقف گرای معصومین است. امیرالمؤمینن علیه‌السلام با دست خویش نخلستان ایجاد و چاه آب حفر می کرد و در راه خدا وقف می نمود.

* * * * * * * *

اسلام، عمل به وقف را در ردیف ایمان به خدا، رسول خدا و روز قیامت قرار داده است.

* * * * * * * *

وقف، هدیه ی عبد به معبود و پیشکش به ساحت صاحب هستی است.

* * * * * * * *

وقف در جامعه چند دسته کارکرد فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی دارد. وقف در سازوکارِ اجتماعیِ خود، سایه اش را چون چتری فراگیر بر سر نیازمندان می گستراند. ماهیت اوقاف جنبه ی اقتصادی نیز دارد و به عنوان پشتوانه ی قوی مالی برای امت و دولت اسلامی عمل می کند.

* * * * * * * *

کشورهای اروپایی و آمریکایی با الگوبرداری از مدل «وقف» در اسلام، بنیادهای خیریه تأسیس می کنند.

* * * * * * * *

فلسفه ی تأسیس و ترویج نهاد وقف در اسلام، پر کردن خلأها و بر طرف کردن نیازهای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی در جامعه ی اسلامی است. از صدر اسلام تا کنون، در پی پیدایش چالش در جامعه یا طیفی از خانوده ها، انسان های خیّر و نیکوکار با ایجاد موقوفات، در رفع معضلات کوشیده اند.

* * * * * * * *

وفاداری اهل بیت به سنت الهی وقف، بیشترین انگیزش را در واقفان می آفریند تا در این سبک از زندگی ورود کنند.

* * * * * * * *

نقش وقف در توسعه ی فرهنگ و تمدن اسلامی، همچنین نقش وقف در تکامل و توسعه ی ارزش های الهی و معنوی، از مؤثرترین ابعاد اندیشه ی وقف به شمار می رود.

* * * * * * * *

وقف از دیدگاه انسانی و معنوی عبارت است از به خدمت گرفتن ارزش ها و امکانات مادی به نفع ارزش های معنوی و الهی.

* * * * * * * *

با توسعه ی وقف، ثروت و سرمایه های مادی جامعه به صورت عادلانه در میان همه ی اقشار توزیع می شود. گسترش وقف و انفاق، مدام از تراکم و انباشتگی ثروت به دست عده یا طبقه ای خاص پیش گیری می-کند.

* * * * * * * *

وقف به مفهوم پیروزی ارزش های معنوی در وجود انسان است و گسترش فرهنگ وقف در یک جامعه به معنای سیطره ی ارزش های معنوی بر ارزش های مادی است.

* * * * * * * *

وقف عبارت است از استخدام امکانات مادی برای گسترش ارزش های معنوی.

* * * * * * * *

انسان واقف می داند که همه ی انسان ها حق دارند تا از مزایای امکانات مادی برخوردار باشند و اقدام او در وقف، تحقق بخشیدن به این آرمان است.

* * * * * * * *

واقف، انسان دردآگاه است؛ دردشناسانه وقف می کند، نه با این انگیزه که فخر بفروشد، بلکه تا دردی از جامعه و انسان معاصر و همه ی عصرها و نسل ها را درمان کند.

* * * * * * * *

وقف، بستری فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی می گسترد که نظام ادیان توحیدی، بسان قاعده ی زیست بشر تبدیل شود.

* * * * * * * *

ابعاد آموزشی و فرهنگی وقف در جوامع اسلامی بسیار گسترده است. چه بسیار مدارس و مراکز علمی در جهان اسلام که از طریق وقف آفریده و فراگیر شده اند.

* * * * * * * *

وقف، عقبه ی قدرتمند معارف اسلامی و چون پاسدار نشر متن و محتوای دین رفتار می کند. بسیاری از عالمان بزرگ با استفاده از درآمدهای اوقاف توانسته اند به مدارج عالی علمی برسند.

* * * * * * * *

استفاده از درآمدهای وقف برای ساخت مساجد، مدارس، دانشگاه ها، خوابگاه های دانشجویی، تأسیس کتابخانه های عمومی، مجالس عزاداری اهل بیت علیهم‌السلام، مسابقات قرآن کریم، و دهها فعالیت دیگر، از کارکردهای فرهنگی و آموزشی وقف هستند.

* * * * * * * *

با احداث و وقف مراکز تفریحی و فرهنگیِ دینی که باعث هدفمند شدن اوقات فراغت نسل جوان و توجه کمتر به انحرافات احتمالی است، می توان گامی در مبارزه با تهاجم فرهنگی و کاستن از آسیب های شبیخونِ دشمنان برداشت.

* * * * * * * *

در قرآن کریم به طور مکرر به آیاتی برمی خوریم که بر موضوع احسان، انفاق به فقرا و مستمندان، دستگیریِ مظلومان و … تأکید می کند. سنت حسنه ی وقف از حسنات مؤکد و از باقیات صالحات است که تأکید و توصیه ی اسلام را برانگیخته است.

* * * * * * * *

وقف به عنوان شکلی از صدقات و به عنوان صدقه ای که همیشه جریان دارد، به نوبه ی خود سهمی بزرگ در تألیف قلوب مردم داشته و خواهد داشت.

* * * * * * * *

خداوند متعال به افراد خیر و نیکومنش توفیق داده که با دیدی وسیع و جهانی، همه ی انسان های محروم و محتاج از هر رنگ و نژاد و ملیت و مرام و مسلک را در نظر داشته باشند و برای رفع نیازمندی های آنان پیش قدم شوند.

* * * * * * * *

وقف در یکی از کارکردهای خود، دروازه ی بزرگ نفوذ فکری و اعتقادیِ اسلام در جهان است. امروز در سراسر جهان، محرومان و نیازمندان فراوانی وجود دارند که با کمک و مساعدت به آنها می توان راه نفوذ فرهنگی و اعتقادی را گشود.

* * * * * * * *

وقف یکی از آموزه های زیبای فرهنگی است؛ زیرا بسیاری از آموزشگاه ها و مدارس علمیه، موقوفه و موقوفات جاریه جهت تأمین نیاز دانش پژوهان است و در تأسیس و تثبیت و توسعه ی تعلیم و تربیت اسلامی نقشی بی رقیب دارد.

* * * * * * * *

وقف، از بارزترین مصادیق عمل صالح و مولودِ سنتِ نبوی و سیره ی ائمه ی طاهرین است.

* * * * * * * *

یکی از فلسفه های تشریع احکام و اعمال دینی همچون نماز جماعت، حج و اعتکاف، تقویت روحیه ی برادری و مشارکت عمومی است. وقف از پیشتازانِ ایجاد اخوت و همیاری و همگرایی در جامعه است.

* * * * * * * *

در پرتوی اجرای سنت نیکو و حسنه ی الهی و انسانیِ وقف، احکام و دستورات دین که عمل به آنها ضامن بقای بنیان های خردمندنه در جامعه می باشد، به بهترین وجه مستحکم شده، پیکره ی اجتماع را از ابتلاء به آلودگی های اخلاقی و فرهنگی واکسینه می کند.

* * * * * * * *

شرط وقف این است که متضمن خیر باشد و این خیر هر مصداقی را می تواند پوشش دهد؛ همانند مکانی برای نیازمندان، طالبان علم، مسافران، گرفتاران و… .

* * * * * * * *

وقف، ماندگارترین معامله در طول حیات انسانی است که در آن، واقف دسترنج عمرش را در این بانک الهی ذخیره می کند تا در عرصه ی قیامت از سود این سرمایه گذاری بهره ببرد.

* * * * * * * *

وقف اموال در امور عام المنفعه تنها نام واقف آن را زنده نگه نمی دارد، بلکه ارزش های معنوی و انسانی و مکارم اخلاق همچون نوع دوستی، نیکوکاری و تعاون را نیز در جامعه جاودانه می سازد.

* * * * * * * *

خوشبختیِ واقعی از آنِ کسی است که دیگران را خوشبخت سازد. وقف یکی از سازوکارهایی است که با هدف دستگیری از نیازمندان، در خوشبختی دیگران سهمی دست و پا می کند.

* * * * * * * *

وقف پیش از انقلاب اسلامی به موضوعی فراموش شده مبدل شده بود؛ اما اینک نسیم جانبخش احیای سنت های اسلامی، حیاتی دوباره به این سنت پسندیده بخشیده و استقبال نیک اندیشان و نیکوکاران را در پی داشته است.

* * * * * * * *

وقف، امکان همزیستی مسالمت آمیز را در محیطی مملو از اخوت و حسن ظن، که زمینه ساز پیشرفت و تعالی جامعه خواهد شد، فراهم می کند.

* * * * * * * *

کارکرد اجتماعی وقف، باعث شده بسیاری از خدمات اجتماعی در گذشته از طریق موقوفات ارائه شود؛ کاروانسراها، رباط ها، دارالایتام ها و … اماکنی بودند که به شدت مورد نیاز جامعه بوده و واقفان با عنایت به این دسته از نیازهای اجتماعی اقدام به عمل وقف می کردند.

* * * * * * * *

قرآن بارها مسابقه در نیکی و انفاق را ویژگی اهل ایمان و مؤمنان راستین برشمرده: «وَ یُسارِعُونَ فِی الْخَیْراتِ؛ و در كارهاى نیك شتاب مى ورزند». [سوره آل عمران، آیه ۱۱۴]

* * * * * * * *

امیرمؤمنان علیه‌السلام هنگام وقف یکی از چشمه های خود، رازِ این عمل را چنین بیان کرد: «انما فعلت ذلک لیصرف الله عن وجهی النار؛ این کار را انجام دادم تا خداوند آتش جهنم را از چهره ی من دور کند».

* * * * * * * *

حمایت از گروه های اجتماعی مانند مسافران و فقرا، و کمک به ازدواج افراد بی بضاعت، ایجاد مراکز بهداشتی و درمانی، تأسیس پرورشگاه کودکان بی سرپرست، ایجاد مجتمع تربیتی در مناطق محروم، و … از مهم ترین کارکردهای اجتماعی وقف در جامعه است.

* * * * * * * *

امام علی علیه‌السلام هنگام وقف باغ و چشمه ی ینبع، فرمود: اینجا در راه خدا وقف قطعی می شود برای حاجیان بیت الله و عابران از این گذرگاه. هرگز فروخته نمی شود، بخشیده نمی گردد و ارث برده نمی شود. هرکس اینجا را بفروشد یا ببخشد، لعنت خدا و فرشتگان و مردم همگی بر او باد و خداوند هیچ عمل خیری را از او نمی پذیرد. [الکافی، ج ۷، ص ۵۵]

* * * * * * * *

روحیه ی تعاون اجتماعی و سبقت در خیرات در نهاد وقف عینیت می یابد و به عمل واقف، مُهر ابدیت می زند.

* * * * * * * *

یکی از هنرهای ظریف اسلام به منظور نفوذ بیشتر در انسان، چاشنی کردن حسِ خوددوستی انسان (حب النفس) است. وقف نیز از کشش خوددوستی و حبِّ جاودانگی و بقاء در انسان استفاده کرده و عضویت در این نهاد را راهی قرار داده که در آن نام انسان و مالکیت اموال او تا ابد تضمین می شود.

* * * * * * * *

از بارزترین ویژگی های اجتماعی نظام وقف، طبقاتی نبودن آن است؛ به این معنا که سنت وقف همواره و برای همه ی اقشار جامعه قابل دسترس است و در انحصار یک طبقه ی خاص نبوده و نیست.

* * * * * * * *

امام حسین علیه‌السلام شرط پاک بودن اموال صدقه و انفاق و وقف را این گونه تبیین فرمود: «إِنَّمَا الصَّدَقَةُ الطَّیِّبَةُ صَدَقَةُ الَّذِی عَرِقَ فِیهَا جَبِینُهُ وَ اغْبَرَّ فِیهَا وَجْهُه ؛ صدقه ی پاکیزه، صدقه ی کسی است که در راه کسب آن پیشانی اش عرق کرده و صورتش غبارآلود شده باشد». [دعائم الاسلام، ج ۲، ص ۳۲۹]

* * * * * * * *

نظام وقف، عبارت است از چارچوب بنیادین مسئولیت های متقابل و همبستگی اجتماعی میان ثروتمندان و نیازمندان.

* * * * * * * *

نظام وقف، یکی از سازوکارهای تحقق عدالت اجتماعی و وسیله ای صلح آمیز برای توزیع مجدد درآمد بدون هرگونه اجبار و مداخله ی قدرت حاکمانه بوده و هست.

* * * * * * * *

امام صادق علیه‌السلام فرمود:
امیرالمؤمنین علیه‌السلام خانه ی خود را که در محله ی بنی زریق مدینه بود، وقف کرد و در وقفنامه آورد: این، چیزی است که علی بن ابیطالب در حال حیات و سلامت خود آن را وقف کرده است. او خانه ی خود را به صورت وقفی درآورده است که به فروش نمی رود و بخشیده نمی شود و به ارث برده نمی شود تا وقتی که خدای وارث آسمان ها و زمین آن را به ارث ببرد. [من لایحضره الفقیه، ج ۴، ص ۲۴۸]

* * * * * * * *

وقف، نقشی ملموس و محسوس در ارائه ی خدمات رفاهی، به ویژه در مناسبت ها، حوادث و تصمیم گیری های مهم شخصی و خانوادگی مانند ازدواج، اشتغال، تحصیل، برگزاری مراسم و … دارد.

* * * * * * * *

وقف، فراهم کردن چارچوبی اساسی برای مشارکت مردم در امور اجتماعی است و تصمیم یک فرد برای نهادهای عام المنفعه را به وجود می آورد.

* * * * * * * *

فرهنگ وقف با معنای عام ایثار و از خودگذشتگی در ابعاد گوناگون مادی و الهی به عنوان فرهنگ ارزشی و رفتار اجتماعی با انگیزه های دینی و بنیان های کهن میهنی، یک هنجار ارجمند میان شهروندان میهن اسلامی است.

* * * * * * * *

در ادیان الهی، موضوع وقف و صدقه ی جاریه، جایگاهی خاص داشته. گرچه وقف در ادیان دیگر نیز رواج داشته؛ اما در اسلام به اوج تکامل و توسعه ی نظری و عملی رسید.

* * * * * * * *

پاک بودن نیت و خالص بودن انگیزه ی واقف، شرط صحت و پذیرش انفاق است. ریا، محروم کردن ورثه ی اهل از حق خود، وقف اموال دیگران، وقف بیت المال بدون اجازه ی حاکم شرع، و به طور کلی نداشتن انگیزه های الهی، مانع از عمل وقف خواهد بود.

* * * * * * * *

رسول خدا ص نظام وقف را در شهر مدینه برقرار کرد. پس از این واقعه به پیروی از سنتی که از آن حضرت باقی ماند، وقف نقش بسزایی در عمران و آبادی شهرهای اسلامی ایفا کرد.

* * * * * * * *

امام علی علیه‌السلام با عمران و آبادانی اراضی بایر و حفر چاه و ایجاد نخلستان، تمامی ثمرات و منافع این اراضی را تحت عنوان وقف در جهت استفاده ی افراد مستمند قرار داد. این سیره ی پسندیده از طرف ائمه ی اطهار ع، علما، صالحان و نیکوکاران ادامه یافت.

* * * * * * * *

آریایی های ساکن ایران از دوره ی باستان به تبعیت از آیین خود، به انجام کارهای نیک، به ویژه رسیدگی به وضع بینوایان، توجه کرده و برای نگهداری آتشکده های خود نذورات و موقوفاتی داشته اند.

* * * * * * * *

وقف از نظر اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جزء مظاهر خاص پیشرفت و رفاه جامعه شمرده می شود.

* * * * * * * *

وقف، نهادی برای انس و الفت میان مسلمین و تقویت بنیان های عاطفی و اجتماعی در جوامع اسلامی تحلیل می شود.

* * * * * * * *

وقف در حقیقت نوعی بیمه اجتماعی است؛ زیرا به کمک وقف، معمولاً ثروت ها پس از چند سال از طبقه ای به طبقه ی دیگر و از خاندانی به خاندانی دیگر انتقال می یابد و نوعی تعدیل و تقسیم ثروت اتفاق می افتد.

* * * * * * * *

نتیجه ی طبیعی وقف را می توان در سه فرایند ذکر کرد: تعدیل ثروت، توازن اجتماعی، همکاری جامعه. همه ی اینها زیربنای عدالت اجتماعی و اقتصادی جامعه هستند.

* * * * * * * *

وقف در نگاه کلان، دو اثر درونی و بیرونی دارد؛ اثر درونی متوجه واقف است که با این عمل به تزکیه ی نفس خویش پرداخته، روحیه ی دنیاطلبی و مال اندوزی را از خود زدوده است. و اثر بیرونی آن در جامعه جلوه می کند که در جبران فقر و محرومیت و کاهش فاصله ی طبقاتی، مؤثر و مثمر ثمر می افتد.

* * * * * * * *

وقف به واقف اجازه می دهد که املاکش را برای استفاده ی دائمی بهره برداران، اهدافش را نسبت به انتقال منافع، تعیین بهره برداران و دیگر موضوعات مربوطه با اطمینان از اینکه به مثابه قانون مراعات و مورد احترام قرار می گیرد، ماندگار سازد.

* * * * * * * *

وقف افزون بر آثار مذهبی، فرهنگی، آموزشی و اقتصادی، آثار جغرافیایی مهمی نیز به همراه دارد. در برخی مناطق که پدیده ی وقف گسترش یافته، چهره ی جغرافیایی آن مناطق دگرگون شده است. وقف در سیما و چشم انداز جغرافیایی شهرها مؤثر بوده است.

* * * * * * * *

وقف، سرچشمه و زمینه ساز و علت وجودی بسیاری از مظاهر جغرافیایی چون مساجد، تکایا، دانشگاه ها، بیمارستان ها، رصدخانه ها، زاویه ها، رباط ها، کاروان سراها، حمام ها، آب انبارها، قنات ها، پل ها و سایر مؤسسات خیریه ی اجتماعی در سراسر کشورهای اسلامی شده است.

* * * * * * * *

هرچند استفاده از خدمات وقف مختص به قشر خاصی از مردم ساکن در یک شهر نیست، ولی به جرأت می توان گفت که بهره برداران اصلی از موقوفات، اقشار آسیب پذیر و نیازمند جامعه خواهند بود.

* * * * * * * *

سخاوت و گشاده دستی از صفات برجسته و متعالی انسان هاست. در طبقه بندی انواع بخشش ها، به جرأت می توان گفت که وقف ارزشی چند برابر دارد.

* * * * * * * *

وقف ترازویی است که با آن می توان درجه ی ایمان قلبی و ویژگی های انسانی افراد یک جامعه را به خوبی سنجید.

* * * * * * * *

وجود تعداد فراوان اماکن موقوفه ی یک شهر، بیانگر اعتلای ایمان و اعتقاد دینی و پایبندی ساکنان آن به احکام و مبانی شرعی است.

* * * * * * * *

هرچه تمایل افراد یک جامعه به مشارکت عمومی برای ساختن و آبادانی و پیشرفت محل زندگی شان بیشتر باشد، موقوفات بیشتری نیز در آن سرزمین به چشم می خورد.

* * * * * * * *

بر پایه ی آموزه های الهی اسلام، سخاوت و بخشش به ویژه وقف، به عنوان بالاترین مراتب جود و بذل، جایگاهی مهم نزد بزرگان این دین آسمانی دارد.

* * * * * * * *

روایات بسیاری که درباره ی توصیه ی مکرر پیامبر گرامی اسلام ص و امامان معصوم علیه‌السلام به سنت حسنه و مترقیِ وقف در دست است، همچنین پایبندی عملیِ خود آن پیشوایان به وقف، نشان از ارزش و مقام بلند این عمل نیک در دین اسلام دارد.

* * * * * * * *

سفارش پیامبر اکرم ص به صحابه برای وقف زمین، و وقف دو چشمه ی آب در مدینه از سوی امام علی علیه‌السلام برای کمک به درراه ماندگان و نیازمندان، اشاراتی کوتاه به اهتمام خاندان نبوت نسبت به جاری شدن این رفتار خداپسندانه در تمامی شئونات زندگی مسلمین است.

* * * * * * * *

شاید بتوان مهم ترین علت بزرگداشت وقف در اسلام را در سنجش ایمان و اعتقادات قلبی و درونی مردم به حساب آورد که داعیه ی دینداری دارند.

* * * * * * * *

یک جامعه ی آرمانی می کوشد تا باورهای باطنی ساکنانش به ظهور برسد و برای رسیدن به این مقصود، وجود راهکارها و خروجی هایی نیاز است تا درون و نیات افراد آن را به مانند آیینه ای صاف به نمایش بگذارد. وقف یکی از این آزمون ها است.

* * * * * * * *

وقف محک و میزانی است تا مردم با عمل کردن به آن بتوانند برای تداوم جامعه ی دینی و حتی اجتماعی خود تلاش کنند و در نهایت، برای دستیابی هرچه بهتر آن به یک مشارکت و همکاری عمومی که باعث نزدیک تر شدن آنها به همدیگر است، برسند.

* * * * * * * *

وقف مسیری روشن و هموار برای جهت بخشی سرمایه ها و نیات افراد یک جامعه ی مدنی است که از همه ی داشته های خود برای ساخت و پیشرفت بهینه ی محیط زندگی شان استفاده می کنند.

* * * * * * * *

به سبب اینکه هیچ گاه تکیه ی یکجانبه به نهادهای حکومتی نمی تواند یک جامعه را به دلیل وسعت نیازهایش در روند تکامل یاری دهد، مشارکت و همکاری افرادی که توانایی انجام امور وقفیه را دارند، می تواند سهمی بزرگ در رسیدن به یک آرمان شهر ایفا کند.

* * * * * * * *

انسان ها با وقف کردن می توانند صفات رذیله ی خود مانند حرص، طمع و دنیادوستی را از بین ببرند و حس نوع دوستی و انفاق را جایگزین سازند.

* * * * * * * *

از آنجایی که با ورود اسلام به ایران، ساکنان این سرزمین با فراغ بال به استقبال همه جانبه ی بایدها و نبایدهای این دین الهی رفتند، سنت وقف نیز با آنکه از دیرباز در ایران جریان داشت، به طور چشمگیری افزایش یافت.

* * * * * * * *

به جرأت می توان گفت سرزمین ایران و دانشمندان آن بالاترین مرتبه ی رشد و پیشرفت خود را مدیون وقف و موقوفه ها و واقفان هستند.

* * * * * * * *

نکته ی جالبی درباره ی ارتباط وقف با ادبیات فارسی و به وجودآورندگان مظاهر و جنبه های این گستره ی پهناور ادبی و هنری وجود دارد و آن، تحصیل و رشد و بالندگیِ بیشتر شاعران و نویسندگان فارسی در یک بستر آموزشی وقفی است.

* * * * * * * *

وقف، دینی بزرگ و بی نظیر بر گردن ادبیات فارسی دارد. در صورت عدم وجود فرهنگ وقف در بین مردم، شمار زیادی از شاعران و نویسندگان و عرفایی که در اماکن موقوفه زندگی و تحصیل می کردند، فرصت به فعلیت رساندن استعدادهای خود را نمی یافتند و ادبیات ایران از وجود آثار ماندگار و شاهکارهای کلاسیک خود محروم می ماند.

* * * * * * * *

ابن خلدون در اثر تاریخی و ارزشمند خود، مهمترین علت پیشرفت رشد علم و دانش در سرزمین های مشرق را صفت پسندیده ی بخشش و نیکوکاری ایرانیان نسبت به عاملان و جویندگان دانش می داند.

* * * * * * * *

خواجه نظام الملک طوسی با تأسیس نخستین نظامیه ی علمی، تحولی بزرگ در روند بنا نهادن زیرساخت های علمی و تاریخ آموزش و پرورش جهان اسلام آفرید. وی مبالغ بسیاری از اموال وقفی بر نظامیه ها را صرف خرید و نسخه برداری کتاب های ارزشمند برای کتابخانه ی نظامیه کرد و پس از مدت کوتاهی این کتابخانه مانند نگینی گرانبها در ممالک اسلامی درخشید.

* * * * * * * *

روند ساختن مراکز علمی و پژوهشی از راه درآمدهای وقفی، هیچ گاه در تاریخ ایران زمین متوقف نماند و بزرگان و توانگران این سرزمین به سبب علاقه ی قلبیِ دیرینه ی خود به کسب علم و دانش، همواره به رسالت خود در زمینه ی گسترش این فرهنگ پسندیده عمل کرده اند.

* * * * * * * *

«یاقوت حموی» می نویسد: «من در مرو روزگار می گذرانیدم. در آنجا کتاب ها در علوم و آداب چندان یافت می شد که مرا از یاد کسان و زادگاه بازمی داشت؛ اما چندان نپایید که مصیبت ویرانی گریبان خراسان را گرفت. اگر یورش مرگبار مغول نبود، بر آن بودم تا زنده ام از آن دل برنکنم. در حالی این شهر را وداع گفتم که دهها کتابخانه و موقوفه داشت و من مانندش را در انبوهی و نفاست در دنیا ندیده بودم».

* * * * * * * *

کتاب های «یاقوت حموی» جغرافی دان و ادیب بزرگ، و آثار دیگر مورخان و نویسندگان، مملو از وصف کتابخانه های موقوفی و شمار زیاد آنها در ممالک اسلامی می باشند. وجود دهها کتابخانه وقفی تنها در یک شهر، گواهی راستین است بر رواج و سیطره ی روحیه ی بخشش و نیکوکاری در میان مسلمانان که خود را در بالاترین مرتبه ی سخاوت، یعنی وقف نشان داده.

* * * * * * * *

تأثیری که یاقوت حموی، مورخ و نویسنده ی معروف، از کتابخانه های وقفی پذیرفت، چندان عمیق و باطنی شده بود که پس از جان سالم به در بردن از حمله ی مغول ها، هنگامی که به عراق بازگشت، همه ی سرمایه ی عمر خود، یعنی کتاب های نوشته ی خودش و مصنفات دیگران را به کتابخانه ی زیدی بغداد هدیه داد.

* * * * * * * *

اوج اقتدار و شکوه فرهنگ وقف و احسان واقفان را می توان در دوران طلایی وزارت دو مرد بزرگ تاریخ، «خواجه نصیرالدین طوسی» و «خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی» مشاهده کرد که با درایت و هوش سرشار خود، افسار قوم بدویِ مغول را به سوی جاده ی مستقیم علم اندوزی و فرهنگ پروری گرداندند.

* * * * * * * *

ادب و دانش فارسی سهمی مهم از حیات خود را مدیون اندیشه ی وقف و رفتارِ نیک اندیشان واقف و چشمه ی جوشانِ موقوفات است. بسیاری از ادیبان تا پایان عمر از درآمدهای حاصل از مصارف موقوفه ها برای زندگی و تولیدات ادبی استفاده می کردند. سعدی برای اثبات استفاده ی خود از اموال موقوفه به دریافت مستمری و شهریه اشاره دارد:
مرا در نظامیه ادرار [۱] بود شب و روز تلقین و تکرار بود.
پی نوشت:
۱٫ مستمری

* * * * * * * *

خواجه نصیرالدین طوسی با همت فراوان توانست کتابخانه ای وقفی به وجود آورد که حاوی چهارصد هزار کتاب ارزشمند برای دانشمندان بود.

* * * * * * * *

خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی ساختمانی بی مانند که در واقع دانشگاهی بی نظیر در مقیاس جهانی بود، به نام «ربع رشیدی» را در تبریز بنا نهاد. موقوفات بی شماری که در این مجموعه مورد استفاده قرار گرفته در کتاب «موقوفات رشیدی» ذکر شده.

* * * * * * * *

در خدمات وقفیِ خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی آمده: «فرمود تا در تبریز و دیگر ولایات معظم در تمامت مملکت دارالسیاده سازند تا سادات آنجا فرود آیند و جهت مصالح ایشان، وجهی که مصلحت دیده به موجبی که وقف نامه ها به ذکر آن ناطق است، معین فرمود تا ایشان نیز از خیرات او با بهره باشند. و فرمود تا جهت مشهد حسین علیه‌السلام نهر جاری گردانیدند».

* * * * * * * *

ناصرخسرو در سفرنامه اش، ذیل توصیف بیت المقدس می نویسد: «چون از شهر به سوی جنوب، نیم-فرسنگی بروند، چشمه ی آب از سنگ بیرون می آید. بر آن چشمه وقف های بسیار کرده اند. بیت المقدس را بیمارستانی نیک است و وقف بسیار دارد و خلق بسیار را دارو و شربت دهند و طبیبان باشند که از وقف مرسوم ستانند».

* * * * * * * *

کمتر کسی در ایران زمین وجود دارد که برای یک بار نام «جوی مولیان» و قصیده ی شورانگیز رودکی درباره ی آن به گوشش نرسیده باشد؛ همان قصیده ای که «سلمان امیر نصر سامانی» را پس از شنیدن آن، بی تابانه برای دیدار وطن، بدون پوشیدن کفش و لباس به راه انداخت. اما نکته ی جالب در این مورد، در وقفی بودن آن جلوه می کند: «امیر اسماعیل سامانی به جوی مولیان سرای ها و بوستان ها ساخت و بیشتر بر مولیان وقف کرد و هنوز وقف است».

* * * * * * * *

سنت حسنه ی وقف در ایران مختص به ورود اسلام نمی شود و ایرانیان با هر آیین و مذهبی به علت ضمیر پاک و خوی خیرخواهی که داشته اند، از دیرباز به این عمل نیک اهتمام می ورزیدند. عطار نیشابوری در «الهی نامه» داستان مرد گبری را بیان می کند که برای مردم شهر پل ساخت و به اصرار سلطان محمود برای دریافت هزینه ی پل جواب رد داد تا برای همیشه نام نیک این عمل بر او باقی باشد.

* * * * * * * *

وقف یعنی ایثار و تعلق قلبی و عمقی به بخشش در راه خدا و نجات انسان ها.

* * * * * * * *

وقف در نظر حکیم سنایی:
کانکه شد پاسبان خانه و زر
چون کلیدان بماند در پسِ در
جان و اسباب از او عطا داری
پس دریغش از او چرا داری؟
وقف کن جسم و مال را بر غیب
تا بوی چون کلیدش اندر جیب.

[دیوان سنایی، ص۱۶۴]

* * * * * * * *

سعدی برای تشویق مخاطبان به وقف، از مزایای ابدی آن و جاودان شدن نام نیک انسان سخن می گوید و وقف را نوعی سپاسگزاری در برابر نعمت های خداوند می داند. [بوستان، ص ۴۵]

* * * * * * * *

سعدی:
جوانمرد و خوشخوی و بخشنده باش
چو حق بر تو باشد تو بر خلق باش
نیامد کس اندر جهان کو بماند
مگر آن کزو نام نیکو بماند
سزد آن که ماند پس از وی به جای
پل و خانی و خان و مهمان سرای
هر آن کو نماند از پسش یادگار
درخت وجودش نیامد به بار
که را سیم و زر ماند و گنج و مال
پس از وی به چندی شود پایمال
وزان کس که خیری بماند
روان دمادم رسد رحمتش بر روان. [بوستان، ص ۴۵]

* * * * * * * *

مولوی: چون انسان همه ی هستی و تمامیت خود را از وجود خداوند وام گرفته، پس بر او واجب است که بخشی از موجودی خود را بر پروردگار وقف کند.

* * * * * * * *

عطار نیشابوری با توجه به قانون عدم خرید و فروش مال وقفی، می سراید:
عشق جز بخشش خدایی نیست
این به سلطانی و گدایی نیست
عشق وقف است بر دل پر درد
وقف در شرع ما بهایی نیست. [دیوان عطار، ص۹۵]

* * * * * * * *

پرداختن همه جانبه ی شاعران و نویسندگان برجسته به موضوع وقف، بیانگر ارزش و جایگاه والای سنت وقف و مشارکت عمومی مردم برای آبادانی و رونق اجتماع پیرامونشان است.

* * * * * * * *

سنت حسنه ی وقف، پدیده ی دیرپای بشری است که افزون بر شریعت، ریشه در عقل، منطق و طبیعت انسان دارد.

* * * * * * * *

گرچه ممکن است صورت ظاهری و نیز آیین مربوط به مسأله ی وقف یا شبه وقف در کشورهای مختلف و بین اقوام گوناگون متفاوت باشد، ولی در همه ی جهان و ادیان، ماهیتی بیش ندارد و آن جاودان قرار دادن تمام یا قسمتی از ثروت خود در راه خدا به منظور بهره گیری فرد یا افرادی از جامعه ی بشری در درازمدت از درآمد و منافع آن است.

* * * * * * * *

وقف، سبک زندگیِ نیکواندیشانه، نیکوکارانه و نیکوگرایانه است.

* * * * * * * *

وقف، سنت حسنه و یکی از افتخارات فرهنگ غنی اسلام و از اهرم های مؤثر اعتقادی و فرهنگی برای جبران نارسایی ها و نیازمندی های جامعه در ابعاد مختلف محسوب می شود.

* * * * * * * *

توسعه ی موقوفات برابر است با توسعه ی فضایی سرشار از معنویت، ماندگاری و مهرورزی.

* * * * * * * *

عبادتِ چندوجهیِ وقف در یکی از کارکردهای خود، کمبودها و نیازهای اجتماعی را تأمین می کند و زمینه ی رشد و تعالی و سعادت و پیشرفت جوانان را فراهم می آورد.

* * * * * * * *

تحولی که در فرایند وقف رخ می گشاید، جایگزینی سودجویی و خودخواهی و مال اندوزی با خیرگزینی و غیرخواهی است. و این، انقلابی عمیق در روح و انگیزه و نیتِ واقف است که قبل از رسیدن منافع وقف به دیگران، خود اولین بهره مند از آن خواهد بود.

* * * * * * * *

وقف، محملی است برای اضمحلال تکاثر و تفاخر، و استحاله ی آن به تکامل، تعامل، باقیات صالحات و صدقات جاریه.

* * * * * * * *

فرهنگ وقف و گسترش موقوفات که نیازمند مشارکت وسیع اجتماعی افراد است، در بستر آگاهی، بلوغ فکری و اعتلای اعتقادی قد می کشد.

* * * * * * * *

وقف، مولود یقین به آخرت و پاداش الهی، و ایمان راسخ در برتری آخرت بر طبیعت است. از دامنِ ایمان متزلزل، و تردید در پاداش بی منتهای الهی، وقف متولد نمی شود.

* * * * * * * *

وقف، معامله ی مستقیم مالی و معنوی با خداست. طبق نظر فقهای مسلمان، مال موقوفه پس از وقف، از حوزه ی مالکیت واقف خارج و به حوزه ی مالکیت خداوند وارد می شود.

* * * * * * * *

واقفان و موقوفه ها الگویی ماندگار از انسان دوستی، خیرخواهی و یاریگری برای بشر به شمار می-روند.

* * * * * * * *

مصارف تعیین شده در وقف نامه ها، بیانگر اندیشه ی بلند، روح انسان دوستانه و نیت خیرخواهانه ی نیکوکارانی است که در هر دوره با تشخیص نیازهای اجتماعی زمان خود به وقف اموال خویش اقدام کرده-اند.

* * * * * * * *

در لبنان موقوفه ای هست که از عواید آن باید دو نفر هر روز در بیمارستان بر بالین بیماران حاضر شوند و در حالی که با هم نجوا می کنند، این جملات را به صورت عادی رد و بدل کنند تا مریض بشنود: «می بینیم که از روز گذشته خیلی بهتر است. چشمانش را ببین! قیافه اش را نگاه کن!». به گونه ای که بیمار با این تلقین معتقد شود که رو به بهبودی است و صحت یافتنش حتمی.

* * * * * * * *

صلاح الدین ایوبی در قلعه ی دمشق مراکزی را برای امداد به زنان شیرده وقف کرده بود. به این ترتیب که در آنجا دو ناودان تعبیه کرده بودند که هر هفته دو روز، از یکی شیر و از دیگری آمیزه ای از آب و شکر می ریخت تا زنان شیردهی که با کمبود شیر روبرو بودند، از آنها استفاده کنند و برای نوزادان خود ببرند.

* * * * * * * *

تاریخ وقف نشان می دهد زنان همواره نقشی مؤثر و ارزشمند در این عرصه ی مقدس داشته اند. برخی بانوان متمکن و توانمند با مشارکت در امور خیر و وقف اموال و دارایی خویش، نقشی ماندگار از خود بر جای گذاشته اند.

* * * * * * * *

واقف در نوع دوستی به نقطه ای از معرفت رسیده که رنج دیگران را رنج خود می داند. پس وقف می کند تا رنج را از وجود خویشتن بزداید. او فقر دیگران را چون زجر و زخم در جان خود می چشد و به مداوای زخم خویش برمی خیزد.

* * * * * * * *

از مظاهر بزرگ اسلامی، روح اخوت و برادری است. خداوند متعال می فرماید: «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ؛ تمام مؤمنین با هم برادرند.» [سوره حجرات، آیه ۱۰] در احکام شرع هم به موضوع اخوت و برادری برخوردهایی داریم؛ همانند نماز جماعت. در این میان به واژه ی مقدس وقف برمی خوریم که روح تعاون و اخوت به طور وضوح در آن نهفته است.

* * * * * * * *

امام زادگان و بقاع متبرکه کانون های معنوی و مراکز تربیت انسانی و تقرب به ذات اقدس الهی به شمار می روند. این اماکن، کارکردی وسیع و همه جانبه در تقویت دینداری و رشد و تعالی فرهنگی جامعه دارند.

* * * * * * * *

بسیار دیده شده که برخی از افراد در مواجهه با مشکلات، مصائب و ناگواری ها زمانی که از همه جا ناامید شده اند، به عنوان آخرین نقطه و روزنه ی امید به امام زادگان پناه آورده، با راز و نیاز و توسل به خداوند، گره از مشکلات آنان گشوده، جانی تازه و امیدی دوباره در وجودشان دمیده شده و با انگیزه و نیروی مضاعف زندگی را از سرگرفته اند.

* * * * * * * *

زمانی که زائران در فضایی سرشار از نشاط معنوی و روحانیت قرار می گیرند، اندیشه هایشان به سوی عالم معنا پر می گشاید و خود را در حضور حضرت حق می بینند و انگیزه ی کار خیر و نیکوکاری در آنان افزایش می یابد. تجربه نشان می دهد زائران در گذشته هرجا که گام می نهادند، اغلب مایه ی خیرات و برکات بسیار بوده اند. استمرار سنت وقف و رونق موقوفات را به میزان زیاد مدیون زائران بوده ایم.

* * * * * * * *

ورق ورقِ وقف نامه ها، چهره ی نورانی انسان های ریزبین و بلنداندیشی را به تصویر می کشند که روح عالی انسانی را برای همیشه ی تاریخ به نمایش گذاشته اند.

* * * * * * * *

هر موقوفه، آینه ی شفافی است که اندیشه ای متعالی و مقدس و مترقی را معرفی می کند.

* * * * * * * *

خیرخواهی و نیکوکاری وجه مشترک همه ی ادیان آسمانی و تمدن های بشری به شمار می رود و تاریخ جهان، بیانگر این واقعیت است که همواره انسان هایی با نیات خیرخواهانه و انسان دوستانه به اختصاص بخش یا همه ی اموال خود برای ساماندهی امور معنوی، رفع محرومیت ها و توسعه ی رفاه اجتماعی همت گماشته اند.

* * * * * * * *

وقف، چشمه ی زلال عشق و خیراندیشی است که همواره می جوشد و بر کرانه ی کویر جامعه جریان دارد تا از آلام دردمندان بکاهد و عطش نیازمندان را سیراب سازد.

* * * * * * * *

نهاد وقف، پناهگاه امنِ مادی و معنوی برای بی پناهان است.

* * * * * * * *

مصلحان در هرجا و هرزمان، منادیِ احسان و نیکوکاری بوده اند و خیّران در طول تاریخ در انجام آن کوشا.

* * * * * * * *

وقف، سابقه ای طولانی در فرهنگ ملل و تمدن های تاریخ بشری دارد. تاریخچه ی وقف به پیش از ظهور اسلام بازمی گردد. این عنوان پیش از اسلام بین پیروان همه ی ادیان در غرب و شرق متداول بوده و اداره ی معبدها، صومعه ها و آتشکده ها، زندگی اسقف ها، موبدان و کاهنان از منافع و درآمدهای موقوفات بوده است؛ لیک با تأثیرپذیری از جهان بینی اسلام، به جهشی در متد و محتوا دست یافت و صورتِ مترقی و متکامل آن، مولود اسلام است.

* * * * * * * *

ملت ها با وجود اختلاف ادیان و اعتقاداتشان، با انواعی از تصرفات مالی آشنا بودند که از لحاظ مفهوم، از حدود معنای وقف اسلامی دور نبود. اوقاف ابراهیم خلیل علیه‌السلام که تا امروز نیز باقی است، بهترین دلیل بر وجود وقف پیش از اسلام است.

* * * * * * * *

هنگام فتح شوش توسط سپاه اسلام، در بقعه ی دانیال نبی، سندی به دست آمد که به موجب آن گنجی برای پرداخت وام های بدون ربا اختصاص یافته بود و خلیفه دستور داد که گنج به دست آمده به بیت المال منتقل شده، طبق دستور مندرج در سند عمل شود.

* * * * * * * *

فراعنه در مصر قدیم، املاک و زمین هایی را برای راهبان اختصاص می دادند و در تمدن یونان باستان، آثار و نشانه هایی از وقف کتابخانه ها و مراکز آموزشی وجود دارد.

* * * * * * * *

حضرت ابراهیم علیه‌السلام از پایه گذاران اولیه ی وقف بود که در زمان حیات ایشان، نهادهای امدادی و خیریه ای بنیان گذاشته شد که منابع اولیه ی آنها از طریق وقف تأمین می شدند.

* * * * * * * *

برای نخستین بار در اسلام، رسول اکرم ص در سال سوم هجرت پس از جنگ احد، هفت بوستان و مزرعه ی آماده را به نام «بساتین سبعه» یا «حیطان السبعه» که به آن حضرت هدیه شده بود، وقف کرد. این بوستان ها متعلق به یک یهودی به نام مخیریق بود که در جنگ احد به یاری پیامبر صلّی‌الله‌علیه‌وآله آمده بود.

* * * * * * * *

مخیریق یکی از اغنیاء و دانشمندان یهود بود که به صف مجاهدان اسلام پیوست و وصیت کرد اگر کشته شد، دارایی اش را در اختیار حضرت محمد ص قرار دهند تا به هر خیر که خدایش فرموده و خود خواهد، هزینه کند.

* * * * * * * *

هنگامی که مسیحیت به عنوان دین رسمی مطرح شد، وقف نیز در این آیین موجودیت یافت. در انجیل مقدس و رساله ی حواریون عیسی ع نیز مطالبی راجع به وقف وجود دارد.

* * * * * * * *

وقف، زمینه ساز و بسترساز تحقق اهداف دین و مقاصد شریعت است. اگر دین را برنامه ای برای ارتقای ابعاد انسانی آدمی و تأسیس جامعه ای مطلوب بدانیم، وقف، پاره ای از آن برنامه برای نیل به آن اهداف است.

* * * * * * * *

وقف از یک طرف وسیله ی بسیار خوبی برای ایجاد انس، الفت و همبستگی بین مسلمانان است و از طرف دیگر، وسیله ای برای تألیف قلوب مرم غیر مسلمان می باشد.

* * * * * * * *

وقف، جامعه را از آلودگی ها و ناخالصی ها پاک می کند و راه را برای تزکیه ی آن هموار می سازد.

* * * * * * * *

سنت پسندیده ی وقف، مصداق مؤثر کارآفرینی یا کارگشایی اجتماعی است.

* * * * * * * *

وقف، از برترین و بادوام ترین مظاهر احسان و نیکوکاری و کمک به مصالح جامعه و تنظیم امور فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی است.

* * * * * * * *

سنت حسنه ی وقف و سایر فعالیت های خیرخواهانه تابعی است از متغیرهای مختلف که عوامل مذهبی از قبیل تقوا، ایمان قوی، شخصیت مهربان، روحیه ی سخاوتگری، و … از مؤلفه های تعیین کننده ی آن فهمیده می شود.

* * * * * * * *

نهاد وقف، از بخش های مذهبی، تربیتی و بهداشتی حمایت کرده و در جهت تأمین شغل، بالا بردن فعالیت های تجاری، تهیه ی غذا برای نیازمندان، پناه دادن به مستمندان، حمایت از بخش کشاورزی و صنعتی موفق بوده، در نتیجه موجب کاهش هزینه ها برای دولت شده است.

* * * * * * * *

یکی از هوشمندانه ترین پیش بینی های اسلام با انگیزه ی دوراندیشی و تأمین آینده ی مسلمین و نسل های آینده، پایه ریزی، پیگیری و پشتیبانیِ نظری و عملی از سنت حسنه ی وقف است.

* * * * * * * *

خشت خشتِ موقوفات در پسِ خویش روحی بزرگ و زنده را نهان می دارد که بخشش در راه خدا، نجات انسان ها، همه چیز برای همه، مستضعف گرایی، تأمین رفاه مادی همگام با تعالی معنوی، اسراف زدایی، مشارکت ثروتمندان و فقیران، افزایش اخوت اسلامی و مبارزه با مصرف گرایی را با ندایی رسا به نسل ها و عصرها درس می دهد.

* * * * * * * *

از بنیان های قرآنیِ وقف، این آیه است: «لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ شَیْ ءٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلیم ؛ شما هرگز به مقام نیكوكاران و خاصان خدا نخواهید رسید، مگر از آنچه دوست مى دارید و محبوب شماست در راه خدا انفاق كنید، و آنچه انفاق كنید خدا بر آن آگاه است.» [سوره آل عمران، آیه ۹۲]

* * * * * * * *

زندگی و سیره ی نظری و عملیِ پیشوایان معصوم، مسلمانان را به دلیل اقدامات بشردوستانه و نیکوکارانه به پاداش های بهشت برین و قرب الهی مژده می دهند. همین پشتوانه ی عظیم قدسی، اهل ایمان را وامی دارد تا وقف و صدقه و دیگر عبادت های مالی را نوعی تعهد اخلاقی و دینی بدانند و با آرامش خاطر در جهت جلب رضایت خداوند و رفع خواسته های نیازمندان بکوشند.

* * * * * * * *

رسول اکرم صلّی‌الله‌علیه‌وآله چه زیبا فلسفه و بُرد نفوذ و دامنه ی تأثیر وقف را تبیین فرمود: «إِذَا مَاتَ ابْنُ آدَمَ انْقَطَعَ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثٍ صَدَقَةٍ جَارِیَةٍ أَوْ عِلْمٍ یُنْتَفَعُ بِهِ أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ یَدْعُو لَه ؛ چون آدمیزاد بمیرد، عملش منقطع می شود، مگر از سه راه: صدقه ی جاری و مورد استفاده، یا دانش سودمند، یا فرزند صالحی که برایش دعا و عمل خیر انجام دهد.» [جامع الأخبار (شعیری)، ص ۱۰۵؛ منیة المرید، ص ۱۰۳]

* * * * * * * *

معارف روایی، میان سه مقوله ی «وقف اموال»، «دانش مفید و ماندگار»، و «فرزند صالح»، پیوند و توازن و تناسب ناگسستنی ایجاد می کند و از نوعی همسانی و همسنگی در تأثیر و اجر اخروی خبر می دهد.

* * * * * * * *

تاریخ در میان ائمه ی اطهار علیهم‌السلام، بیشترین موقوفه ها را از امام علی علیه‌السلام به خاطر دارد. در مناقب ابن شهرآشوب آمده: امام علی علیه‌السلام در ینبع صد چشمه درآورد و برای حاجیان خانه ی خدا وقف فرمود و چاه هایی در راه کوفه و مکه حفر کرد و مسجد فتح را در مدینه و مسجدی را در مقابل قبر حمزه و در میقات و کوفه و بصره و آبادان بنا نهاد. [مناقب ابن شهرآشوب، ج ۲، ص ۱۲۳]

* * * * * * * *

امیرمؤمنان علیه‌السلام در یکی از وقف نامه هایش هدف خود از وقف را چنین به یادگار گذاشت: «این وصیتی است درباره ی وقف که علی بن ابی طالب برای مالش می کند با انگیزه ی جلب رضایت الهی تا به سبب آن مرا داخل بهشت برین فرماید و از آتش دورم دارد و آتش را از صورتم دور فرماید، در روزی که صورت هایی سفیدند و صورت هایی سیاه». [مستدرک الوسائل، ج ۱۴، ص ۵۲؛ مکاتیب الائمه، ج ۲، ص ۲۱۷]

* * * * * * * *

تاریخ، بیشترین گزارش وقف اموال در پیشینه ی ادیان ابراهیمی را از امام علی علیه‌السلام به دست ما رسانده. از ایشان روایت شده: «صدقه و حبس (وقف) دو ذخیره هستند. پس آنها را برای روزگار خودش حفظ کنید». [مستدرک الوسائل، ج ۲، ص ۵۱۱]

* * * * * * * *

امام حسن و امام حسین علیهماالسلام باغ های خود را که هم اکنون در محله ی نخاوله ی مدینه به نام باغ صبا و باغ مرجان معروف است، وقف کردند.

* * * * * * * *

وقف، مربوط به طبقه ای خاص یا مقطع سنی خاص نیست. بر خلاف باور مشهور، تمامی طبقات و اقشار مردم و در هر گروه سنی، امکان و استعداد ورود در عرصه ی وقف و ثبت در فهرست بلند و فخرآفرین واقفان را دارند.

* * * * * * * *

انسان امروز با همه ی فرهنگ ها و بینش های گوناگون، وقف و بنیادهای وقفی و خیریه را پدیده ای سودمند و در مسیر رشد و تعالی تمدن انسانی و توسعه ی همه جانبه ی جامعه حتی در مادی ترین تمدن های امروزی می-شناسد.

* * * * * * * *

نسل معاصر بشر از نسل های پیشین خویش آموخته که وقف می تواند به مانند چشمه ی همیشه جاری، چون همه ی ادوار تاریخ، کارساز و سودمند باشد و گوشه ای از آلام بشری را تسکین بخشد و در رشد و توسعه ی علمی، آموزشی، اخلاقی و انسانی مؤثر افتد.

* * * * * * * *

اتفاقی که در وقف می افتد این است که «عبد» با انتخاب خود، مقداری از مال خویش را که از جانب «مالک» عالم به امانت در اختیار دارد، از مالکیت مجازی اش خارج می کند و به مالک حقیقیِ آن، یعنی «معبود» انتقال می دهد.

* * * * * * * *

با وقف، فرهنگ دینی در اماکنی چون مساجد و امام زادگان نهادینه می شود.

* * * * * * * *

به علت فسادزایی تکاثر ثروت، وقف از تکاثر پیش می گیرد و توازن اجتماعی را قابل دسترس تر می سازد.

* * * * * * * *

با گسترش عدالت اجتماعی از طریق وقف، کارآمدی و موفقیت دین در جامعه تضمین و بستر برای بسط اندیشه ی دینی فراهم تر می شود.

* * * * * * * *

آرامش روانی و اطمینان و ایمانِ مضاعفی که وقف در واقفان به وجود می آورد، به سلامت روحی و اجتناب از گناه فرجام می پذیرد.

* * * * * * * *

موقوفات با توجه به درآمد و بهره ی مستمری که همیشه داشته اند، از بهترین و پایدارترین منابع مالی و حمایت کننده برای انجام پژوهش ها و توسعه ی علم و دانش در جوامع اسلامی در طول تاریخ و در کشورهای غربی در یک قرن اخیر بوده اند.

* * * * * * * *

فرهنگ وقف و بنیادهای خیریه ی وقفی از عناصری هستند که در طول تاریخ تمدن اسلامی و حتی بشری نقش ارزنده و سازنده ای در توسعه ی علم و فناوری و امر تحقیق و پژوهش داشته اند.

* * * * * * * *

نهاد وقف، میدانی مشترک برای فعالیت و اجتماع تمامی گروه هایی است که اندیشه ی احیای نهضت جهان اسلام را در سر دارند.

* * * * * * * *

این آیه ی قرآن و فرمان الهی، انگیزش گرِ واقفان و محرّکِ احسان گران است: «إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ؛ به راستى خدا به عدالت و احسان فرمان مى دهد.» [سوره آل نحل، آیه ۹۰]

* * * * * * * *

وقف، کنشی عبادی، ایمانی، اخلاقی و انسانی است که هم عبادت است و قدسیت دارد و هم وجدان اخلاقی و احساس انسانی را پاسخ می دهد.

* * * * * * * *

رتبه ی معرفتی و ماهیتیِ وقف در اسلام بسی برتر از بنیادهای خیریه در غرب و مکاتب غیردینی است. وقفِ اسلامی افزون بر نوع دوستی و ارضای احساس اخلاقی، عملی عبادی و توحیدی است که با اخلاص در نیت و قصد تقرب هویت می گیرد و برخاسته از تعبد و عبودیت است، ولی بنیادهای خیریه ی غربی، کنشی نوع دوستانه و انسانی است برای ارضاء و اشباع احساس اخلاقی، که می تواند بدون قصد تقرب و بندگی اتفاق بیفتد.

* * * * * * * *

وقف نمایانگر نقش و منبع مالی بی نهایت و تداوم فعالیت های تمدنی و خدمات اجتماعی و انسانی جامعه است.

* * * * * * * *

وقف، عملی داوطلبانه اما با جهت گیری های عمیق است که از جمع شدن اموال در دستانی محدود جلوگیری کرده، باعث گردش عمومی آن می شود.

* * * * * * * *

وقف ابزاری موفق برای حمایت از سرمایه در برابر اسراف و تلف شدن است.

* * * * * * * *

عمل به وقف، فرمانبرداری از اوامر الهی است مبنی بر انفاق و صدقه دادن در راه های خیر و کسب ثواب و اجر از خداوند متعال.

* * * * * * * *

این روایت شوق آفرینِ نبوی ص، شور و هیجان کافی در روح مؤمنان برمی انگیزد تا مصداق و مجری آن باشند: «چندچیز است که پاداش آنها همچنان بعد از مرگ مؤمن به او می رسد: علمی که از خود به یادگار نهاده، فرزند صالحی که جانشین خوبی برای او باشد، قرآنی که به ارث گذاشته، یا مسجدی که ساخته یا نهری که آن را جاری کرده یا صدقه ای که در حال حیات خود انجام داده». [نهج الفصاحه، ص ۳۳۷]

* * * * * * * *

انگیزه ی تقرب و بندگی و اطاعت از خدا، نیرومندترین مهیج و محرّک جهت استمرار رشدِ سرمایه ی الهیِ وقف است.

* * * * * * * *

وقف، عمل به سنتِ «صله ی رحم» هم هست، از آن جهت که از طریق وقف می توان حمایت ها و مساعدت های بی شماری را به خانواده ی بزرگ آشنایان و بستگان تقدیم کرد.

* * * * * * * *

وقف، عاملی برای همبستگی اجتماعی و همگرایی اقوام و نژادهای درون خانواده ی بزرگ اسلامی.

* * * * * * * *

وقف با شکستنِ مرزهای کاذب قومیتی و زبانی و خونی، ملیت ها را درمی نوردد و همه ی انسان ها را زیر چتر واحدِ دیانت و انسانیت گرد می آورد و به همه با نگاه یکسانِ احسان و التیام می نگرد.

* * * * * * * *

امام علی علیه‌السلام در مدت ۳۰ سال امامت خود به کارهای کشاورزی و باغداری مشغول بود و از این راه، املاک و مزارع فراوانی به دست آورد. آن حضرت محصول خود را در راه خدا به صورت زکات و صدقه ی واجب و مستحب انفاق می کرد و همه ی باغ ها و مزارع را وقف کرد.

* * * * * * * *

بنیان وقف، بر محورِ همگراییِ دینی و ملی استوار است و همه ی انسان ها را فارغ از زبان و قومیت به نقطه ای واحد می خواند و با واگرایی و تفرق و تشتت، سرِ ستیز دارد.

* * * * * * * *

وقف، بسان باران است که بی هیچ چشم داشت، بر سبزه زار و شوره زار، یکسان ریزش می کند. برکات وقف، به همه ی اقشار و طبقات و طوایف ملی و مذهبی می رسد.

* * * * * * * *

واقفان، انسان هایی دوراندیش اند که در زمان و مکان محصور نیستند و فراتر از زمان و مکانِ معاصر خود، زمان ها و مکان های نادیده و آینده را هدف می گیرند و در تکاپوی سعادت و سلامت آنان برمی آیند.

* * * * * * * *

تفاوت ماهویِ وقف در اسلام با اعمال خیرخواهانه و بشردوستانه ی بنیادهای خیریه در غرب، بر سر عبادی بودن آن در اسلام و اخلاقی بودن آن در غرب است. وقف اسلامی در ترازی برتر از معرفت قرار دارد و فراتر از احساس های اخلاقی، سبکی از عبادت و پاسخی به حسِ پرستش است.

* * * * * * * *

مشروعیت وقف در شمار زیادی از آیات قرآن و روایات اسلامی ریشه دارد که به این عمل نیک عبادی-انسانی دعوت می کنند.

* * * * * * * *

این آیه ی قرآن، ریشه ای از کششِ وقف و خیرخواهی و احسان در واقفان را آبیاری و ساقه ی تنومند وقف و موقوفات را در درازای زمان تغذیه می کند: «وَ افْعَلُوا الْخَیْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ؛ و کار نیکو کنید، امید است که رستگار شوید.» [سوره حج، آیه ۷۷]

* * * * * * * *

روایت جابر از وضعیت وقف در میان اصحاب رسول خدا و فراگیریِ اندیشه ی وقف در جامعه ی اسلامیِ صدر اسلام این گونه گزارش می دهد: «هیچ کس از اصحاب حضرت رسول ص نمانده، مگر آنکه جزئی از اموالشان را وقف کردند».

* * * * * * * *

وقف از دیدگاه امام خمینی رحمة الله علیه عبارت است از «متوقف ساختن مالکیت خصوصی و شخصی، و عمومی کردن منافع آن در راه خدا و مردم».

* * * * * * * *

اسلام افزون بر گرفتن مالیات، خمس و زکات از ثروتمندان به نفع مستضعفان و مصالح جامعه، عباداتی مالی نظیر وقف، صدقه، نذر و هبه را نیز برای تعدیل ثروت و تثبیت عدالت، تشریع و تقدیر کرده است.

* * * * * * * *

امام صادق ع در تفسیر فلسفه ی وقف و رازِ جاودانگی آن، چنین پرده برمی گیرد: «انسان پس از مرگش اجری پشت سر ندارد، مگر به سه خصلت: صدقه ای که در زمان حیاتش به راه انداخته که پس از وفاتش جاری باشد، روش هدایتی که او آن را سنت نموده باشد و پس از مرگش مورد عمل باشد، و فرزند صالحی که برایش دعا کند».

* * * * * * * *

آیاتی چون: «إِنَّمَا عِندَ اللَّهِ هُوَ خَیرٌ لَّكمُ ْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُون ؛ آنچه نزد خداست، براى شما بهتر است، اگر بدانید» [سوره نحل، آیه ۹۵] چنان اعتمادِ قاطع اهل ایمان را برانگیخت و توجه عمیق مسلمین به وقف را پر و بالِ پرواز داد که هزاران مرکز علمی، مدرسه ی دینی، مسجد، کتابخانه، بیمارستان، آب ا نبار، کاروانسرا، پل و تأسیسات و امکانات عام المنفعه ی دیگر را بر پایه ی وقف به جوامع اسلامی ارمغان بخشید.

* * * * * * * *

آموزه ی «معاد» و اجر و جزای اخروی با آموزه ی «وقف»، تعاملی مستقیم و تأثیر و تأثیری نزدیک دارند. مؤمن با تکیه بر اصل معاد می داند که اعمال او دارای پاداش و کیفر جاودانی است. از این رو، با انگیزه ی فراهم آوردن زادوتوشه ی ابدی، وقف اموال در راه خدا را چشم اندازی چشم نواز می یابد.

* * * * * * * *

اسلام در یکی از کارکردهایش، «میل به جاودانگی» و «حب ذات» و «میل به بقاء» را که از کشش های فطری و ذاتی بشر است، با اصل وقف پاسخ می دهد. میل به بقا و تنفر از فنا و گمنامی، با قاعده ی وقف، سخت در پیوند و در هم تنیده اند.

* * * * * * * *

وقف، بهترین بستر برای رویش و پویش و پرتوافکنیِ نام نیکِ صالحان و محسنان و مهرورزان تاریخ.

* * * * * * * *

میل به جاودانه زیستن، همواره انسان ها را تشویق کرده تا در کنار کار و تلاش مستمر خود، به ایجاد و بنای کارهای ماندگار و یادگار بپردازند که در حیات آنها و همچنین پس از فوتشان، منشأ خیر و منبع برکات شوند.

* * * * * * * *

روح نوع دوستی و اندیشه ی اجتماعی و همکاری متقابل و فکر زندگی گروهی، بنیان تفکر وقف و عملِ نیکوکاری را سامان می دهد.

* * * * * * * *

وقف از بارزترین احسان ها و خیرهاست و کار نیکی است که به سامان فرد و اجتماع کمک می رساند.

* * * * * * * *

آریایی های ساکن ایران از دوره ی باستان به تبعیت از آیین خود، به انجام کارهای نیک و به ویژه رسیدگی به وضع بینوایان جامعه توجه کرده، برای نگهداری آتشکده های خود، نذورات و موقوفاتی داشته اند.

* * * * * * * *

میزان موقوفات، حکایت از اعتقادات مذهبی و شرایط اقتصادی مردم دارد.

* * * * * * * *

حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها باغ های خود در مدینه را وقف کرد.

* * * * * * * *

هانری رنه دالمانی که در اواخر سلطنت ناصرالدین شاه از ایران دیدن کرده، وضعیت وقف در ایرانِ عصر صفوی را این گونه گزارش می دهد: «املاک بسیاری وقف مساجد و مدارس و بقاع متبرکه شده است. عایدات املاک وقفی بسیار زیاد است، مخصوصاً عایدات موقوفات امام رضا ع که مقبره ی او در شهر مشهد واقع شده است، بسیار مهم می باشند».

* * * * * * * *

ویژگی ظریف اجتماعی که به اعتلای وقف می افزاید این است که چون بهره برداران از منافع و عایدات موقوفات به طور مستقیم با واقف روبرو نمی شوند، باعث هیچ گونه منّت و تحقیری نخواهد شد و عزت افراد کاملاً محفوظ و محترم شمرده می شود.

* * * * * * * *

وقف، تجربه ی گرانسنگی در زمینه ی یکپارچگی و استحکام اجتماعی است، تجربه ای که باید نوسازی شده و متناسب با زمان گردد.

* * * * * * * *

وقف می تواند در عادی سازی نقش مهم اقلیت های غیرمسلمان که در جوامع اسلامی زندگی می کنند، کمک کند.

* * * * * * * *

آیه ی «المالُ وَ الْبَنُونَ زینَةُ الْحَیاةِ الدُّنْیا وَ الْباقِیاتُ الصَّالِحاتُ خَیْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَواباً وَ خَیْرٌ أَمَلا؛ دارایى و فرزند، پیرایه هاى این زندگانى دنیاست و كردارهاى نیك كه همواره بر جاى مى مانند، نزد پروردگارت بهتر و امید بستن به آنها نیكوتر است»، [سوره کهف، آیه ۴۶] از امیدآفرین ترین مژده های قرآن برای واقفان فهمیده می شود.

* * * * * * * *

نیازسنجی و به روز بودن، پیش نیاز وقف است. ذوق و ابتکار واقفان در طول تاریخ، تقدیر و تحسین می طلبد. برای مثال، گفته می شود: «یکی از بزرگان ایران از راه قوچان عازم مشهد می شود و در میان راه سرمای سخت موجب تلف شدن عده ای می شود. او رقبه ای (موقوفه ای) را برای خرید پوستین اختصاص می دهد که به زائران میان راه تحویل شود تا از سرما آسیب نبینند».

* * * * * * * *

در نهاد وقف، دو مطلوبیت نهفته است؛ یکی نفس عملِ بخشش و گذشت و ایثار که در واقف به ودیعه گذاشته می شود و از استغراق انسان در تعلقات مادی و مال اندوزی جلوگیری می کند، و دیگری لذتی است که فرد در نتیجه ی عمل نیک خود می بیند و نقش آن را در فقرزدایی جامعه ی اسلامی مشاهده می کند.

* * * * * * * *

از طریق تقویت مالی مدارس اسلامی توسط وقف، این مدارس توانستند در فرهنگ نظام تعلیم و تربیت اروپا تأثیر بگذارند.

* * * * * * * *

وقف پاسدارِ بیدار نشر معارف اسلامی در درازای تاریخ بوده و هست.

* * * * * * * *

از راه وقف، مسلمانان توانسته اند از طریق مدارس دینیِ موقوفه، بهترین شاهکارهای خود را به جهانیان معرفی کنند و علم و دانش آنها از طریق اوقاف گسترش و رواج یافته است.

* * * * * * * *

آمار نشان می دهد که شمار موقوفات پس از انقلاب اسلامی افزایش چشمگیری داشته که از لحاظ نوع اهداف و نیات واقفان نیز حائز اهمیت و قابل تأمل است؛ زیرا مصارف این موقوفات در بیشتر موارد در جهت رفع نیازهای ضروری جامعه، شامل نیازهای فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی بوده و مشکلی از مشکلات اساسی جامعه را حل کرده است.

* * * * * * * *

توسعه ی تفکر وقف می تواند تفکر فردگرایانه را محدود و محصور سازد و سهیم شدن در سرنوشت دیگران و دغدغه ی زندگی هم نوعان را گسترش دهد.

* * * * * * * *

سبک زندگیِ وقف اندیشانه و وقف گرایانه، پایانی بر خودخواهی، خودپرستی، خودمحوری، و آغازی بر غیرخواهی و نوع دوستی.

* * * * * * * *

چشمه سار غیرخواهی، خداپسندانه و مردم گرایانه ی وقف، در زمینه های مختلف در بستر تاریخ به جریان خود ادامه داده.

* * * * * * * *

پیش نیازِ رشد و شکوفایی در عرصه های مختلف یک جامعه، وجود عاملی قوی برای انسجام و انگیزش است. در جوامع دینی و اسلامی، عامل متغیر اصلی برای ایجاد انگیزش و پویش و جنبش، توسعه ی ارزش های دینی و مذهبی است. در این جهت، اصل مقدس وقف می تواند در صحنه ی اقتصاد و فرهنگ نقشی برجسته را عهده دار شود.

* * * * * * * *

کارنامه ی درخشان وقف این نوید را می دهد که از طریق گسترش موقوفات و هدایت آنها می توان بخشی وسیع از نیازها و ضروریات جامعه را تأمین کرد و سنگینی این امور را از بیت المال مسلمین برداشت.

* * * * * * * *

پیامبر اسلام صلّی‌الله‌علیه‌وآله اولین کسی بود که اسیران را وقف موقت در راه آموزش کودکان کرد. در جنگ بدر پیامبر ص برای نخستین بار در تاریخ انسان، اعلان کرد که همه ی اسیران جنگی را که با سوادند، رایگان آزاد می کنم، مشروط بر اینکه هر اسیر، ده تن از کودکان مسلمین را خواندن و نوشتن بیاموزد.

* * * * * * * *

تاریخ کتاب و کتابخانه در اسلام، شاهد وقف کتاب های بسیار و پیدایش کتابخانه های بزرگ از این راه می باشد. ابن جوزی (متوفای ۵۹۷ ق) می گوید: در فهرست کتب موقوفه ی مدرسه ی نظامیه ی بغداد، شش هزار کتاب ذکر شده بود.

* * * * * * * *

واقفان، صاحبان اندیشه ی بزرگ و نافذند که حصارهای پیرامون خود را می شکافند و تا کرانه های تاریخ و دوردست ترین ادوار و اعصار را زیر عاطفه و احسان و اندیشه ی خود می گیرند.

* * * * * * * *

رسم بر آن بود که دانشمندان و بزرگان علم و ادب و فرهنگ، کتب خود را پس از وفات، وقف می-کردند؛ همچنان که مسعودی، نویسنده و مورخ معروف، پس از وفات خود در سال ۵۸۴ ق، کتابخانه ی خود را در شام وقف کرد. صاحب بن عباد، کتابخانه ی شخصی خود را کتابخانه ی شهر ری کرد.

* * * * * * * *

از آنجا که وقف کتاب در اسلام یکی از پرثواب ترین کارهاست، نه تنها وقف کتاب بر کتابخانه های عمومی در تاریخ اسلام به سنتی رایج تبدیل شد، بلکه وقف مال برای اداره ی کتابخانه نیز امری مرسوم شد و کتابخانه های بزرگ یکی پس از دیگری در جهان اسلام متولد شد.

* * * * * * * *

تاریخ اسلام، نقش حیاتی و سرنوشت ساز کتابخانه های وقفی در گسترش دانش را بی رقیب می داند. هیچ ابزار دیگری تاکنون در طول تاریخ علم اسلام، مانند وقف منشأ اثر نبوده است. گسترش دیگربارِ این شیوه ی مترقی در روزگار حاضر و توسعه ی فرهنگ وقف کتاب و کتابخانه می تواند به پیشرفت علمی کمک کند و تمدن نوین اسلامی را بستر بسازد.

* * * * * * * *

محمد عبده می نویسد که درآمد سالانه ی موقوفه های نظامیه ی بغداد ده هزار دینار بود و آلوسی بازگو می کند که همین درآمد سرشار بود که به دانش پژوهان فرصت تمرکز یافتن بر موضوع دانش را داد؛ زیرا برایشان خوراک، پوشاک، ابزار زندگی و حتی سواری فراهم می شد.

* * * * * * * *

عمل واقفین در ساختن مدارس و مراکز گسترش علم باعث شد که علما، دانشمندان و اندیشمندان فراوانی در سرتاسر سرزمین های اسلامی پرورش یافته، پایه های تمدن عظیم اسلامی را بنیان گذارند.

* * * * * * * *

با قاطعیت می توان گفت که هیچ اندیشمند و دانشمند مسلمان نبوده که چند صباحی از دوران تحصیل خود را در مدارس وقفی نگذرانده باشد. تاریخ تعلیم و تربیت اسلام و ایران وامدار وقف می باشد و ای بسا اگر چنین سنت حسنه ای نبود، علم و تمدن در سرزمین های اسلامی سرنوشتی دیگر می یافت.

* * * * * * * *

این سخن امام علی علیه‌السلام: «یَا ابْنَ آدَمَ كُنْ وَصِیَ نَفْسِكَ فِی مَالِكَ وَ اعْمَلْ [فِی مَالِكَ ] فِیهِ مَا تُؤْثِرُ أَنْ یُعْمَلَ فِیهِ مِنْ بَعْدِكَ؛ ای فرزند آدم! خود وصی مال خویش باش! امروز به گونه ای عمل کن که دوست داری پس از مرگت عمل کنند» [نهج البلاغة (صبحی صالح)، ص ۵۱۲]، مشوّق نیکوکاران است به وقف و راهی برای بقای مادی و معنوی اموال خود.

* * * * * * * *

رویکرد فراگیر بشر در همه ی ادیان و اقوام به وقف، افزون بر ابعاد دینی و انگیزش های اخلاقی و انسانی، ریشه در میل او به ماندگاری و جاودانگی دارد؛ زیرا انسان با صرف بخشی از دارایی اش در امور عام-المنفعه نامش را جاودانه و یادش را نسل به نسل و صفحه به صفحه در تاریخ انتقال می دهد.

* * * * * * * *

آیاتی که به تألیف قلوب و جلب محبت دیگران دلالت دارند، یکی از مبانیِ بنیادین وقف را توضیح می دهند: «إِنَّمَا الصَّدَقاتُ لِلْفُقَراءِ وَ الْمَساكینِ وَ الْعامِلینَ عَلَیْها وَ الْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَ فِی الرِّقابِ وَ الْغارِمینَ وَ فی سَبیلِ اللَّهِ وَ ابْنِ السَّبیلِ فَریضَةً مِنَ اللَّهِ ؛ صدقات براى فقیران است و مسكینان و كارگزاران جمع آورى آن. و نیز براى به دست آوردن دل مخالفان و آزاد كردن بندگان و قرضداران و انفاق در راه خدا و مسافران نیازمند و آن فریضه اى است از جانب خدا». [سوره توبه، آیه ۶۰]

* * * * * * * *

از معنادارترین تعالیم اجتماعی اسلام که بر اساس تعاون و حس نوع دوستی بنا نهاده شده، آموزه ی وقف و صدقات جاری است.

* * * * * * * *

برداشت اسلام از وقف از تلقی آن از مالکیت و رسالت اجتماعی مال سرچشمه می گیرد. در حقیقت، مالک اصلیِ اموال، خداوند متعال است و مردم به عنوان جانشین و خلیفه ی او در اموال تصرف می کنند و موظف هستند به رسالت اجتماعی اموال توجه کنند.

* * * * * * * *

وقف از بارزترین نمادهای رسالت اجتماعی اموال و فلسفه ی مالکیت است که تعدیل ثروت، کاستن از فاصله ی طبقاتی، پوشش حمایتی اقشار نابرخوردار از زمره ی آن است؛ چنانکه قرآن فرمان می دهد: «وَ آتُوهُمْ مِنْ مالِ اللَّهِ الَّذی آتاكُمْ»؛ [سوره نور، آیه ۳۳] «و از آن مال كه خدا به شما ارزانى داشته است به آنان بدهید».

* * * * * * * *

اسلام با طرح موضوع وقف و تشویق به صدقات جاریه از یک طرف اختیارات و نظرات مالک را نسبت به ملک خود محترم و نافذ شمرده و از طرفی، گام اساسی را در راه گسترش علم و دانش و پرورش دانشمندان برداشته و بنای عمران و آبادی شهرها و دهات و رفاه عموم را حتی در بیابان ها و جاهای دورافتاده پایه ریزی کرده.

* * * * * * * *

وقف یعنی به خاطر داشتن آیندگان و مهر ورزیدن به نسل ها و انسان های دیگر روزگاران.

* * * * * * * *

وقف یعنی فراتر از «اکنون» زیستن و «فردا» و «فرداها» را نیز فراموش نکردن. پس برازنده و بجاست که چنین فتوت و فراستی در دنیا ارج نهاده شود و در آخرت از سوی آفریدگار فراموش نشود.

* * * * * * * *

واقف، روحی بزرگ و به وسعت آسمان است که آیندگان و نادیدگان و ناشناسان را به صرفِ انسان و همنوع بودن، در دسترنج خویش سهیم می سازد.

* * * * * * * *

آیاتی که عنوان احسان و تحسین و نیکوکار را به کارهای پسندیده و مفید در جامعه نسبت می دهند، اشتیاق واقفان را شعله ور می سازند: «وَ ابْتَغِ فیما آتاكَ اللَّهُ الدَّارَ الْآخِرَةَ وَ لا تَنْسَ نَصیبَكَ مِنَ الدُّنْیا وَ أَحْسِنْ كَما أَحْسَنَ اللَّهُ إِلَیْكَ وَ لا تَبْغِ الْفَسادَ فِی الْأَرْضِ إِنَّ اللَّهَ لا یُحِبُّ الْمُفْسِدین ؛ در آنچه خدایت ارزانى داشته، سراى آخرت را بجوى و بهره ی خویش را از دنیا فراموش مكن. و هم چنان كه خدا به تو نیكى كرده نیكى كن و در زمین از پى فساد مرو كه خدا فسادكنندگان را دوست ندارد». [سوره قصص، آیه ۷۷]

* * * * * * * *

کدام آیین و اندیشه را یارای آن است تا انسانی را تربیت کند که نسل های پس از خود را که ندیده و نمی شناسد، فقط به بهانه ی انسان بودن، چندان تکریم و تعظیم کند که حاصل عمر خود را به آنان پیشکش سازد؟ آیا جز «وقف» در اسلام چنان قوّتی دارد که قلبی چنین را بپرورد؟

* * * * * * * *

رسول مکرم اسلام ص و خاندان آن حضرت، مردم را به وقف تشویق می کردند و خود از پیشگامانی بودند که اقدام به وقف املاک شخصی خود کرده، آثار خیری به عنوان وقف برای اعقاب و طبقات بعد از خود به جای گذاشتند و حتی وقف نامه هایی را تنظیم کردند که سرمشق وقف نامه نویسی در جهان اسلام شد.

* * * * * * * *

یکی از یاران پیامبر اسلام صلّی‌الله‌علیه‌وآله در مدینه نخلستانی زیبا داشت به گونه ای که همه در مدینه از آن سخن می گفتند. در آن باغ باصفا چشمه ی آبی بود که هر موقع رسول خدا ص به آن باغ می رفت، از آب آن میل می کرد و وضو می ساخت. پس از نزول آیه ی «لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّون ؛ هرگز به حقیقتِ نیكى نمى رسید تا از آنچه دوست دارید انفاق كنید» [سوره آل عمران، آیه ۹۲] صاحب باغ نزد پیامبر صلّی‌الله‌علیه‌وآله آمد و عرض کرد: می دانی که محبوب ترین اموال من همین باغ است و می خواهم آن را در راه خدا انفاق کنم تا ذخیره ای برای رستاخیز من باشد. پیامبر اکرم ص فرمود: آفرین بر تو! این ثروتی است که برای تو سودمند خواهد بود. سپس فرمود: من صلاح می دانم آن را به خویشاوندان نیازمند خود بدهی. صحابی نیز دستور ایشان را عمل و باغ را بر خویشان خود وقف کرد.

* * * * * * * *

هنگام حرکت پیامبر صلّی‌الله‌علیه‌وآله به سوی جنگ احد، مردی از احبار یهود مدینه به نام مخیریق همراه لشکر اسلام خارج شد. هنگام حرکت سپاه گفت: اگر مراجعت نکردم، اموالم در اختیار محمد است تا برابر راهنمایی خدایش عمل کند. مخیریق در جنگ احد کشته شد و به دستور پیامبر ص در کنار قبرستان مسلمین دفن شد و اموالش از جمله «باغ های هفت گانه» در اختیار پیامبر اکرم صلّی‌الله‌علیه‌وآله قرار گرفت که همه را وقف کرد.

* * * * * * * *

از جمله موقوفات امیرالمؤمنین علیه‌السلام می توان از الاحمر، اربیه، اذنیه، لأستحن، بئر الملک، البغیبغه، البیضاء، یک خانه در محله ی بنی زریق مدینه، دیمه، ذات کمات، رعیه، عین ابی نیزر، عین موات، عین فاقه، عین ینبع، فقیرین، المقیبه، وادی التری که صحرای وسیعی بین مدینه و شام است و دارای روستاهای بسیار می باشد، نام برد.

* * * * * * * *

محمد بن طلحه شافعی از عبدالله بن حسن فرزند حسین روایت می کند که گفت: عده ای از اهل بیت علیهم‌السلام به من خبر دادند که فاطمه دختر رسول خدا صلّی‌الله‌علیه‌وآله و علی علیه‌السلام اموال خود را بر بنی هاشم و بنی المطلب وقف و دیگران را هم در ردیف وقف شدگان بر آنها داخل کردند.

* * * * * * * *

امام حسین علیه‌السلام خانه ای را وقف کردند و به اهل خانه فرمودند: خانه را تخلیه کنید؛ چون چیزی را که وقف شود، از تصرف مالک بیرون می رود. در حدیثی دیگر آمده: امام حسین علیه‌السلام زمین و اشیای دیگری را که ارث برده بود، پیش از اینکه تحویل بگیرد، وقف کرد.

* * * * * * * *

امام صادق علیه‌السلام نیز موقوفه هایی داشتند. این نکته به خوبی از وقف نامه ی حضرت موسی بن جعفر علیهماالسلام استفاده می شود. یزید بن سلیط می گوید: حضرت موسی بن جعفر علیهماالسلام وصیت فرمود و ده نفر را گواه گرفت … امام وصیت کرد تولیت ثلث موقوفه پدرم و امام صادق علیه‌السلام و ثلث خود نیز با او یعنی فرزند امام هفتم است.

* * * * * * * *

حضرت امام کاظم علیه‌السلام نیز زمینی را به همراه درخت های خرما، قنات، آب، آسیاب، حق آب، پستی و بلندی، طول و عرض، میدان جلوی باغ، نهرهای کوچک و بزرگ، مرغزارها، آباد و خراب، همه را وقف کرد.

* * * * * * * *

بنابر آنچه از احادیث و اخبار برمی آید، ائمه ی معصومین علیهم‌السلام خود آغازگر سنت حسنه ی وقف بوده اند؛ هم قولی و هم عملی مردم را نیز به وقف کردن اموال خود تشویق و ترغیب نموده اند و در این راه از هیچ کاری فروگذار نکرده اند.

* * * * * * * *

پیشوایان معصوم اهل بیت علیهم‌السلام حتی حاضر بودند خود گرسنه بمانند، اما آنچه را که به دست می آورند، وقف کنند تا مردم نیز آنها را سرمشق خود گزینند و این سنت نیکوی خداپسندانه و نوع دوستانه احیاء و ابقاء و اشاعه یابد. آنان همچنین می خواستند تا از بخل، حسادت، طمع، زراندوزی و دیگر رذایل زشت در امان بمانند و فقرا و محرومان هم از ثروت اغنیا سهمی ببرند.

* * * * * * * *

یکی از انگیزه هایی که ائمه ی طاهرین علیهم‌السلام را به پافشاریِ نظری و عملی بر وقف وامی داشت این بود که مصمم بودند تا ثروت در جامعه با عدالت توزیع شود و از اختلاف طبقاتی بکاهند و اغنیا را به وقف برانگیزند تا آنان نیز با وقف اموال، نظر محبت الهی را به خود جلب کنند.

* * * * * * * *

کتاب، ارزشمندترین و وفادارترین دوست و قرین هر انسان است. سنت وقف کتاب به صورت گسترده و مستمر در زندگی عالمان و دانشمندان، از مفاخر تاریخ اسلام فهمیده می شود.

* * * * * * * *

آیاتی که ابعاد گوناگون وقف را با عنوان انفاق پوشش می دهند و تشریح می کنند، دلگرمی و امید بخشندگان و خیرخواهان را برمی انگیزند و به سمت وقف که برترین انفاق است سوق می دهند: «الَّذینَ یُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ بِاللَّیْلِ وَ النَّهارِ سِرًّا وَ عَلانِیَةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَ لا هُمْ یَحْزَنُونَ؛ آنان كه اموال خویش را در شب و روز، در پنهان و آشكار انفاق مى كنند، اجرشان با پروردگارشان است، نه بیمناك مى شوند و نه غمگین». [سوره بقره، آیه ۲۷۴]

* * * * * * * *

اهل علم و دانش که ارزش کتاب را دانسته، برای آن قدری عظیم و جایگاهی والا باور داشته اند، به شهادت تاریخ همواره در پی آن بوده اند که با وقف آثار نفیس و میراث مکتوب، همان گونه که خود استفاده ی بسیار برده اند، دیگران نیز از آن بهره ببرند.

* * * * * * * *

برگ های تاریخ به گونه ای پرشمار در خویش نگاشته که شمار فراوانی از علماء کتاب های خود به ویژه نسخ خطی و منحصر به فرد را وقف اماکن و افراد کرده اند. برای نمونه، رهبر حکیم و فرزانه ی انقلاب اسلامی، حضرت آیت الله خامنه ای، یازده هزار جلد کتاب را وقف آستان قدس رضوی کرد.

* * * * * * * *

«وقف کتاب و کتابخانه» در تاریخ اسلام، از روشن ترین نقاط درخشنده ی تمدن و تفکر اسلامی است که خود نقطه ی آغاز تفکر و تمدن نیز هست.

* * * * * * * *

شاخص اصلیِ رشد و شکوفایی تمدن و تحقیق و تکامل علمی را می توان با میزان کتاب خوانی و رونق کتابخانه ها سنجید. بر همین اساس، دانشمندان و فرهیختگان هر قوم، وقف کتاب و کتابخانه ر اولویت و اهمیتی والا می دهند.

* * * * * * * *

تمدن شکوهمند اسلامی به خود می بالد که متفکران مسلمان و پرچمداران دانش در سده های گذشته به راه اندازی کتابخانه ها و وقف آن همت گمارده اند. برای مثال، آخوند علی بن ابراهیم معصومی، کتابخانه غرب در همدان را وقف آستان قدس رضوی کرد.

* * * * * * * *

وقف، عملی است صالح و باقی بدون ریا، وامی است بدون اضطراب بازپرداخت، تعدیل ثروتی است با رضا و رغبت.

* * * * * * * *

مؤثرترین عاملی که در ادوار گوناگون تاریخ به بقا و جاودانگی اماکن مقدس دینی در میان مسلمانان منجر شده، سنت حسنه ی وقف و املاک وقفی است.

* * * * * * * *

این آیه ی قرآن، موجی از امید و نشاط و هیجان در دل مؤمنین و محسنین می آفریند و به سوی وقف که سرآمدِ انفاق در راه خداست، سوق می دهد: «وَ مَثَلُ الَّذینَ یُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ وَ تَثْبیتاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ أَصابَها وابِلٌ فَآتَتْ أُكُلَها ضِعْفَیْنِ فَإِنْ لَمْ یُصِبْها وابِلٌ فَطَل ؛ و مثَل كسانى كه اموال خویش را براى طلب رضاى خدا از روى یقین و اعتقاد انفاق مى كنند، مثَل بوستانى است بر جایی بلند، كه بارانى تند بر آن ببارد و دو چندان میوه دهد، و اگر باران تندى به آن نرسد، باران ملایمى برسد». [سوره بقره، آیه ۲۶۵]

* * * * * * * *

این هشدار قرآنی، خوفی می انگیزد تا از میان فهرست بلند نیکوکاری، «وقف» به عنوان گل سرسبد انفاق در راه خدا انتخاب شود و عذاب خدا را فرونشاند: «وَ الَّذینَ یَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَ الْفِضَّةَ وَ لا یُنْفِقُونَ%

پیام ها و شعارهای وقفی – بخش اول «پیامک وقف»

اسلام با روش وقف، یک برنامه عالی انسانی را بنیان نهاد که در نتیجه آن، عواطف بشردوستانه زنده شد.

* * * * * * * *

پیامبر اکرم صلّی‌الله‌علیه‌وآله و خاندان رسالت، مردم را به وقف تشویق می کردند و از طرف خداوند نوید پاداش برای هر کار نیک، به ویژه برای باقیات الصالحات را به آنان می دادند.

* * * * * * * *

پس از پیامبر اکرم صلّی‌الله‌علیه‌وآله، امامان معصوم علیهم‌السلام، الگوها و نمونه های عینی تحقق اسلام هستند و رفتار و گفتار آنان، تعیین کننده رفتار و فرهنگ مسلمانان است.

* * * * * * * *

حضرت علی علیه‌السلام در یکی از وقف نامه هایش هدف خود را از وقف چنین بیان می کند: «به منظور جلب رضایت الهی تا به سبب آن، مرا داخل بهشت برین فرماید و از آتش دورم دارد و آتش را از صورتم دور گرداند؛ در روزی که صورت هایی سفیدند و صورت هایی سیاه».

* * * * * * * *

در میان ائمه علیهم‌السلام حضرت علی علیه‌السلام بیشترین وقف ها را کرده است. آن حضرت در مدت ۲۵ سال امامت خود، به کشاورزی و باغداری مشغول بود و از این راه املاک و مزارع فراوانی را به دست می آورد.

* * * * * * * *

امیرمؤمنان، علی علیه‌السلام غلات باغ ها را در راه رضای خدا، به صورت زکات و صدقه واجب یا مستحب انفاق می کرد و در آخر عمرش همه باغ ها و مزارع را وقف کرد. این باغ ها، خانه حجاج خانه خدا و فقرا شد.

* * * * * * * *

از جمله موقوفات حضرت علی علیه‌السلام، صد چشمه آب بود که برای حاجیان خانه خدا وقف کرد.

* * * * * * * *

حضرت فاطمه علیهاالسلام بسیاری از باغ های خود را در مدینه وقف کرد.

* * * * * * * *

امام حسن و امام حسین علیهماالسلام، باغ های خود را که هم اکنون در محله نخاوله مدینه، به نام باغ صبا و باغ مرجان معروف است، وقف کرده اند.

* * * * * * * *

دست های بخشنده و نگاه های مهربان، با وقفِ بخشی از دسترنج خود، گره گشای مشکلات نیازمندان جامعه می شوند.

* * * * * * * *

خوشا به حال آنان که می بخشند و به آیه «فَأَمَّا مَن أَعْطَی وَاتَّقَی» [سوره لیل، آیه ۵] ایمان دارند.

* * * * * * * *

با وقف بخشی از اموال و ثروتمان برای آخرتمان ذخیره ای کنار گذاریم!

* * * * * * * *

روز وقف، بر تمام بخشندگان و انفاق کنندگان مبارک باد!

* * * * * * * *

از زیباترین آموزه های اجتماعی اسلام که بر اساس تعاون و حس نوع دوستی بنا نهاده شده، مسئله وقف و صدقات جاریه است.

* * * * * * * *

پیامبر اسلام صلّی‌الله‌علیه‌وآله و ائمه علیهم‌السلام افزون بر کمک به مستمندان و قشرهای محروم اجتماع به فکر آیندگان نیز بودند و با به جا گذاشتن صدقات و موقوفات فراوان از املاک و زمین ها و اموال خویش، سنت حسنه وقف را پایه ریزی کردند.

* * * * * * * *

یکی از خدمات درخشان پیشوایان بزرگ، تلاش های آنان در زمینه وقف است که در کنار تشویق مردم به وقف، خود نیز املاک و دارایی های ارزنده ای را وقف می کردند.

* * * * * * * *

هدف اصلی از وقف، تأمین قسمتی از نیازمندی های عمومی، و گسترش فرهنگ ساخت مراکز علمی، بهداشتی و مذهبی است.

* * * * * * * *

از درآمدهای وقف برای ساخت مساجد، دانشگاه ها، خوابگاه های دانشجویی، تأسیس کتاب خانه های عمومی، برگزاری کنگره جهانی حج، مجالس عزاداری ائمه علیهم‌السلام، مسابقه های قرائت قرآن کریم در سطح بین المللی و… استفاده می شود.

* * * * * * * *

مسلمانان از طریق مدراس دینی موقوفه، بهترین شاهکارهای خود را به جهانیان معرفی کرده اند و دانش آنها از طریق اوقاف، گسترش یافته است.

* * * * * * * *

اسلام، ارزش های اخلاقی و فعالیت های اقتصادی را به یکدیگر پیوند می دهد، بنابراین وقف هم در توسعه اندیشه اقتصادی و هم در توسعه اقتصادی نقش اساسی دارد.

* * * * * * * *

وقف، یکی از برترین و پردوام ترین مظاهر احسان و نیکوکاری به مردم، و کمک به مصالح و تنظیم امور فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی است.

* * * * * * * *

وقف در جوامع دینی و اسلامی، متغیر اصلی برای ایجاد انگیزش «توسعه ارزش های دینی و مذهبی» است.

* * * * * * * *

اگر طبق احکام اسلامی در جامعه به اوقاف عمل شود، تأثیر بسزایی در حل مشکلات اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی دارد.

* * * * * * * *

سنت حسنه وقف یکی از مصداق های بارز احسان و غیرخواهی است که انسان با بهره گیری از آموزه های انبیا، آن را در صحنه حیات اجتماعی وارد کرده است.

* * * * * * * *

روحیه تعاون اجتماعی و سبقت در خیرها، در نهاد وقف عینیت می یابد و به عمل واقف، مهر ابدیت می زند.

* * * * * * * *

در وقف، خوددوستی و نوع دوستی انسان، به ظهور می رسد.

* * * * * * * *

وقف همچون چتری بزرگ، بر سر همه نیازمندان و محرومان سایه می گستراند.

* * * * * * * *

بسیاری از خدمات اجتماعی در گذشته، از طریق موقوفات عرضه می شده است. کاروانسراها، رباط ها، دارالایتام و… مکان هایی بودند که جامعه سنتی به شدت به آنها نیاز داشت و واقفان، با توجه به این دسته از نیازهای اجتماعی، وقف می کرده اند.

* * * * * * * *

حمایت از کودکان بی سرپرست، ایجاد مجتمع های تربیتی در مناطق محروم کشور و… از مهم ترین کارکردهای اجتماعی وقف در جامعه است.

* * * * * * * *

زیباترین جنبه اجتماعی عمل وقف، نوع دوستی، غیرخواهی و مردم گرایی است.

* * * * * * * *

در جامعه اسلامی، همه در قبال دیگر هم نوعان، خود را مسئول می دانند و بهترین مردم، سودمدترین آنها برای مردم، معرفی شده اند.

* * * * * * * *

نکته ظریف اجتماعی که بر اهمیت وقف می افزاید، این است که بهره گیرندگان از منافع و عایدات موقوفات، با واقف روبه رو نمی
شوند و در این کار خیر، هیچ گونه منت و تحقیری نخواهد بود و عزت و احترام افراد کاملاً محفوظ خواهد ماند.

* * * * * * * *

وقف در جامعه اسلامی، ثروت مادی جامعه را تعدیل می کند.

* * * * * * * *

از مهم ترین کارکردهای وقف در جامعه اسلامی، از گذشته های دور تاکنون، کارکرد آموزشی و فرهنگی آن است.

* * * * * * * *

ابعاد آموزشی و فرهنگی وقف در جوامع اسلامی، بسیار گسترده است. وقف، منبع مستمر مالی مراکز علمی است که پشتوانه مردمی دارد و چه بسیار مدارس و مراکز علمی در جهان اسلام که از طریق وقف، ایجاد شده و گسترش یافته اند.

* * * * * * * *

بسیاری از عالمان بزرگ با استفاده از درآمدهای اوقاف، توانسته اند به مراتب عالی علمی برسند.

* * * * * * * *

وقف، پاسدار نشر معارف اسلامی است.

* * * * * * * *

در آیات فراوانی از قرآن به نزدیک کردن قلوب و ایجاد محبت و یاری نیازمندان، سفارش شده است. چهار دسته آیات را می توان نام برد که هر یک به نوعی به نقش و جایگاه وقف و انفاق و صدقه اشاره دارند.

* * * * * * * *

وقف همان صدقه جاریه است؛ یعنی صدقه ای که همچنان جاری و مستمر است.

* * * * * * * *

یکی از هنرهای اسلامی برای نفوذ بیشتر در انسان، استفاده از حب نفس (خود دوستی) است که در تمام احکام، اعم از فرایض و محرّمات، این هنر ظریف به چشم می خورد. در وقف نیز اسلام از این نوع عواطف انسان استفاده می کند.

* * * * * * * *

اسلام می گوید که اگر می خواهی مالکیت اموالت تا ابد در اختیار خودت باشد و خیرات و مبراتش نصیب خودت گردد … در راه خدا وقف کن!

* * * * * * * *

وقف، همچون چتری بزرگ، بر سر نیازمندان و محرومان سایه می گستراند و جامعه را از فقر و تنگ دستی که عامل بسیاری از مفاسد اجتماعی و اخلاقی و سستی در ارکان دینی است، نجات می دهد.

* * * * * * * *

سنت وقف، بستری مناسب برای گسترش و رشد اخلاق فردی و اجتماعی است.

* * * * * * * *

وقف، با توجه به ابعاد عقلانی، مادی و اقتصادی، معنوی و الهی و حقوقی و…، عاملی مؤثر در بهبود فرهنگ عمومی جامعه است.

* * * * * * * *

وقف، سبب گسترش و تعمیق اخلاق فردی و اجتماعی حسنه می شود و فرهنگ اسلامی و اندیشه دینی را در جامعه پربار می سازد.

* * * * * * * *

وقف، نهادی دینی، و نوعی عبادت است.

* * * * * * * *

وقف، از حسنات مؤکد دینی و در زمره اعمال صالح است که از نظر اخلاقی، بارزترین تجلی روحیه تعاون اجتماعی به شمار می رود و از وارستگی و آزادگی و سرشت والای واقف حکایت می کند.

* * * * * * * *

وقف، نماد رشد انسانیت در جامعه دینی است.

* * * * * * * *

از مهم ترین آثار اجتماعی وقف، افزون بر پی آمد های مثبت مادی و اقتصادی، رشد فضایل معنوی و فرهنگی و گسترش اخلاق حسنه اجتماعی در جامعه است.

* * * * * * * *

هدف اصلی وقف، پر کردن خلأهای اقتصادی، اجتماعی و روانی و در نتیجه، محکم شدن اعتقاد مذهبی مردم است.

* * * * * * * *

وقف اگر از جانب کسانی صورت گیرد که خود نیز به آن نیاز دارند، مصداق ایثار است.

* * * * * * * *

وقف، هدایت مالکیت های خصوصی افراد به سمت مصالح عمومی است.

* * * * * * * *

هرچه وقف در جامعه بیشتر باشد، نشان می دهد که افراد آن جامعه نگرش اجتماعی بالاتری دارند.

* * * * * * * *

وقف، نماد احسان و هم بستگی اجتماعی است.

* * * * * * * *

حقیقت وقف، احسان به برادران مؤمن و همه انسان هاست که به وحدت و هم بستگی بیشتر، بر مبنای معنویت و ارزش های انسانی، منتهی می شود.

* * * * * * * *

وقف با ایجاد روحیه تعاون و همراهی و هم بستگی میان قشرهای مختلف جامعه، از ثروتمندان تا فقرا، سبب هم بستگی اجتماعی و ایجاد روابط عاطفی می شود.

* * * * * * * *

وقف، نماد اصالت ابعاد معنوی در فرآیند رشد انسانی است.

* * * * * * * *

وقف، به عنوان عنصری فرهنگی و معرفتی، نقش ویژه ای در نظام اقتصادی اسلامی و توسعه و رشد مادی جامعه دارد.

* * * * * * * *

ثمره های اقتصادی وقف، آشکارترین ثمرات آن است که در جهت خیر و گسترش عدالت اجتماعی به کار می رود.

* * * * * * * *

وقف کردن مال و دارایی، یکی از بهترین راه های کسب وجهه و احترام اجتماعی است.

* * * * * * * *

آنچه باعث ارزشمندی وقف می شود، انتخاب شیوه صحیح برای تأمین نیاز به احترام و جلب محبت دیگران است.

* * * * * * * *

خداوند در قرآن برای کسب وجهه و احترام اجتماعی، انسان ها را اندرز می دهد و می فرماید: «مال و فرزندان زینت زندگی دنیا هستند ولی اعمال صالح که تا قیامت باقی است نزد پروردگار بسی بهتر و عاقبت آن نیکوتر است». [سوره کهف، آیه ۴۶]

* * * * * * * *

خداوند در قرآن، از مال و فرزندان صالح به عنوان زینت های حلال نام می برد، ولی آنچه شایسته یک مؤمن واقعی است بهره برداری از این زینت ها در جهت عمل صالح مثل وقف برای دست یابی به سعادت آن جهان و رضایت خداوند است.

* * * * * * * *

کمال آدمی، در نیکی کردن به خویشاوندان و جامعه از جمله از راه وقف است. خداوند می فرماید: «هرگز به مقام نیکی نمی رسید مگر اینکه از آنچه دوست می دارید، انفاق کنید. پس به راستی خدا بسی به آن داناست». [سوره آل عمران، آیه ۹۲]

* * * * * * * *

وقف اموال و دارایی، یکی از بهترین راه های خودیابی است.

* * * * * * * *

وقف، مصداقی والا از نیکوکاری و نوع دوستی است. روز وقف گرامی باد.

* * * * * * * *

وقف از آموزه های پیامبران است که در زندگی اجتماعی امروز به یادگار مانده است. روز وقف گرامی باد.

* * * * * * * *

وقف، نیکی سترگ و همیشه سودرسان است.

* * * * * * * *

وقف، آیینه تمام نمای تعاون و تجلی زندگی شایسته اجتماعی است.

* * * * * * * *

واقفان در نیکی ها از یکدیگر پیشی می گیرند.

* * * * * * * *

وقف، کاری نیک است، انفاقی بدون منت، و احسانی به دور از تحقیر دیگران برای تمام نسل ها! روز وقف مبارک.

* * * * * * * *

پرونده همه با مرگ بسته می شود، ولی پرونده واقفان مؤمن، همیشه باز است و از ثواب وقف برخوردارند. روز وقف گرامی.

* * * * * * * *

دوام و بقای وقف یعنی جاودانگی نام واقف. روز وقف بر واقفان در راه خداوند بخشایشگر. مبارک.

* * * * * * * *

وقف، تعمیم ثروت در میان همگان، و روز وقف، روز تمرین افزایش ثروت عمومی جامعه است.

* * * * * * * *

وقف، تقسیم عدالت اجتماعی است و عدالت اجتماعی، یکی از مظاهر رشد و بالندگی اجتماع است. روز وقف، روز ترویج عدالت اجتماعی است.

* * * * * * * *

ای که دستت می رسد کاری بکن
پیش از آن کز تو نیاید هیچ کار
روز وقف بر بخشندگان راه خدا مبارک.

* * * * * * * *

وقف، صدقه ماندگار است. این روز بر آنان که نام نیکشان بر پیشانی موقوفات می درخشد گرامی باد!

* * * * * * * *

همیشه فرصتی دیگر برای آمدن و رفتن نیست. اما با وقف، همیشه برای ماندن و خوب ماندن فرصت است.

* * * * * * * *

وقف، تمرین خوبْ بودن و ماندگاری است.

* * * * * * * *

با نیکی های ماندگار، من نیز مانا خواهم ماند. روز وقف، روز نیکی های ماندگار در دنیای پس از ماست. این روز گرامی باد.

* * * * * * * *

وقف، تاریخی به درازای زندگی بشر دارد. از زمانی که انسان های اولیه برای رویارویی با آسیب های طبیعی، مکان های ساده عمومی ساختند، می توان گفت بنای نوعی خیرات و صدقات و وقف به شکل ابتدایی نهاده شد.

* * * * * * * *

آن گاه که فرد یا افرادی در مسیر راهی، سایه بان ساده ای را بنا کردند تا خود و دیگران لحظه ای زیر آن بیاسایند یا پلی برای گذر عمومی یا محلی برای عبادت ساختند یا به جاری ساختن چشمه ای برای استفاده عمومی همت گماشتند، گونه ای ساده از وقف در زندگی اجتماعی انسان پدید آمد.

* * * * * * * *

وقف در میان اقوام آریایی به ویژه ایرانیان، از دوران باستان رواج داشته است.

* * * * * * * *

ایرانیان باستان به پیروی از آموزه های کیش خویش، به کارهای نیک و آبادانی بناها و دستگیری از درماندگان و بینوایان توجه داشتند و موقوفات و نذرهایی در امور خیریه همچون تأسیس مدرسه ها و بیمارستان ها، نگه داری معبدها، آتشکده ها و صومعه ها برای اسقف ها و کاهنان از خود بر جای گذاشته اند.

* * * * * * * *

بسیاری از اصحاب پیامبر گرامی اسلام صلّی‌الله‌علیه‌وآله و سپس تابعان، به پیروی از پیامبر اکرم صلّی‌الله‌علیه‌وآله و برای رضای الهی، هر کدام به فراخور توانایی مالی خویش، بخشی از اموالشان را در راه خدا وقف کردند. بدین ترتیب، وقف در میان مسلمانان به فرهنگ تبدیل شد و گسترش یافت.

* * * * * * * *

از جابر بن عبدالله نقل شده است: «از اصحاب پیامبر کسی نبود که توانایی مالی داشته باشد و چیزی را وقف نکند».

پیام ها و شعارهای وقفی – بخش دوم «پیامک وقف»

وقف واژه ای است که در دفتر معبود پاک نمی شود.

* * * * * * * *

وقف شروع زندگی جدیدی است که پایان ندارد.

* * * * * * * *

وقف، تجلی ماندگاری عمل انسان در بستر زمان.

* * * * * * * *

وقف مال در زمان حیات نشانه عشق حقیقی به خدا واعتقاد واقعی به آخرت است.

* * * * * * * *

وقف، توقف در بهشت است.

* * * * * * * *

وقف کردن بخشیدن موهبت های الهی بدون منت و چشم داشت به مخلوق خداست.

* * * * * * * *

وقف مانع از حرص و طمع انسان به امیال دنیوی است.

* * * * * * * *

وقف مروارید دریای گذشت و ایثار است.

* * * * * * * *

وقف میراث ماندگار و پشتوانه تقویت فرهنگ جامعه در گذر قرن هاست.

* * * * * * * *

وقف میراثی ماندنی و تولدی دوباره برای زندگی نیازمندان.

* * * * * * * *

وقف یعنی تقسیم خوبی ها و جاودان ماندن آن.

* * * * * * * *

وقف زیباترین راه جریان زندگی از گذشته تا آینده است.

* * * * * * * *

وقف یعنی جاری شدن و پیوستن به دریای بیکران خوبی.

* * * * * * * *

وقف یعنی زنده بودن واقف تا قیامت.

* * * * * * * *

وقف، اوج پرواز واقف در ملکوت.

* * * * * * * *

وقف عمق تمایلات خیرخواهانه بشر و اهتمام او به مصالح و منافع نسل های آینده است.

* * * * * * * *

وقف گنج ناتمام شدنی است و عمل صالحی برای واقف است که حتی بعد مرگش از آن بهره مند می شود.

* * * * * * * *

وقف صدقه ای است که انسان را به بهشت می رساند و تلاشی است برای خشنودی مردم و رضایت خداوند.

* * * * * * * *

وقف؛ بوستان همیشه سبز است.

* * * * * * * *

وقف موجب تکریم انسان ها؛ شادی انبیا و اولیا و جلب رضایت خالق یکتاست.

* * * * * * * *

وقف هدیه ای از بهشت و رضوان الهی برای اهالی کره خاکی است.

* * * * * * * *

وقف، تجلی چشمه ی زلال انسانیت و معرفت در پرتو تعالیم الهی یست.

* * * * * * * *

وقف دانه ایست که خداوند آنرا می رویاند و هر سال میوه می دهد.

* * * * * * * *

وقف موجب رشد معنوی افراد و حس جمع گرایی و نوع دوستی می شود.

* * * * * * * *

وقف نقطه ی پیوند مالکیت مادی به مالکیت الهی است.

* * * * * * * *

وقف زیباترین وقوف در کسب رضای خداست.

* * * * * * * *

وقف آخرین پله انفاق است برای رسیدن به رضای خداوند.

* * * * * * * *

وقف، تلاطم دریای مواج رحمت و تراوش قطرات عفو و مغفرت.

* * * * * * * *

وقف، رهایی روح از بند اسارت بخل و خود بینی است.

* * * * * * * *

یکی از مصادیق بارز احسان و نیکوکاری سنت حسنه وقف است.

* * * * * * * *

رسیدن به سعادت و کمال ابدی است.

* * * * * * * *

برای رسیدن به حق راه های زیادی است اما «بخشیدن» یک راه میان بر است.

* * * * * * * *

خداوند، تضمین بخشیدن توست؛ آیا چیزی بالاتر از این می خواهی؟

* * * * * * * *

یادت باشد همان گونه که به همه فرصت «توبه» داده نمی شود، فرصت بخشیدن هم داده نمی شود.

* * * * * * * *

«وقف» شاد کردن و شاد شدن را با هم به همراه دارد.

* * * * * * * *

وقف سراسر خوبی و نیکی است، پس نیازی به فکر کردن ندارد.

* * * * * * * *

ثروت، آرامش نیست اما می تواند وسیله ای برای رسیدن به آن باشد.

* * * * * * * *

اگر ثروت آرامش بود، بخشیدن بی معنا می شد.

* * * * * * * *

اگر چیزی برای بخشیدن نداری، فرزندت را آن گونه تربیت کن که مانند چشمه ای همیشه جاری برای تو باشد.

* * * * * * * *

«وقف»یعنی بمانی در عین رفتن و باقی شوی، در حالی که جز خدا همه، خرقه ی فنا را به تن خواهند کرد.

* * * * * * * *

«وقف» سه حرف بیشتر نیست، اما حرف های بسیاری برای گفتن دارد. می شود «واو» آن را به ویرانی دنیا، «قاف» آن را به قرب و نزدیکی به خداوند و «فا» آن را به فانوس هدایت بشر تشبیه کرد.

* * * * * * * *

«وقف» که می آید، زندگی آغاز می شود.

* * * * * * * *

وقف کن تا که آدم ها بفهمند زندگی به دوست داشتن است نه به داشتن.

* * * * * * * *

سر شاخه های وقف در باغ بهشت است.

* * * * * * * *

چقدر شبیه فرّه های نورانی می شوی آنگاه که می بخشی تا داشته باشی

* * * * * * * *

سرو باش، سایه ات را وقف کن تا رهگذران، کوله بار خستگی شان را در زیر سایه شاخه هایت به زمین بگذارند، سروها در چهارفصل سال، سربلند ایستاده اند.

* * * * * * * *

وقف، شاید بشود گفت چشمه است، شاید هم دریاچه و چه بسا اقیانوس! چشمه است از آن روی که جاری است، زلال است و اسیر شوره زارها نمی شود. راهش را می رود تا درختی را سیراب کند، کودکی را از تشنگی برهاند و یا زمین خشکیده ای را سر و سامان بخشد.

* * * * * * * *

وقف جاری شدن را به دیگران می آموزد.

* * * * * * * *

به راستی که وقف، وقف است؛ جاری، پاینده، جاودان و همیشگی.

* * * * * * * *

وقف حقیقتی است که مال و اموال ناپایدار دنیا را پایدار و ماندگار می کند و بقای انسان را جایگزین فنای او می کند.

* * * * * * * *

به راستی که وقف همچون خون در پیکره تاریخ جریان داشته، دارد و خواهد داشت؛ تا زمانی که مردانی حیدرنشان، زنانی فاطمی نسب و فرزندانی حسینی منش، در انتظار آخرین منجی بشریت، قلب تپنده ی تاریخ باشند!

* * * * * * * *

وقف که می کنی امید قلب های ناامید می شوی و ذهنت خالی از دنیا می شود.

* * * * * * * *

آنجا که زوج جوانی بغضشان می شکند چقدر زیباست وقتی جهیزیه دختری را تهیه می کنی و آبروی پدری و اشک های مادری را می خری…

پیام ها و شعارهای وقفی – بخش سوم «پیامک وقف»

وقف یعنی از جان و مال گذشتن بخاطر خدا و برای بندگان خدا.

* * * * * * * *

وقف رودخانه ای خروشان است که سرزمین دلهای خسته و تشنه را سیراب می کند.

* * * * * * * *

وقف، تجربه عارفانه عشق به خالق و مخلوق است.

* * * * * * * *

وقف خریدن تکه ای از بهشت است.

* * * * * * * *

وقف ندای ماندگار نیکی در تمام زمانهاست.

* * * * * * * *

وقف یعنی بخشیدن و بخشیده شدن یعنی از دست دادن و بدست آوردن.

* * * * * * * *

وقف واگذاری چیزی جهت استفاده عموم است بدون چشم داشت مادی در راه خدا.

* * * * * * * *

وقف آزمون اخلاص بندگی در بخشش برای خداست.

* * * * * * * *

وقف چونان کوهی است که قامت خمیدگان نیاز می توانند بر آن تکیه زنند و از زلال چشمه های محبتش سیراب گردند.

* * * * * * * *

وقف کننده، دلش به وسعت آسمانست و نگاهش به گرمی خورشید.

* * * * * * * *

لحظات وقف لحظات رهایی از زمین و پرواز در آسمانهاست.

* * * * * * * *

وقف عملی ست ماندگار که خیر دنیا و آخرت در آن نهفته است.

* * * * * * * *

وقف بهترین یادگار کسانیست که دستشان از دنیا کوتاه شده.

* * * * * * * *

وقف دروازه ی شهر ملکوتیان روی زمین است.

* * * * * * * *

وقف آغاز پذیره نویسی اوراق مساعدت با سود مادام الابد نه مادام العمر.

* * * * * * * *

وقف نهال طیبه ای است که در قیامت برای واقف به بار می نشیند.

* * * * * * * *

وقف، عملی صالح و مصداق روشنی از تعاون و چشمه جاری احسان و کلید ایثار دل است.

* * * * * * * *

وقف سالمترین و کارسازترین شیوه برای کسانی است که می خواهند مال خود را به صورت احسانی ماندگار در خدمت نیازهای جامعه قرار بدهند.

* * * * * * * *

وقف همانند فقیهی است که خیرش به همگان است.

* * * * * * * *

وقف خورشیدن بی ریای همیشه تابنده در آسمان صاف و بدون ابر است که همگان از آن بهره مند می شود.

* * * * * * * *

وقف بهترین اندوخته جهت رسیدن به آرزوها در آخرت و بالاترین کمال ورسیدن به قرب الهی است.

* * * * * * * *

وقف پنجره ای به سوی جاودانگی، آغازی برای سرچشمه شدن.

* * * * * * * *

وقف یعنی اوج دوست داشتن همه هم نوعان.

* * * * * * * *

وقف شایعترین و ماندگارترین عمل خیر است.

* * * * * * * *

وقف فصل بهاری است که هیچ موقع پاییز ندارد.

* * * * * * * *

وقف یعنی گذشتن از چیزی که دوستش داری.

* * * * * * * *

وقف چراغی که هرگز خاموش نمی شود.

* * * * * * * *

وقف سنت بی پایان دین پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم است.

* * * * * * * *

وقف ودیعه الهی است برای تأمین زندگی فقرا.

* * * * * * * *

وقف، مشق عشق است در بذل جان و مال و هستی.

* * * * * * * *

وقف حرکتی ماندگار برای تقویت دین خدا و ذخیره ای جاودان برای آخرت است.

* * * * * * * *

وقف یعنی اذن دخول در حریم بی منتهای سخاوت خداوند.

* * * * * * * *

وقف یعنی یکبار در دنیا کاشتن و بخشیدن و برای همیشه در آخرت درو کردن.

* * * * * * * *

وقف همانند خون اهدایی می باشد که با در جریان گرفتن در رگهای اجتماع باعث تقویت ریشه های خدمات اجتماعی می شود.

* * * * * * * *

وقف تنها بخشش بدون چشم داشت مادی و دنیوی است.

* * * * * * * *

وقف باز کردن حساب سرمایه گذاری در بانک آخرت است.

* * * * * * * *

وقف نگهداشتن و حبس کردن عین ملک است و مصرف کردن منافع آن در راه خدا.

* * * * * * * *

شمیم وقف، با طراوت و شامه نواز است هماننده نسیم بهشت.

* * * * * * * *

وقف به مانند درخت تنومندی است که ریشه ای قوی و شاخه و برگی پر ثمر دارد.

* * * * * * * *

وقف نعمتی است برای خدایی شدن و فرصتی است برای ماندنی شدن.

* * * * * * * *

وقف هدیه ای است که انسان را پس از مرگ همراهی می کند.

* * * * * * * *

وقف زیباترین شیوه خیرات است.

* * * * * * * *

زیباترین منحنی دنیا، وقف به درگاه حق از روی اخلاص است.

* * * * * * * *

وقف یعنی جریان ابدی خیرات از دنیا به عقبی.

* * * * * * * *

وقف یعنی بازکردن حساب پس اندازی که خیر و برکتش همواره تا قیامت با واقف می ماند.

* * * * * * * *

وقف مانند نوری است که همه مردم از آن استفاده می کنند.

* * * * * * * *

وقف باب همیشه مفتوح عمل خیر، پس از مرگ است.

* * * * * * * *

وقف زیباترین شعر ایثار و از خود گذشتگی است.

* * * * * * * *

وقف عصاره ایثار و تجلی عبودیت در مسیر الی الله در ندیدن خود و نظر به وجه الله است.

* * * * * * * *

وقف، یعنی چشمه سار احسان.

* * * * * * * *

وقف، تمرین از خود گذشتن است.

* * * * * * * *

وقف بذر عشقی ست که بنده ی عاشق با شوق وجودش می کارد.

* * * * * * * *

وقف، یکی از زیباترین جلوه های نیکوکاری است و هدیه ای است که انسان را پس از مرگ همراهی می کند.

* * * * * * * *

وقف کوتاه ترین مسیر برای جاودانه شدن است.

* * * * * * * *

باوقف در این دنیا درختی از درختان بهشت را برای خود آبیاری کنید.

* * * * * * * *

وقف کاشتن بذر است و ثمره ی آن نزد خداست.

* * * * * * * *

وقف همانند جاده ای است که با عبور از این جاده می توان به سر منزل الهی نزدیک شد.

* * * * * * * *

وقف یعنی قربانی کردن هوای نفس در آستان دوست.

* * * * * * * *

وقف از خودگذشتگی است، برای عروج روح واقف از کالبد دنیایی اش.

* * * * * * * *

وقف زیباترین تجلی ایثار و ماندگارترین صدقه جاریه است.

* * * * * * * *

با احیای سنت حسنه وقف مهری ماندگار در سرای دنیا و آخرت برای خود به یادگار بگذارید.

* * * * * * * *

وقف شرکت در معامله با خدا برای خریدن قطعه ای از بهشت است.

* * * * * * * *

وقف یعنی گذشتن از خیر دنیا برای رسیدن به خیر آخرت.

* * * * * * * *

وقف درخت مبارکی است که تا قیامت همه خلق عالم از ثمره آن بهره مند می شوند.

* * * * * * * *

وقف یکی از اعمالیست که بنده شاکر خداوند آن را به جا می آورد.

* * * * * * * *

وقف مدال عشق الهی است، بر قلب واقف.

* * * * * * * *

وقف تجلی ایثار و از خود گذشتگی و نشانه عبودیت و بندگی است.

* * * * * * * *

وقف نوعی قرض الحسنه با خداست.

* * * * * * * *

وقف بیانگر نهایت رابطه عاشقانه انسان با معبود است.

* * * * * * * *

وقف میراثی خالصانه برای آیندگان است.

* * * * * * * *

وقف جداشدن از مادیات و محبوس کردن مال در راه خداست.

* * * * * * * *

وقف، جاودانه ترین اثر، زیباترین انفاق و از بهترین نیکیهاست.

* * * * * * * *

وقف یکی زیباترین کار نیکی است که انسان مومن را به بهشت نزدیک می کند.

* * * * * * * *

وقف منشور زیبای ماندگاری است.

* * * * * * * *

وقف چشمه جوشانیست که سرچشمه از حوض کوثر دارد.

* * * * * * * *

وقف ما آیندگان را به دعا گویی و طلب آمرزش ما وادار می کند.

* * * * * * * *

وقف ساحل دریای رحمت ایزدی است.

* * * * * * * *

وقف ماندگارترین عملی که هیچگاه فراموش نمی شود.

* * * * * * * *

وقف، چراغ روشنی برای آخرت.

* * * * * * * *

وقف نگین انگشتر ایثار و جوانمردی است.

* * * * * * * *

وقف صاحب خود را مانند شهید حیات می بخشد.

* * * * * * * *

وقف تجلی بخشش خالصانه ی مسلمانان مخلص است.

* * * * * * * *

وقف سنت حسنه و تنها چشمه ای که خشک نمی شود.

* * * * * * * *

وقف از دست دادن مال نیست به دست آوردن دنیایی پر از شادی و ثروت است.

* * * * * * * *

وقف دل کندن از تکاثر اموال و تکثیر عشق به بندگان خدای ابرار است.

* * * * * * * *

بهترین یادگاری برای بعد از مرگ در دنیا وقف است.

* * * * * * * *

وقف تشکر عملی از نعمت های خداوند است.

* * * * * * * *

وقف عمل صالحی است که در پرونده اعمال مانند نور می درخشد.

* * * * * * * *

وقف چشمه زمزم از خاطره خود ساختن است.

* * * * * * * *

وقف، هدیه ای است که پس از مرگ انسان را همراهی می کند.

* * * * * * * *

وقف پیمانی فی مابین نیکوکاران و نیازمندان که تا ابد ماندگارست.

* * * * * * * *

وقف تلألوئی از زیبایی بهشت بر روی کره فانی خاکی است.

* * * * * * * *

وقف دل کندن از نفس سرکش و متصل شدن به دریای گذشت و سخاوت.

* * * * * * * *

وقف گنجینه ای گرانبهاست که حتی به قبر ظلمت گرفته ی بانیش نور می بخشد.

* * * * * * * *

وقف، موجب تعدیل ثروت و از طرفی موجب دستگیری فقیران و مستمندان جامعه میشود.

* * * * * * * *

وقف وسیله ای برای ماندگاری حقیقی و الهی است و ثروتی است با رضا و رغبت.

* * * * * * * *

وقف توقف نیست بلکه حرکت به سوی بندگی خداست.

* * * * * * * *

وقف یعنی نگاه کردن از پنجره مزرعه دنیا به باغ رضوان و جنت فردوس.

* * * * * * * *

وقف یعنی وارد شدن به حریم پاک الهی، دل سپردن به دریای معرفت الهی.

* * * * * * * *

وقف درختانی را بارور می کند که هیچ زمینی قادر نیست آنها را شکوفا کند.

پیام ها و شعارهای وقفی – بخش چهارم «پیامک وقف»

«رب ارجعون» خدایا مرا به دنیا برگردان. عمل صالحی انجام دهم. این شعار کسانی است که وقف نمی کنند.

* * * * * * * *

کسی که با آگاهی بدون اجازه ی متولی زمین وقفی را تصرف می کند، عملش باطل است.

* * * * * * * *

وقف یعنی مضاربه با خدا. مضاربه با خدا شکست ندارد.

* * * * * * * *

وقف کردن سعادتی است که خداوند فقط نصیب بندگان صالح اش می کند.

* * * * * * * *

وقف جلوگیری از بریز و بپاش وارثان است.

* * * * * * * *

بهترین نوع وقف ایجاد فرهنگ مصرف و بالا بردن بصیرت اجتماعی آحاد مردم است.

* * * * * * * *

«یحسبُ انَّ مالهُ أخلده» تو فکر می کنی مالت به تو ابدیت می دهد؟

* * * * * * * *

«ولایحسبنَّ الذین یبخلونَ بما آتاهمُ اللهُ من فضلهِ هو خیراً لهم» آنهایی که پولدار هستند و وقف نمی کنند، فکر نکنند خیر است. «بل هو شر لهم» شر است.

* * * * * * * *

قرآن می گوید: کسانی که مال دارند و کمک نمی کنند مالشان طوق می شود و قیامت به گردنشان می افتد.

* * * * * * * *

وقف یعنی من دیگران را دوست دارم.

* * * * * * * *

وقف واقف، چراغی ماندگار تا روز حساب است.

* * * * * * * *

وقف چشمه ای جاری است که هر لحظه از آن بوی نیکی می طراود.

* * * * * * * *

کسی که وقف می کند به جامعه خرجی می دهد.

* * * * * * * *

وقف بارش باران سخاوت و نوازش نسیم مهربانی است در کویر عطشناک زندگی.

* * * * * * * *

وقف نردبان فرش است به عرش.

* * * * * * * *

در لبنان وقفی است که درآمد آن صرف افرادی می شود که بر بالین بیماران در بیمارستان روند و به یکدیگر بگویند فلانی امروز بهتر شده وضع او رو به بهبودی می رود، به طوری که مریض با این تلقین دلگرم شود که خوب شدنی است.

* * * * * * * *

قدیم در هر مسجدی یک کتابخانه وجود داشته است و وقتی علما از دنیا می رفتند کتاب هایشان را وقف کتابخانه ها می کردند.

* * * * * * * *

وقف کرده اند که شما شب جمعه روضه بخوانید اگر شما صبح جمعه بخوانید حرام است.

* * * * * * * *

وقف نشان دهنده ی عقل است.

* * * * * * * *

حفظ وقف و اصل وقف و ارزش وقف از مسائل بسیار مهم است.

* * * * * * * *

گیرنده وقف خداست.

* * * * * * * *

وقتی شما چیزی وقف می کنید، از وقتی که آن چیز وقف می شود، برکات و ثوابش را خدا برای شما ثبت می کند و اجر خدا اضطراب ندارد.

* * * * * * * *

آدمی که وقف می کند وجدانش راحت است و می گوید: الحمدالله که خوردم به دیگران هم دادم. این انسان، به عواطف و احساساتش جواب داده است.

* * * * * * * *

وقف وسیله ای برای ماندگاری حقیقت است.

* * * * * * * *

وقف صدقه ای جاودان و احسان ماندگار است.

* * * * * * * *

وقف بالی برای پرواز است پروازی به وسعت آسمان که فرشتگان را به وجد می آورد.

* * * * * * * *

وقف واژه ای ماندگار در دفتر قاموس زندگانی واقف خیراندیش است.

* * * * * * * *

وقف باران رحمتیست که بیابان آخرتت را سیراب می کند.

* * * * * * * *

وقف چشمه ایست همیشه جوشان و احسانیست ماندگار و میراثیست پایان ناپذیر.

* * * * * * * *

وقف میراث گرانبهای پیامبر و امامان معصوم است.

* * * * * * * *

وقف چشمه ی همیشه جاریست که هیچگاه از حرکت باز نمی ایستد.

* * * * * * * *

وقف بلندترین درختی است که ریشه های آن در زمین و میوه های آن در بهشت است.

* * * * * * * *

وقف معامله ای است که همیشه خریدارش به قیمت گزاف، خداوندست.

* * * * * * * *

وقف معامله ی مخلوق با خالق است. چنانکه مخلوق را از حقارت زمینی بودن به شکوه آسمانی شدن می رساند.

* * * * * * * *

وقف، خون همیشه جاری است در رگ های جوامع اسلامی و انسانی.

* * * * * * * *

وقف بخشش قطره در عوض دریاست.

* * * * * * * *

وقف کوثر ماندگار در بستر زمان الی یوم القیامة است.

* * * * * * * *

باوقف انسان همیشه زمان زنده و جاوید است.

* * * * * * * *

وقف یعنی زنده کردن سنت علی علیه‌السلام و پانهادن بر خواهش های دل.

* * * * * * * *

وقف مرزآگاهانه بین دل بستن و دل کندن است.

* * * * * * * *

وقف استشمام عطر دلدادگی به خالق و عشق به بندگان اوست.

* * * * * * * *

با وقف زندگی آینده مان را زیباتر و خوبی هایمان را به دیگران هدیه کنیم.

* * * * * * * *

وقف عملی است ماندگار، موثر و مفید توسط بندگان صالح.

* * * * * * * *

وقف یعنی وقوف در کوی جانان.

* * * * * * * *

وقف بر و بار درخت تنومندی است که در آخرت نصیب وقف کننده می شود.

* * * * * * * *

وقف نشاطی معنوی و احسانی ماندگار است.

* * * * * * * *

وقف و انجام امور خیریه خونی جاری در رگهای زندگانی آخرت ماست.

* * * * * * * *

وقف آبی زلال و جاریست که در طول حرکت خویش تمام زمین های تشنه را سیراب می سازد.

* * * * * * * *

از طریق وقف، عروج انسان به سوی خدا، حاصل می شود.

* * * * * * * *

اگر خواستی راهی نزدیک برای به ارث بردن زمین پیدا کنی، وقف بهترین انتخاب است.

* * * * * * * *

انسان با انجام امر خیر وقف. بهشت را برای خویش به ارمغان می آورد.

* * * * * * * *

وقف یعنی از خودگذشتن تا به خدا رسیدن.

* * * * * * * *

وقف یعنی استشمام بوی شمیم خوش ملکوتی.

* * * * * * * *

وقف کردن اموال در راه خدا پاداشی بس عظیم دارد.

* * * * * * * *

وقف یعنی؛ تجلی عشق در انقطاع از مادیات دنیا.

* * * * * * * *

وقف یعنی؛ عدم توجه انسان به جلوه های دنیاپرستی.

* * * * * * * *

وقف یعنی استمراربخشی به آثار وجود خود.

* * * * * * * *

وقف آینه ی تمام نمای انسانیت است که در دنیای پس از مرگ می درخشد.

* * * * * * * *

وقف سفینه نجات از تالاب های زندگی و پرتاب شدن به سوی آسمان و رسیدن به حیات ابدی در نزد معبود می باشد.

* * * * * * * *

مادام که درخت وقف باقی باشد ثمره آن برای واقفش فرستاده می شود.

* * * * * * * *

وقف جاودانه ترین نهال محبت است که ثمره اش سعادت دنیوی، اجر اخروی و رضایت الهی ست.

* * * * * * * *

وقف جاودانه ساختن خاطره عبودیت و بندگی است.

* * * * * * * *

وقف دمیدن روح زندگی در کالبد اجتماع در دنیا و رسیدن به رضوان و قرب الهی در عقبی است.

* * * * * * * *

وقف، از خصایلی است که پس از مرگ هم برکاتش ادامه دارد.

* * * * * * * *

وقف، ابتدایی است به وصل کوی یار.

* * * * * * * *

وقف یعنی ساختن خانه نزد خدا.

* * * * * * * *

وقف نقطه شروع زیبایی هایی است که پایانی ندارد.

* * * * * * * *

وقف پنجره ایست رو به رضوان خدا.

* * * * * * * *

وقف تجلی گوهر زیبای انسانیت است.

* * * * * * * *

وقف یعنی پس انداز در صندوق آخرت که سودش در دو دنیا نصیب تو می شود.

* * * * * * * *

وقف گلستان بی خزان است.

* * * * * * * *

وقف پس انداز بلندمدتی برای آخرت است که مقدار سودش را بر اساس تقوا و اخلاص واقف حساب می کنند.

* * * * * * * *

وقف مانند یک حساب جاری است که هر وقت به آن احتیاج داشته باشی در دسترست قرار می گیرد.

* * * * * * * *

وقف یعنی تجلی ایثار و نوع دوستی.

* * * * * * * *

وقف چشمه همیشه جاری ولایزال الهی است که نصیب انسان های مخلص و از خود گذشته می گردد.

* * * * * * * *

وقف هدیه ایست از جانب خداوند به بندگان که آنچه را که از آن اوست برای وصالش به خلق هدیه کنیم.

* * * * * * * *

وقف صدقه جاری می باشد که انسان بعد از مرگ هم از ثواب آن بهره مند می شود.

* * * * * * * *

وقف یک عمل خداپسندانه است که باعث می شود پرونده اعمال نیک انسان تا ابد باز باشد.

* * * * * * * *

وقف خورشیدی است که تا قیامت نورافشانی می کند.

* * * * * * * *

وقف چشمه ایست که در بهار محبت از کوهسار سخاوت جاری می شود.

* * * * * * * *

انسان با وقف و انفاق، روزی خود را زیاد و آخرت خود را می سازد.

* * * * * * * *

وقف کردن یعنی بیمه کردن خود هم در این دنیا هم در سرای آخرت.

* * * * * * * *

وقف یعنی زنده ماندن و دوباره زندگی کردن.

* * * * * * * *

وقف روشن کردن مشعل های هدایت در تاریکی های گمراهی است.

* * * * * * * *

وقف چراغ روشنی است که سرای آخرتمان را روشن می سازد.

* * * * * * * *

وقف نافع ترین میراث بنی آدم بوده و کمترین ثمرش استمرار یکتاپرستی است.

* * * * * * * *

وقف نشانه ایمان به معاد است.

* * * * * * * *

وقف دل کندن قبل مرگ است.

* * * * * * * *

وقف هدیه ای است که انسان را پس از مرگ همراهی می کند.

* * * * * * * *

وقف صحیح اکسیری است که هر فلز بی ارزشی را طلا می سازد.

* * * * * * * *

وقف یک الگوی فرهنگی و سنت حسنه و ماندگار در نزد افراد خیر و نیکوکار می باشد.

* * * * * * * *

وقف دریچه ای به سوی روشنایی است.

* * * * * * * *

وقف، یکی از زیباترین جلوه های نیکوکاری است.

* * * * * * * *

وقف سیم خارداری بین جنت و جهنم می باشد.

* * * * * * * *

وقف پیوند قلب واقف با کالبد آیندگان است.

* * * * * * * *

وقف مروارید درخشان سعادت در صدف اخلاص و پنهان در دریای بی ساحل آمرزش الهی است.

* * * * * * * *

وقف تجلی عشق انسان به خدا و به خلق خداست.

* * * * * * * *

وقف، نابودگر حب دنیا و سرچشمه پلیدی هاست.

* * * * * * * *

وقف یعنی از خود گذشتن و به خدا رسیدن.

* * * * * * * *

باوقف کردن یاد انسان در دل ها همیشه زنده می ماند

پیام ها و شعارهای وقفی – بخش پنجم «پیامک وقف»

وقف، یعنی اذن دخول در حریم بی منتهای سخاوت خداوند.

* * * * * * * *

وقف، چشم بستن بر دنیا و دیدن آخرت است.

* * * * * * * *

وقف، نعمتی است برای خدائی شدن و فرصتی است برای ماندنی شدن.

* * * * * * * *

وقف، بهترین سرمایه ای است که خدا سود آنرا می دهد.

* * * * * * * *

وقف زدودن غبار منیت از رخ آدمیت است.

* * * * * * * *

وقف، عصاره ایثار و تجلی عبودیت در مسیر الی الله در ندیدن خود و نظر به وجه الله است.

* * * * * * * *

فلسفه وجودی وقف، تلاش برای رفع نیاز دیگران است.

* * * * * * * *

وقف، کوتاه ترین مسیر برای جاودانه شدن است.

* * * * * * * *

تنها ثروتی که انسان هنگام مردن با خود می برد، وقف است.

* * * * * * * *

وقف، یعنی قربانی کردن هوای نفس در آستان دوست.

* * * * * * * *

وقف، نماد رشد انسانی در جامعه دینی و یادگار ارزشمند زیبا اندیشان است.

* * * * * * * *

وقف را از حسین زهرا سلام‌الله‌علیها باید آموخت که هرچه داشت در راه معبود فدا کرد.

* * * * * * * *

وقف، منشور زیبای ماندگاری است.

* * * * * * * *

وقف، تبدیل من به ما و پیوستن قطره ای به دریاست.

* * * * * * * *

استخوانم خاک شد ولی وقف مرا باقی ساخت.

* * * * * * * *

وقف، از دست دادن مال نیست به دست آوردن دنیائی پر از شادی و ثروت است.

* * * * * * * *

وقف، دل کندن از تکاثر اموال و تکثیر عشق به بندگان خدای ابرار است.

* * * * * * * *

و خدا تو را برگزیده است تا دستی باشی که آباد میکند. خدائی شدن نزدیک است، چقدر نزدیک ! … همین جا

* * * * * * * *

وقف، ذخیره سازی برای دیار باقی و بقا بخشیدن به زخارف فانی دنیاست.

* * * * * * * *

وقف یعنی زندگی را جدی نگرفتن

* * * * * * * *

آنچه ارزش انفاق و صدقه را در نظر خداوند با ارزش جلوه می دهد، صدقه بی منت است.

* * * * * * * *

تنها نگاه کریمانه ی توست که بر کویر نیاز، قطره های سخاوت می باراند و بر عطش زمین گل های عشق و همدلی می شکوفاند.

* * * * * * * *

چه خوب می دانم وقف وقتی می آید، آفتاب در تمام خانه های منتظر، سبز می شود.

* * * * * * * *

وقف که می آید، هر گوشه ای از خاک، چشمه ای به وسعت دل های نیازمند، جاری می شود.

* * * * * * * *

وقف جزیره ای است که در بیکران نا خشکی ها فریاد رس است.

* * * * * * * *

وقف چشمه ای است که با قدرت پیش می رود و سنگریزه های قفر و تنگدستی را از بسترش می راند، نهال مهرورزی را آبیاری می کند و سبوی کودکان یتیم و بی خانمان را آب انبار می کند.

* * * * * * * *

وقف، عمری به درازای عمر آدم دارد و عظمتی به وسعت تاریخ زندگانی پیامبران. چشمه ای که از آدم گرفته تا خاتم سیراب کننده تاریخ بوده است.

* * * * * * * *

وقف نگهبانی حقیقی برای دژ محکم دین و اسلام است.

* * * * * * * *

وقف حبس و نگهداری اصل ثروت و اجازه استفاده از درآمد آن در راه باورهای دینی و آسایش جامعه است.

* * * * * * * *

وقف یکی از برترین و پردوام ترین مظاهر احسان و نیکوکاری به مردم، خدمت به هم نوعان، کمک به مصالح جامعه و تنظیم امور فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی است.

* * * * * * * *

وقف از افتخارات دین اسلام است و به طور غیرمستقیم در قرآن و به طور مستقیم در سیره پیامبر صلّی‌الله‌علیه‌وآله و ائمه علیهم‌السلام به آن توجه فراوان شده است.

* * * * * * * *

وقف راهگشایی برای رفع محرومیت های مادی و معنوی جامعه و یادگار جاودانه ای از کرامت انسان به پیشگاه بشریت و پیوند با آفریدگار متعال است.

* * * * * * * *

وقف با وجود داشتن آثار فراوان اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، همواره به عنوان یک نهاد تأثیرگذار در جامعه اسلامی مطرح می باشد.

* * * * * * * *

با مروری بر اسناد وقف و تاریخچه اوقاف ملاحظه می شود واقفین با دوراندیشی و بلندنظری وصف ناپذیری حتی برای رفع نیازهای به ظاهر کوچک و کم اهمیت اقدام به وقف کرده اند.

* * * * * * * *

وقف، عبارت است از به خدمت گرفتن ارزش ها و امکانات مادی به نفع ارزش های معنوی.

* * * * * * * *

با توسعه وقف، ثروت و سرمایه های مادی جامعه به صورت عادلانه در میان همه اقشار جامعه توزیع می شود.

* * * * * * * *

با گسترش فرهنگ وقف و انفاق، مدام از تراکم و انباشتگی ثروت به دست عده، قشر یا طبقه ای خاص جلوگیری به عمل می آید.

* * * * * * * *

وقف از دیدگاه انسانی به مفهوم پیروزی ارزش های معنوی در وجود انسان است و گسترش فرهنگ وقف در یک جامعه به معنای سیطره ی ارزش های معنوی بر ارزش های مادی در جامعه است.

* * * * * * * *

وقف عبارت است از استخدام امکانات مادی برای گسترش ارزش های معنوی.

* * * * * * * *

واقف، وقف می کند اما نه به آن خاطر که فخر بفروشد، بلکه او وقف می کند تا درد جامعه را ریشه کن کند و به این گونه درد را از وجود خویش نیز بیرون سازد.

* * * * * * * *

وقف، پاسدار نشر معارف اسلامی است.

* * * * * * * *

سنت حسنه وقف یکی از حسنات موکد و از باقیات الصالحات است که مورد تأکید آیین اسلام می باشد.

* * * * * * * *

وقف به عنوان شکلی از صدقات و به عنوان صدقه ای که همیشه جریان دارد، به نوبه خود سهمی بزرگ در تألیف قلوب مردم داشته و خواهد داشت.

* * * * * * * *

وقف کتاب قطوری است که سطور خیرات و برکاتش هرگز پایان نمی پذیرد.

* * * * * * * *

از آثار گرانقدر وقف در عرصه اجتماعات؛ به ویژه جوامع دینی و مذهبی، حفظ و حراست از ارزش ها می باشد.

* * * * * * * *

وقف در واقع بستری است جهت خدمت به جامعه، فرهنگ، دین و کسانی که در جامعه نیازمند هستند.

* * * * * * * *

وقف یک مسئله منعطف است و باید با توجه به شرایط دوران، آن را به خدمت گرفت تا ظرفیت خود را به تناسب امروز نشان دهد.

* * * * * * * *

وقف قابلیت آن را دارد تا فراتر از مرزها و حدود در خدمت جامعه باشد.

* * * * * * * *

وقف اموال در امور عام المنفعه، تنها نام واقف آن را زنده نگه نمی دارد، بلکه ارزش های معنوی و انسانی و مکارم اخلاق همچون نوع دوستی، نیکوکاری و تعاون را نیز در جامعه جاودانه می سازد.

* * * * * * * *

وقف همچون چتری بزرگ سایه خود را بر سر تمام نیازمندان و محرومان می گستراند و جامعه را از فقر که عامل بسیاری از مفاسد اجتماعی، اخلاقی و سستی در ارکان دینی است، نجات می دهد.

* * * * * * * *

وقف یکی از مصادیق بارز احسان و غیرخواهی است که انسان با بهره گیری از تعالیم انبیاء آن را از دیرباز بنیان نهاده و درصحنه حیات اجتماعی به ودیعت گذارده است.

* * * * * * * *

از بارزترین ویژگی های اجتماعی نظام وقف، طبقاتی نبودن آن است.

* * * * * * * *

وقف فراهم کردن چارچوبی اساسی برای مشارکت مردم در امور اجتماعی است.

* * * * * * * *

وقف عملی خداپسندانه و کاری در جهت اعتقادات مذهبی است.

* * * * * * * *

رسول خدا نظام وقف را در شهر مدینه برقرار کرد. پس از این واقعه به پیروی از سنتی که از رسول اکرم صلّی‌الله‌علیه‌وآله باقی مانده بود، وقف نقش بسزایی در عمران و آبادی شهرهای اسلامی ایفا کرد.

* * * * * * * *

وقف را می توان در سه فرایند ذکر کرد: تعدیل ثروت، توازن اجتماعی و همکاری جامعه.

* * * * * * * *

وقف افزون بر آثار مذهبی، فرهنگی، آموزشی و اقتصادی، آثار جغرافیایی مهمی نیز به همراه دارد.

* * * * * * * *

هدف اصلی در وقف تحقق خیر است.

* * * * * * * *

از آثار مهم وقف، حفظ بناها و تعمیر مستمر آن هاست.

* * * * * * * *

شاید بتوان مهم ترین علت بزرگداشت وقف در اسلام را در سنجش ایمان و اعتقادات قلبی و درونی مردمی به حساب آورد که داعیه دینداری دارند.

* * * * * * * *

می توان وقف را همچون مسیری روشن و هموار برای جهت بخشی سرمایه ها و نیات افراد یک جامعه مدنی دانست.

* * * * * * * *

وقف، در همه ادیان الهی و حتی آیین های شبه دینی و تمدن های بشری به اشکال و صور گوناگون و منطبق بر آیین، سنن و فرهنگ هر جامعه وجود داشته و دارد.

* * * * * * * *

وقف چشمه ای است جوشان برای روزی که عطشناکی قیامت همه جا را فرا گرفته است.

* * * * * * * *

معصومین علیهم‌السلام که الگوهای عملی در مسیر تکامل بشر می باشند، در عمل به این موضوع پیشقدم بودند و اموال بسیاری را برای مصارف گوناگون وقف می کردند.

* * * * * * * *

در ایران وقف سنتی بسیار کهن دارد که به رغم تحولات گوناگون تا به امروز تداوم یافته است.

* * * * * * * *

وقف وسیله ای بسیار خوب برای ایجاد انس، الفت و همبستگی بین مسلمانان است.

* * * * * * * *

وقف، جامعه را از آلودگی ها و ناخالصی ها پاک می کند و راه را برای تزکیه آن هموار می سازد.

* * * * * * * *

وقف نهادی است که از طریق آن می توان بخش قابل توجهی از مشکلات و تنگناهای جامعه را شناخت و اموال و دارایی های افراد نیکوکار را داوطلبانه در جهت رفع آن ها به کار بست.

* * * * * * * *

پدیده وقف دارای حیطه گسترده ای از فعالیت و اقدام می باشد تا جایی که اگر به درستی هدایت شود، به بسیاری از نیازها پاسخ می دهد.

* * * * * * * *

یکی از مهم ترین تمهیدات دین اسلام در جهت دوراندیشی و تأمین آینده مسلمین و فرزندان ایشان، پایه ریزی سنت حسنه وقف است.

* * * * * * * *

از نظر فقهی مال وقف در دست ناظر، امانت است و وی باید از آن محافظت کرده، به شیوه ها و روش های مناسبی که واقف مناسبی که واقف سفارش کرده، به کار گیرد تا هدف موردنظر تأمین شود.

* * * * * * * *

وقف در حل بسیاری از مشکلات جامعه می تواند نقش مهم و کارسازی را ایفا کند، از همین رو باید به سمت و سویی کشیده شود که نیازهای واقعی و اساسی جامعه را حل کند.

* * * * * * * *

وقف، بهترین و موثرترین وسیله تکافل اجتماعی می باشد.

* * * * * * * *

پیامبر گرامی اسلام صلّی‌الله‌علیه‌وآله وقتی در یثرب مستقر شدند، مردم مسلمان این شهر، زمین خود را به پیامبر خدا صلّی‌الله‌علیه‌وآله تقدیم نمودند و در عوض آن پولی مطالبه نکردند و این نخستین وقف در جهان اسلام است که هنوز هم باقی است.

* * * * * * * *

با گسترش عدالت اجتماعی از طریق وقف، کارآمدی و موفقیت دین در جامعه تضمین می شود و از این طریق فرهنگ دینی بسط می یابد.

* * * * * * * *

وقف، منبع و انگیزه کار نیک و ابزار تداوم نیکی و خیرخواهی میان بخش های جامعه بوده که موجب از بین رفتن حسادت ها و کینه ها میان اقشار جامعه است.

* * * * * * * *

عمل به وقف، فرمانبرداری از اوامر الهی است.

* * * * * * * *

وقف عمل صالحی است که آثار آن از دار فانی تا سرای باقی پابرجاست.

* * * * * * * *

در اردکان یزد موقوفه ای است به نام کعبه معظمه که محل مصرف درآمد آن خرید دانه برای کبوتران حرم خانه خدا می باشد.

* * * * * * * *

یک دسته موقوفات در دمشق وجود دارد که برای آزادی اسیران وقف شده است.

* * * * * * * *

وقف به علت دوام، همیشگی بودن و ماندگاری اصل موقوفه، از سایر نهادهای مالی اسلام متمایز می باشد به طوری که اصل آن ثابت و منافعش در جریان است.

* * * * * * * *

نظام وقف نه تنها موجب ساخت و ایجاد بسیاری از فضاها و عناصر با ارزش شهرها بوده است، بلکه ارتباط و پیوند معنوی و نزدیک موقوفات با امور دینی و مذهبی، سبب ماندگاری و پایداری فضاهای شهری موقوفه در طی زمان شده است.

* * * * * * * *

وقف شیوه ای از تلاش های حسنه ای است که به مسلمین فرصت تقرب جستن به خداوند عزوجل را می دهد.

* * * * * * * *

یکی از نعمت های پروردگار متعال برای مردم، حرکت پویایی وقف است.

* * * * * * * *

وقف زیبنده ترین صفت انسان های عاشق خداست.

* * * * * * * *

سنت دیرینه و نیکوی وقف از ارکان مهم اقتصاد، اجتماع، دین و فرهنگ ممالک اسلامی است.

* * * * * * * *

وقف تنها خدمت و عمل پسنیده ای است که منحصر به فقرا نمی شود و بیشتر مردم اعم از غنی و فقیر از آن بهره مند می شود.

* * * * * * * *

وقف یک چیز مادی نیست. وقف نشان دهنده تفکر آدم است.

* * * * * * * *

صدها هزار قطعه زمین و مغازه و مزرعه در طول تاریخ وقف مساجد شده که این خود یک صدقه دائمی و یک حرکت الهی است که در شعاع نماز و مسجد نصیب مردم می شود.

* * * * * * * *

وقف چراغی است که انسان برای فردای خویش می فرستد.

* * * * * * * *

وقف نشانه تداوم مالکیت انسان بعد از مرگ است.

* * * * * * * *

وقف نشانه عشق به مکتب و مردم است.

* * * * * * * *

بهترین امداد رسانی وقف است.

* * * * * * * *

وقف، پراکندن عطر سخاوت است.

* * * * * * * *

«ماأغنی عنی مالیه» آیه ی قرآن است. افرادی روز قیامت می گویند: خاک بر سر ما! پول داشتم، پولم به دردم نخورد. این فریاد افرادی است که دارند و انفاق نمی کنند.

* * * * * * * *

«یا لیتنی قدمت لحیاتی» آیه ی قرآن است. کاش برای قیامت یک چیزی ذخیره کرده بودم. این ناله ی افرادی است که انفاق نمی کنند.

پیام ها و شعارهای وقفی – بخش ششم «پیامک وقف»

وقف، یعنی چیدن سبدسبد میوه در آخرت، از کوچه باغ های وقفی دنیا

* * * * * * * *

وقف، لبیکی عاشقانه به فراخوان الهی

* * * * * * * *

وقف، دریافت پاداشی مداوم و پیوسته به سبب نیک اندیشی و احسان

* * * * * * * *

وقف، هدیه ای برای بندگان خدا، به وسعت تاریخ

* * * * * * * *

وقف، محبت عملی و نشانه ای از دوست داشتن دیگران

* * * * * * * *

وقف، دراز کردن دست دوستی و محبت به سوی بندگان خدا

* * * * * * * *

وقف، جلوه ای از کیاست و فراست انسان های با ایمان

* * * * * * * *

وقف، سرمایه گذاری مطمئن و بدون ضرر و زیان

* * * * * * * *

وقف، گامی عملی در اقتدا به اهل بیت علیهم‌السلام

* * * * * * * *

وقف، شراکت در تجارت سودآور دائمی و همیشگی تا قیامت

* * * * * * * *

وقف، نگاه هنرمندانه و آرمانی به دنیای پس از مرگ

* * * * * * * *

وقف، کارخانه تولیدی خیرات و برکات و حسنات

* * * * * * * *

وقف، یعنی تولید بی وقفه نیکی ها و اعمال صالح

* * * * * * * *

وقف، یعنی امانت سپاری اموال به خداوند و تحویل آن در آخرت

* * * * * * * *

وقف، پوشاندن لباس جاودانگی بر اموال فانی

* * * * * * * *

وقف، خدمتی زیبا و گرانبها به آفریده های پروردگار

* * * * * * * *

وقف، نمایشگر فتوّت، شجاعت و حمیّت اهل ایمان

* * * * * * * *

وقف، چشم پوشی از مال دنیا، با پاداشی به زیبایی بهشت

* * * * * * * *

وقف یعنی پیش خرید و سفارش بلیط بهشت

* * * * * * * *

وقف، یاری بندگان خدا در دنیا و دستگیری خدا از انسان در آخرت

* * * * * * * *

وقف، آموزش عملی احسان و نیکوکاری به دیگر ثروتمندان

* * * * * * * *

وقف، عصاره ایثار و تجلی عبودیت حق تعالی

* * * * * * * *

وقف، پنجره ای به سوی جاودانگی

* * * * * * * *

وقف یعنی سرودن غزل ناب بندگی

* * * * * * * *

وقف یعنی آفت زدایی جسم و جان از خارهای دنیاخواهی

* * * * * * * *

وقف یعنی عمل به آیه های نورانی قرآن، برای دل کندن از دلکش ترین اموال

* * * * * * * *

وقف، سرآمدِ انفاق در راه خدا

* * * * * * * *

وقف یعنی مدیریت و هدایت اموال برای عاقبت به خیری و آخرت اندیشی

* * * * * * * *

وقف یعنی خردمندی و اندیشه ورزی برای روزى كه هيچ مال و اولادى سود نمى‏دهد

* * * * * * * *

وقف، یعنی زدن مُهر سعادت بر اموال دنیا

* * * * * * * *

وقف، خلعت جاودانگی

* * * * * * * *

وقف، آبادانی بهشت با اعمال صالح

* * * * * * * *

وقف، عقبه ی قدرتمند معارف اسلامی و پاسدار نشر متن و محتوای دین

* * * * * * * *

وقف، وسیله ای برای حضور همیشگی واقفان در طول زمان در اعمال خیر

* * * * * * * *

وقف، سوار شدن بر مادیات دنیا و پرواز به سوی بهشت

* * * * * * * *

وقف، جانشینی همدلی، تعاون و خیراندیشی به جای تنازع، تکاثر و تفاخر

* * * * * * * *

وقف، میراث جاودان انسان های بزرگ

* * * * * * * *

وقف، کوتاه ترین مسیر برای جاودانه شدن

* * * * * * * *

وقف، تکثیر عشق به بندگان خدا

* * * * * * * *

وقف، منشی کریمانه و خداپسندانه

* * * * * * * *

وقف، بازتاب مهربانی قلب های رؤوف و مشفق خیّران

* * * * * * * *

وقف، کاشت نهال مهربانی در بستر بی پایان زمان

* * * * * * * *

وقف، سفره ی گسترده ی واقفان برای نیازمندان

* * * * * * * *

وقف، سخاوتی قابل تحسین و سیره ای بهجت آفرین

* * * * * * * *

وقف، آبی گوارا برای عطشناکی قیامت

* * * * * * * *

وقف، خدمتی خالصانه با افقی بی نهایت

* * * * * * * *

پیامبر و اهل بیت علیهم‌السلام، پایه گذاران وقف و احسان

* * * * * * * *

وقف، زیبنده ترین صفت انسان های عاشق

* * * * * * * *

وقف، انعکاس تابش نور خدا بر دل های واقفان

* * * * * * * *

وقف، پراکندن عطر سخاوت و کرامت

* * * * * * * *

وقف، شعار اهل یقین، برای رهایی از تمنای «رب ارجعون»

* * * * * * * *

وقف، توفیق و سعادتی مختص بندگان صالح

* * * * * * * *

وقف، بارش باران سخاوت و نوازش نسیم مهربانی، در کویر عطشناک زندگی

* * * * * * * *

وقف، نردبانی از فرش به عرش

* * * * * * * *

وقف، سوار شدن بر زورق احسان، به سوی ساحل آرامش ابدی

* * * * * * * *

وقف، واژه ای مقدس و ماندگار در دفتر قاموس زندگانی خیراندیشان

* * * * * * * *

وقف، باران رحمت در بیابان آخرت

* * * * * * * *

وقف، خون همیشه جاری در رگ های جوامع اسلامی و انسانی

* * * * * * * *

وقف، ایجاد مرزآگاهانه بین دل بستن و دل کندن

* * * * * * * *

وقف، یک کوله پشتی پر از خیرات و خوبی‌‌ها

* * * * * * * *

وقف، توشه ای مملو از حسنات

* * * * * * * *

وقف، صندوقِ دریافت نامه ی حسنات و خیرات دنیایی و به دست گیرنده رساندن آن در آخرت

* * * * * * * *

وقف، چشمه ای با برکت در سراشیبی زمان برای سیراب کردن تشنگان، تا ابد

* * * * * * * *

وقف یعنی ثابت و پایدار نگه داشتن ریشه‌‌های درخت بِرّ و نیکی در زمین زمان

* * * * * * * *

وقف یعنی تبدیل بیابان و کویر بی آب و علف بی مهری‌‌ها، به باغ‌‌های عاطفه و مهربانی

* * * * * * * *

وقف، صدقه ای جاودان و احسانی ماندگار است.

* * * * * * * *

وقف، بهترین سرمایه ای است که سود آن را خدا می پردازد.

* * * * * * * *

وقف، چشمه همیشه جاری است که هیچگاه از حرکت باز نمی ایستد.

* * * * * * * *

وقف، مضاربه بی ضرر با خدای رحمان است.

* * * * * * * *

باوقف، انسان تا همیشه زمان زنده و جاوید است.

* * * * * * * *

وقف، یعنی از خود گذشتن تا به خدا رسیدن.

* * * * * * * *

وقف، وسیله ای است برای حضور واقفان در همه زمانها.

* * * * * * * *

امام خمینی رحمة الله علیه: دروقف فضیلت بسیار و پاداش بی شمار وجود دارد.

* * * * * * * *

وقف، یعنی پس انداز در صندوق آخرت که سودش در دو دنیا نصیبت می شود.

* * * * * * * *

وقف، نهال سرسبز امروز، درخت پرثمر فردا.

* * * * * * * *

وقف، برجسته ترین دارائی ثابت و عالی ترین بهانه برای باقی بودن است.

* * * * * * * *

انسان باوقف و انفاق روزیِ خود را زیاد و آخرت خود را می سازد.

* * * * * * * *

وقف، یعنی زنده ماندن و دوباره زندگی کردن.

* * * * * * * *

وقف، سپرده گذاری نزد خدا با سود چند برابر است.

* * * * * * * *

وقف، یعنی انفاق خالصانه و بی منت که فانی را باقی می کند.

* * * * * * * *

وقف، باران رحمت آسمان بی انتهای دلهای بهاری است که شوره زار دلهای بی تاب و محتاج محبت را لبریز شادی می کند.

* * * * * * * *

وقف، نشانه ایمان به خدا و رمز پیشرفت نظام اسلامی است.

* * * * * * * *

وقف، تجربه عارفانه ی عشق به خالق و مخلوق است.

* * * * * * * *

وقف، خریدن تکه ای از بهشت است.

* * * * * * * *

وقف، ندای ماندگار نیکی در تمام زمانهاست.

* * * * * * * *

وقف ایستگاه صلواتی دائمی برای ثواب بردن است.

* * * * * * * *

وقف، یعنی وقوف در منای ایثار و قربانی کردن حرص و طمع.

* * * * * * * *

وقف، رهائی انسان از طمع دنیا و مصداق بارز “فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرَاتِ” است

* * * * * * * *

وقف، پنجره ای به سوی جاودانگی و آغازی برای سرچشمه شدن است.

* * * * * * * *

وقف، چراغی که هرگز خاموش نمی شود.

* * * * * * * *

وقف، هدیه گذشتگان به آیندگان است.

* * * * * * * *

وقف، مشق عشق است در بذل جان و مال و هستی.

پیام ها و شعارهای وقفی – بخش هفتم «پیامک وقف»

وقف یعنی انعکاس صدای مصلحان، خیران و منادیان احسان و نیکوکاری در جامعه

* * * * * * * *

وقف، بسترساز تحقق اهداف دین و مقاصد شریعت برای ارتقای ابعاد انسانی آدمی و تأسیس جامعه مطلوب

* * * * * * * *

وقف، زمینه ساز تزکیه و پاک کننده ی جامعه از آلودگی ها و ناخالصی ها

* * * * * * * *

سنت پسندیده ی وقف، مصداق مؤثر کارآفرینی یا کارگشایی اجتماعی

* * * * * * * *

وقف، از برترین و بادوام ترین مظاهر احسان و نیکوکاری و کمک به مصالح جامعه و تنظیم امور فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی

* * * * * * * *

وقف، یکی از هوشمندانه ترین پیش بینی های اسلام با انگیزه ی دوراندیشی و تأمین آینده ی مسلمین و نسل-های آینده

* * * * * * * *

وقف، ندای رسای بخشش در راه خدا، نجات انسان ها، تأمین رفاه مادی همگام با تعالی معنوی، مشارکت ثروتمندان و فقیران و…

* * * * * * * *

وقف یعنی بُرد نفوذ و دامنه ی تأثیر همیشگی تا قیامت

* * * * * * * *

«وقف اموال»، «دانش مفید و ماندگار»، و «فرزند صالح» سه مقوله ی همسان و همسنگ در تأثیر و اجر اخروی

* * * * * * * *

صدقه و وقف، دو ذخیره برای روزگار پس از مرگ

* * * * * * * *

وقف همانند چشمه ی همیشه جاری، کارساز و سودمند در همه ی ادوار تاریخ و تسکین بخش گوشه ای از آلام بشری

* * * * * * * *

وقف یعنی نهادینه کردن فرهنگ دینی در اماکنی چون مساجد و امام زادگان

* * * * * * * *

وقف یعنی قابل دسترس بودن توازن اجتماعی و جلوگیری از فسادزایی و پیامدهای تکاثر و انباشت ثروت

* * * * * * * *

تحفه وقف، آرامش روانی، سلامت روحی، اجتناب از گناه و اطمینان و ایمانِ مضاعف برای واقفان

* * * * * * * *

نهاد وقف، میدانی مشترک برای فعالیت و اجتماع تمامی گروه های دغدغه مند برای احیای نهضت جهان اسلام

* * * * * * * *

وقف، کنشی عبادی، ایمانی، اخلاقی و انسانی با ابعاد قدسی، وجدان اخلاقی و احساس انسانی

* * * * * * * *

وقفِ اسلامی افزون بر نوع دوستی و ارضای احساس اخلاقی، عملی عبادی و برخاسته از تعبد و عبودیت

* * * * * * * *

وقف نمایانگر نقش و منبع مالی بی نهایت و تداوم فعالیت های تمدنی و خدمات اجتماعی و انسانی جامعه

* * * * * * * *

وقف، عملی داوطلبانه، با جهت گیری های عمیق و دستاوردهای بسیار

* * * * * * * *

وقف ابزاری موفق برای حمایت از سرمایه، در برابر اسراف و تلف شدن

* * * * * * * *

عمل به وقف، فرمانبرداری از اوامر الهی مبنی بر انفاق و صدقه دادن در راه های خیر و کسب ثواب و اجر از خداوند متعال

* * * * * * * *

انگیزه ی تقرب و بندگی و اطاعت از خدا، نیرومندترین مهیج و محرّک جهت استمرار رشدِ سرمایه ی الهیِ وقف

* * * * * * * *

وقف، مصداقی از عمل به سنتِ «صله ی رحم» برای حمایت و مساعدت بی شمار و تقدیم مهربانی به آشنایان و بستگان

* * * * * * * *

وقف، عاملی برای همبستگی اجتماعی و همگرایی اقوام و نژادهای درون خانواده ی بزرگ اسلامی

* * * * * * * *

وقف یعنی شکستنِ مرزهای کاذب قومیتی و زبانی و خونی و گردآوردن همه ی انسان ها زیر چتر واحدِ دیانت و انسانیت

* * * * * * * *

وقف، ریزش یکسان باران مهربانی و احسان بر همه ی اقشار و طبقات و طوایف ملی و مذهبی

* * * * * * * *

واقف، انسانی دوراندیش و فراتر از حصار زمان و مکان، در تکاپوی سعادت و سلامت انسانها

* * * * * * * *

وقف، سبکی از عبادت و پاسخی به حسِ پرستش

* * * * * * * *

وقف یعنی اعتمادِ قاطع اهل ایمان به قیامت و توجه عمیق به روزهای تنهایی پس از مرگ

* * * * * * * *

وقف یعنی پاسخ صحیح و متین به «میل به جاودانگی»، «حب ذات» و «میل به بقاء»

* * * * * * * *

وقف یعنی پاسخ مثبت و ماندگار به میل به بقا و تنفر از فنا و گمنامی

* * * * * * * *

وقف، بهترین بستر برای رویش و پویش و پرتوافکنیِ نام نیکِ صالحان و محسنان و مهرورزان تاریخ

* * * * * * * *

وقف یعنی تشویق به جاودانه زیستن، با ایجاد و بنای یادگارهای ماندگار

* * * * * * * *

وقف یعنی سامان دادن نوع دوستی و اندیشه ی اجتماعی و همکاری متقابل و فکر زندگی گروهی

* * * * * * * *

وقف، از بارزترین احسان ها و خیرها

* * * * * * * *

وقف، تجربه ای گرانسنگ در زمینه ی یکپارچگی و استحکام اجتماعی

* * * * * * * *

وقف یعنی باور مژده های امیدآفرین قرآن به واقفان، برای انجام کار نیک

* * * * * * * *

وقف، پاسدارِ بیدار نشر معارف اسلامی در درازای تاریخ

* * * * * * * *

فرهنگ وقف، سهیم شدن در سرنوشت دیگران و گسترش دغدغه ی زندگی هم نوعان

* * * * * * * *

سبک زندگیِ وقف اندیشانه و وقف گرایانه، پایانی بر خودخواهی، خودپرستی، خودمحوری و آغازی بر غیرخواهی و نوع دوستی

* * * * * * * *

جریان چشمه سار غیرخواهی و مردم گرایانه ی وقف، در زمینه های مختلف در بستر تاریخ

* * * * * * * *

وقف کتاب، یکی از پرثواب ترین کارها، سنتی رایج در تاریخ اسلام و بسترساز تمدن نوین اسلامی

* * * * * * * *

سخنان معصومین علیهم‌السلام، مشوّق نیکوکاران است به وقف و راهی برای بقای مادی و معنوی اموال

* * * * * * * *

وقف یعنی عمل به سخن و سیره ی پیامبر و ائمه معصومین علیهم‌السلام درباره احسان و نیکوکاری و اندیشیدن برای روزهای طولانی پس از مرگ

* * * * * * * *

واقفان، صاحبان اندیشه ی بزرگ و نافذ و شکافنده ی حصارهای پیرامون برای ارسال عاطفه و احسان خود تا کرانه های تاریخ و دوردست ترین ادوار و اعصار

* * * * * * * *

وقف یعنی انتقال نسل به نسل و صفحه به صفحه نام و یاد واقف، در تاریخ

* * * * * * * *

وقف یعنی جاودانه کردن نام و یاد خیرین و نیک اندیشان، نسل به نسل در صفحات تاریخ و در کتاب اعمال زندگی

* * * * * * * *

وقف یعنی عمل به آیات تألیف قلوب و جلب محبت دیگران (مانند آیه سوره توبه)

* * * * * * * *

آموزه ی وقف و صدقات جاری، از معنادارترین تعالیم اجتماعی اسلام بر اساس تعاون و حس نوع-دوستی

* * * * * * * *

وقف از بارزترین نمادهای رسالت اجتماعی اموال و فلسفه ی مالکیت

* * * * * * * *

وقف یعنی به خاطر داشتن آیندگان و مهر ورزیدن به نسل ها و انسان های دیگر روزگاران

* * * * * * * *

وقف یعنی فراتر از «اکنون» زیستن و «فردا» و «فرداها» را نیز فراموش نکردن

* * * * * * * *

واقف، یعنی روحی بزرگ و به وسعت آسمان

* * * * * * * *

وقف یعنی سهیم کردن آیندگان و نادیدگان و ناشناسان از دسترنج خویش و پاداش گرفتن از پروردگار

* * * * * * * *

وقف یعنی تعدیل ثروت، کاستن از فاصله ی طبقاتی و پوشش حمایتی از اقشار نابرخوردار یا کم-برخوردار

* * * * * * * *

سیره ی پیامبر اعظم(ص) و ائمه طاهرین علیهم‌السلام، سرمشق وقف نامه نویسی دین باوران مؤمن

* * * * * * * *

«وقف کتاب و کتابخانه» در تاریخ اسلام، از روشن ترین نقاط درخشنده ی تمدنی و نقطه ی آغاز تفکر و تمدن اسلامی

* * * * * * * *

وقف، عملی صالح و باقی، بدون ریا و خودنمایی

* * * * * * * *

وقف، وامی است بدون اضطراب بازپرداخت و تعدیل ثروتی است با رضا و رغبت

* * * * * * * *

آیات انفاق، تبیین کننده ابعاد گوناگون وقف و عامل دلگرمی و برانگیزاننده امید بخشندگان، خیرخواهان و واقفان

* * * * * * * *

وقف، عبادتی مالی با ثمراتِ متعدد مذهبی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی

* * * * * * * *

وقف، یعنی عبادت، معرفت و یقین به وعده های الهی در حیات دنیوی، و اجر الهی و همنشینی در جوار اولیای برگزیده ی خدا در حیات اخروی

* * * * * * * *

وقف، عملی صالح با آثاری ماندگار از دار فانی تا سرای باقی

* * * * * * * *

وقف نامه ها، ذخایری گرانبها و آینه هایی از نیات بلند واقفان و بازتاب اندیشه های متعالی نیکوکارانِ ادوارِ گوناگون

* * * * * * * *

وقف، فرهنگی کارآمد و ریشه دار در حل معضلات و توسعه دهنده عدالت اجتماعی

* * * * * * * *

وقف یعنی توشه اندوزی از توشه ی عمر، برای فرخندگی و خشنودی در آخرت

* * * * * * * *

«وقف»؛ گل سرسبد انفاق در راه خدا، از میان فهرست بلند نیکوکاری

* * * * * * * *

وقف، نمایشگر اعتلای اخلاقی و فتوت مردم این دیار

* * * * * * * *

وقف، طنین و فراخوانی پرشکوه، برای پیشی گرفتن در نیکی و نیکوکاری

* * * * * * * *

منظومه ی فکری وقف، آفریننده و حفظ کننده بناهای و شاهکارهای مهم تاریخی، هنری و مذهبی

* * * * * * * *

نیات واقفان خیراندیش، هدایتگر جامعه به سوی خیر و صلاح و عامل رشد فکری و معنوی

* * * * * * * *

«فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ»، پایگاه و پشتیبانِ همیشگیِ واقفان و وقف اندیشان

* * * * * * * *

تشویق های قرآنی، موتور محرک و ترغیب کننده پیشگامان وقف

* * * * * * * *

وقف برای دفاع از مسلمین، نمونه ای از هوشمندی و زمان سنجی واقفان و وقف نامه ها

* * * * * * * *

آیه ی«وَ ما عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ لِلْأَبْرار (سوره آل عمران، آیه )»، سامان بخش سبکِ زندگی وقف محور

* * * * * * * *

آیات دعوت کننده قرآن کریم به روح تعاون و احسان و برادری، زیرساخت تفکر وقف

* * * * * * * *

موقعیت برجسته و ممتاز وقف در میان تمامی عناوین نیکوکاری، به علت ساختار ویژه و شاکله ی نظام-مند حقوقی و اقتصادی آن

* * * * * * * *

سنت وقف، یکی از بهترین شیوه ها در مشارکت مستقیم مردم برای احیای ارزش های معنوی و خدمت به جامعه

* * * * * * * *

فرهنگ متعالی وقف، علل ماندگاری بسیاری از میراث های معماری و شهرسازی ایران در بستر زمان

* * * * * * * *

وقف شیوه ای از تلاش های توسعه مسلمانان، برای تقرب جستن به خداوند متعال

* * * * * * * *

وقف، دربردانده ی جایگاهی مؤثر و پیشتاز در فرایند توسعه و اعتلای جامعه

* * * * * * * *

وقف، خدمت و عمل پسندیده ای برای منافع همه ی مردم

* * * * * * * *

واقفان، مجاهدانِ ممتازِ مالی مورد تقدیر و تحسین خداوند در قرآن

* * * * * * * *

وقف، تلاش و جهاد در راه خدا، با پیش کش کردن محبوب ترین سرمایه ها به ساحت الهی

* * * * * * * *

واقفان، رحمت شدگان روز قیامت

* * * * * * * *

وقف، مفهوم عقلانی زندگی، نگاه نهادینه و مؤسسه ای، کاروانی رونده و پرنشاط، بدون تعطیلی و کاستی مفهوم

* * * * * * * *

وقف، «صدقه ی جاریه» و چشمه همیشه جوشان معنویت و خداخواهی

* * * * * * * *

وقف، بجا آوردن حس مسئولیت متقابل اجتماعی به صورت شایسته و استوار

* * * * * * * *

واقفان، سرافرازان برپایی ارزش های معنوی

* * * * * * * *

وقف، داشتن سیاست اجتماعیِ «تدبیر امور زندگانی برای صلاح دنیا و رستگاری آخرت»

* * * * * * * *

سنت نیکوی وقف، سبب تسکین آلام بشری و تقویت روح همبستگی و بالندگی جوامع اسلامی

* * * * * * * *

وقف، عامل تزکیه ی نفس انسانی و ایجاد توازن اقتصادی و تعدیل ثروت در جامعه

* * * * * * * *

وقف یعنی پیشی جستن انسان به خیرات و مسابقه نیکوکاری

* * * * * * * *

وقف، عبادتی مالی، متوقف بر قصد قربت

* * * * * * * *

شوق انگیزی، زیبایی و کارایی وقف، به شرط مزیّن شدن به رضایت الهی

* * * * * * * *

آموزه ی وقف و انفاق، سازوکاری برای ذخیره ی قیامت

* * * * * * * *

پذیرش وقف و صدقه و انفاق در درگاه الهی، مشروط به پاک و حلال بودن اموال

* * * * * * * *

مال حرام، نیت های آلوده، اعمال ناپاک و قلب تاریک، مانع از پذیرش عبادتِ مالیِ وقف

* * * * * * * *

وقف، یعنی تحکیم و تثبیت روح همبستگی و محبت

* * * * * * * *

وقف احساسی عاری از منت، همراه با صدق نیت

پیام ها و شعارهای وقفی – بخش هشتم «پیامک وقف»

وقف یعنی معامله مال و جان با خدا، با عبور از خودخواهی و رسیدن به خداخواهی

* * * * * * * *

وقف، یعنی نوعی حساب در گردش و تجارت لحظه ای با خدا و دریافت پاداش ابدی

* * * * * * * *

وقف برای ترویج فرهنگ قرآن، یعنی پیوند با ابدیت و نائل شدن به افتخار خادمِ ابدی قرآن شدن

* * * * * * * *

وقف برای قرآن، یعنی احداث کارخانه ی تولید خادمین قرآنی، با محصول تعدادی بی شمار قاری، حافظ، مفسر و…

* * * * * * * *

وقف برای اهل بیت علیهم‌السلام، شعار عملیِ محبت به آنان، با طنینی به وسعت ابدیت

* * * * * * * *

وقف، یعنی ثبتِ نام خود در زمره ی یاوران امت رسول الله ص، تا انتهای تاریخ

* * * * * * * *

وقف به نیت اطعام مساکین، یعنی نمایش انبانِ نان و خرمای مولا، در صفحه ای دیگر از تاریخ

* * * * * * * *

وقف برای نیازمندان، یعنی گشودن یک چتر حمایتی، به وسعت زمان

* * * * * * * *

وقف یعنی گره گشایی از گرفتاران و نیازمندان، تا ابد

* * * * * * * *

وقف، یعنی اکسیر جاودانگی

* * * * * * * *

وقف برای تسهیل ازدواج جوانان، کمک به ساخت محبوب ترین بنای دین، یعنی ازدواج

* * * * * * * *

وقف، راهی ماندگار و دائمی برای پیوستن به جبهه ی همیشه گشوده ی حق با باطل

* * * * * * * *

وقف یک مسجد یا نمازخانه در یک شهر و روستا و جاده، یعنی بنا کردن سجده گاهی عطرآگین برای بندگان حضرت حق

* * * * * * * *

وقف برای شهدا، پرداخت تقسیطی بدهی به آنان و بهره مندی از فیوضات معنوی ترویج فرهنگ شهادت

* * * * * * * *

وقف برای شهدا، یعنی زنده نگه داشتن یاد و خاطره ی آنها و رساندن پیام ایستادگی و مقاومت

* * * * * * * *

وقف برای اموات، یعنی پاسخ مثبت به چشم انتظاری درگذشتگان و اموات

* * * * * * * *

وقف برای والدین، یعنی احسانی ماندگار با دستاوردهای بی شمار

* * * * * * * *

وقف برای والدین، نمایانگر محبت ابدی و ارادت همیشگی به آنها

* * * * * * * *

وقف، پدیده ای اثرگذار، حرکت آفرین و سرشار از خیرات و برکات

* * * * * * * *

وقف، از غنی ترین گنجینه های فرهنگ اسلام و شیعه

* * * * * * * *

وقف، سنتی حسنه با ظرفیت هایی وسیع و تحول گرا در مناسبات اقتصادی و فرهنگی جامعه

* * * * * * * *

وقف، عبادتی مالی و مجاهدتی فرهنگی-اجتماعی، با نفوذی تا اعماق تاریخ

* * * * * * * *

وقف سنتی نبوی با کارکردهایی به زیبایی تزکیه ی نفس، کاهش فاصله ی طبقاتی، گسترش دانش، ماندگاری هنر و تقویت بنیان های عقیدتی و فکری

* * * * * * * *

وقف، نمایش دهنده ی ظرفیت عظیم آموزه های اسلامی در تحول ساختار فرهنگی و دینی جامعه

* * * * * * * *

وقف، جلوه گر شکوه تمدن دیرینه ی اسلامی، در پیوند با غرور ملی و انگیزش های فطری

* * * * * * * *

وقف، اشاعه ی روحیه ی تعاون در اجتماع

* * * * * * * *

وقف، برخاسته از دردشناسی و دغدغه مندی اهل ایمان، نسبت به نسل حاضر و نسل های آینده ی جامعه ی اسلامی

* * * * * * * *

وقف، ارمغان بخش انسجام اسلامی، اخلاقی و اجتماعی با هدف بهره مندی همگانی

* * * * * * * *

وقف، تقویت حساسیت عمومی و وجدان جمعی

* * * * * * * *

وقف، شکوفایی روح تعهدِ گروهی و مشارکت اجتماعی

* * * * * * * *

وقف یعنی بسترسازی برای اشاعه ی ارزش های متعالی و امور خیر

* * * * * * * *

وقف، یعنی تحکیم و تثبیت هنجارهای جامعه و تقابل با ناهنجاری ها

* * * * * * * *

فرهنگ وقف، معنابخش زندگی و خارج کننده انسان ها از رخوت و بیگانگی

* * * * * * * *

وقف یعنی، بالا بردن آمادگی برای پذیرش الزامات دینی و جریان یافتن فرهنگ اسلامی در سطوح گوناگون جامعه

* * * * * * * *

فرهنگ وقف، نگهبانی حقیقی برای دژ محکم دین و اسلام

* * * * * * * *

وقف یعنی، تزریق هویت دینی به جامعه

* * * * * * * *

وقف، رهاورد نیک اندیشی و نیک رفتاری

* * * * * * * *

بینش وقف، گستراننده ی عطر معنویت در جامعه

* * * * * * * *

موقوفات، نماد روح لطیف انسان های ژرف نگر، با هدف گذاری افق های دوردست انسانی و الهی، در فراسوی قرن ها

* * * * * * * *

وقف یعنی، حبس و حراست از اصل ثروت و اجازه ی استفاده از درآمد آن در راه باورهای دینی و آسایش

* * * * * * * *

وقف یعنی انتقال مالکیت ملک به خدا، سود به عموم افراد و واریز آثار سرشار فرازمانی و فرامکانی اش به حساب واقف

* * * * * * * *

وقف، از برترین و پردوام ترین مظاهر احسان و نیکوکاری به مردم

* * * * * * * *

وقف، از مصادیق خدمت به هم نوعان، کمک به مصالح جامعه و تنظیم امور فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی

* * * * * * * *

وقف، کارنامه ای درخشان به گستره ی تاریخ نیک اندیشی مؤمنانه

* * * * * * * *

وقف، سنتی راهگشا برای رفع محرومیت های مادی و معنوی جامعه و یادگاری جاودانه از کرامت انسان به پیشگاه هم نوعان و پیوند با آفریدگار متعال

* * * * * * * *

عمل به وقف، در ردیف ایمان به خدا، رسول خدا و روز قیامت قرار

* * * * * * * *

وقف، هدیه ی عبد به معبود و پیشکش به ساحت صاحب هستی

* * * * * * * *

از مؤثرترین ابعاد اندیشه ی وقف، توسعه ی فرهنگ و تمدن اسلامی و تکامل و توسعه ی ارزش های الهی و معنوی

* * * * * * * *

وقف یعنی به خدمت گرفتن ارزش ها و امکانات مادی، به نفع ارزش های معنوی و الهی

* * * * * * * *

وقف، یعنی توزیع عادلانه ثروت و سرمایه های مادی جامعه در میان همه ی اقشار و پیش گیری از تراکم و انباشتگی ثروت به دست عده یا طبقه ای خاص

* * * * * * * *

وقف یعنی پیروزی ارزش های معنوی در وجود انسان

* * * * * * * *

وقف یعنی استخدام امکانات مادی، برای گسترش ارزش های معنوی

* * * * * * * *

احداث و وقف مراکز تفریحی و فرهنگیِ دینی برای جوانان، یعنی گام عملی در مبارزه با تهاجم فرهنگی و کاستن از آسیب های شبیخونِ دشمنان

* * * * * * * *

سنت حسنه ی وقف، از حسنات مؤکد و از باقیات الصالحات مورد تأکید و توصیه ی اسلام

* * * * * * * *

وقف، دروازه ی بزرگ نفوذ فکری و اعتقادیِ اسلام در جهان

* * * * * * * *

وقف یعنی وقوف در کوی جانان

* * * * * * * *

وقف، از بارزترین مصادیق عمل صالح و مولودِ سنتِ نبوی و سیره ی ائمه ی طاهرین

* * * * * * * *

وقف از پیشتازانِ ایجاد اخوت و همیاری و همگرایی در جامعه

* * * * * * * *

وقف یعنی ایجاد بستری برای واکسینه کردن پیکره ی اجتماع از ابتلاء به آلودگی های اخلاقی و فرهنگی

* * * * * * * *

وقف، ماندگارترین معامله در طول حیات انسانی

* * * * * * * *

وقف یعنی جاودانه ساختن ارزش های معنوی، انسانی و مکارم اخلاق همچون نوع دوستی، نیکوکاری و تعاون در جامعه

* * * * * * * *

وقف، یعنی امکان همزیستی مسالمت آمیز، در محیطی مملو از اخوت و حسن ظن

* * * * * * * *

وقف یعنی شرکت اهل ایمان و مؤمنان راستین در مسابقه نیکی و انفاق

* * * * * * * *

وقف یعنی عینیت بخشیدن به روحیه ی تعاون اجتماعی و سبقت در خیرات

* * * * * * * *

وقف یعنی مُهر ابدیت زدن به عمل واقف

* * * * * * * *

نظام وقف، عبارت است از چارچوب بنیادین مسئولیت های متقابل و همبستگی اجتماعی میان ثروتمندان و نیازمندان

* * * * * * * *

وقف، یعنی ایفای نقش ملموس و محسوس در ارائه ی خدمات رفاهی، به ویژه در مناسبت ها، حوادث و تصمیم گیری های مهم شخصی و خانوادگی مانند ازدواج، اشتغال، تحصیل، برگزاری مراسم و…

* * * * * * * *

وقف، یعنی فراهم کردن چارچوبی اساسی برای مشارکت مردم در امور اجتماعی

* * * * * * * *

فرهنگ وقف یعنی هنجار ارجمند ایثار و از خودگذشتگی در ابعاد گوناگون مادی و الهی، با انگیزه های دینی و بنیان های کهن میهنی

* * * * * * * *

وقف، نهادی برای انس و الفت میان مسلمین و تقویت بنیان های عاطفی و اجتماعی

* * * * * * * *

وقف، نمایانگر نوعی بیمه اجتماعی

* * * * * * * *

تعدیل ثروت، توازن اجتماعی و همکاری جامعه؛ نتیجه ی طبیعی وقف و زیربنای عدالت اجتماعی و اقتصادی

* * * * * * * *

وقف ترازویی برای سنجش درجه ی ایمان قلبی و ویژگی های انسانی افراد یک جامعه

* * * * * * * *

وقف یعنی نائل آمدن به بالاترین مراتب جود، بذل و سخاوت ذکر شده در آموزه های الهی

* * * * * * * *

وقف، یکی از آزمون ها و معیارهای سنجش ایمان و اعتقادات قلبی مدعیان دینداری

* * * * * * * *

وقف، آینه ای صاف و صیقلی برای نمایش باورهای درونی و نیات خیرخواهانه اهل ایمان

* * * * * * * *

وقف محک و میزانی برای تلاش مردم در راستای تداوم جامعه ی دینی و اجتماعی و دستیابی هرچه بهتر به یک مشارکت و همکاری عمومی

* * * * * * * *

وقف مسیری روشن و هموار برای جهت بخشی سرمایه ها و نیات افراد یک جامعه ی مدنی

* * * * * * * *

وقف، زمینه ساز مشارکت و همکاری افراد دارای توانایی انجام امور وقفیه، برای رسیدن به یک آرمان-شهر

* * * * * * * *
وقف، از بین برنده صفات رذیله ای مانند حرص، طمع و دنیادوستی و جایگزینی حس نوع دوستی و انفاق

* * * * * * * *

وقف یعنی ایثار و تعلق قلبی و عمیق به بخشش در راه خدا و نجات انسان ها

* * * * * * * *

وقف، یعنی جاودان شدن نام نیک انسان و نوعی سپاسگزاری در برابر نعمت های خداوند

* * * * * * * *

سنت حسنه ی وقف، پدیده ی دیرپای بشری و ریشه دار در عقل، منطق و طبیعت انسان

* * * * * * * *
وقف یعنی جاودان قرار دادن تمام یا قسمتی از ثروت خود در راه خدا به منظور بهره گیری فرد یا افرادی از جامعه ی بشری در درازمدت از درآمد و منافع

* * * * * * * *

وقف یعنی، سبک زندگیِ نیکواندیشانه، نیکوکارانه و نیکوگرایانه

* * * * * * * *

وقف، سنت حسنه و یکی از افتخارات فرهنگ غنی اسلام و از اهرم های مؤثر اعتقادی و فرهنگی برای جبران نارسایی ها و نیازمندی های جامعه در ابعاد مختلف

* * * * * * * *

توسعه ی موقوفات یعنی توسعه ی فضایی سرشار از معنویت، ماندگاری و مهرورزی

* * * * * * * *

وقف، عبادتی چندوجهیِ با کارکردهایی گسترده به ارزش تعالی، سعادت و پیشرفت

* * * * * * * *

وقف یعنی جایگزینی سودجویی و خودخواهی و مال اندوزی، با خیرگزینی و غیرخواهی

* * * * * * * *

وقف، محملی است برای اضمحلال تکاثر و تفاخر، و استحاله ی آن به تکامل، تعامل، باقیات صالحات و صدقات جاریه

* * * * * * * *

گسترش فرهنگ وقف، یعنی قد کشیدن و افزایش آگاهی، بلوغ فکری و اعتلای اعتقادی

* * * * * * * *

وقف، مولود یقین به آخرت و پاداش الهی، و ایمان راسخ در برتری آخرت بر طبیعت

* * * * * * * *

وقف، یعنی معامله ی مستقیم مالی و معنوی با خدا

* * * * * * * *

واقفان و موقوفه ها، الگویی ماندگار از انسان دوستی، خیرخواهی و یاریگری برای بشر

* * * * * * * *

وقف، یعنی وجود روح تعاون و اخوت در جامعه

* * * * * * * *

ورق ورقِ وقف نامه ها، تصویرگر چهره ی نورانی انسان های ریزبین و بلنداندیش با روح عالی انسانی

* * * * * * * *

هر موقوفه، آینه ی شفافی برای معرفی اندیشه ای متعالی، مقدس و مترقی

* * * * * * * *

وقف، چشمه ی زلال عشق و خیراندیشی

* * * * * * * *

وقف یعنی جوشش عشق بر کرانه ی کویر جامعه برای کاستن از آلام دردمندان و سیراب کردن عطش نیازمندان

* * * * * * * *

نهاد وقف، پناهگاه امنِ مادی و معنوی برای بی پناهان