×

منوی بالا

منوی اصلی

منوی سایدبار


» پرسش و پاسخ امام حسین (ع) » دلیل غیبت جابر بن عبدالله انصاری روز عاشورا در كربلا با وجود علاقه خاص به امام حسین

تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۳/۲۵ - ۱۲:۱۳

 62 بازدید

دلیل غیبت جابر بن عبدالله انصاری روز عاشورا در كربلا با وجود علاقه خاص به امام حسین

جابر ابن عبدالله انصاری با این همه سابقه درخشان، اصولاً باید در روز عاشورا حضور می یافت و به یاری امام زمانش می شتافت؛ پس چرا چنین نكرده است؟

دلیل غیبت جابر بن عبدالله انصاری روز عاشورا در كربلا با وجود علاقه خاص به امام حسین

پرسش. جابر بن عبدالله انصاری با این كه علاقه خاصی به امام حسین و خاندان پیامبر صلّی الله علیه و آله داشت، به چه علت در روز عاشورا در كربلا نبود؟

برای پاسخ این سوال، ناگزیریم كه نگاهی كوتاه به زندگی با سعادت این مرد بزرگ داشته باشیم:
نام: جابر
نام پدر: عبدالله [۱] (از شهدای احد).
كنیه: ابوعبدالله، ابوعبدالرحمان و ابومحمّد [۲]، برخی ها فقط كنیه ابوعبدالله را صحیح می دانند. [۳]
نام مادر: نسیبه [۴] یا انیسه [۵]
محلّ تولد: مدینه [۶]

اولین دیدار جابر با رسول خدا صلّی الله علیه و آله

كعبه پیش از اسلام نیز مورد احترام عرب ها بود. مردم از سرزمین های دور و نزدیك، برای انجام مراسم حجّ به مكّه می آمدند و در مِنی و مشعر حضور می یافتند.

یك سال قبل از هجرت، هفتاد نفر از مردم یثرب به مكه آمدند و در منی با پیامبر صلّی الله علیه و آله ملاقات و گفتگو كردند. حضرت، از آن جمع، دوازده نفر را به عنوان «نقیب» و «رابط» برگزید. در پی آن دیدار، یثربیان پس از مراسم حج به وطن خود برگشتند و زمینه های لازم را برای هجرت پیامبر صلّی الله علیه و آله آماده كردند. جمع زیادی مسلمان شدند و بسیاری به اسلام، تمایل یافتند.

شرایط از هر نظر برای هجرت آماده شد و پیامبر صلّی الله علیه و آله در موقع مناسب از مكّه به یثرب هجرت كردند و از آن تاریخ، یثرب، «مدینه النبی» و به اختصار «مدینه» نام گرفت. از آن هفتاد نفر، یكی عبدالله، پدر جابر و دیگری خود جابر بود كه كم سنّ و سال ترین آنان بود. وی هنوز به پانزده سالگی نرسیده بود كه با پیامبر صلّی الله علیه و آله بیعت كرد.

نبودن جابر در دو غزوه بدر و احد

وقتی كه پیامبر صلّی الله علیه و آله به یثرب پا نهاد، جابر نوجوان با اعتقاد و اخلاص به آن حضرت ایمان آورد و با تمام توان در خدمت نهضت پیامبر صلّی الله علیه و آله قرار گرفت. كمتر پیشآمد تلخ و شیرین، جنگ و صلح، سختی و راحتی است كه از جابر روایتی در آن نیابیم. روایت و حكایت بی واسطه، نشان دهنده حضور جابر در آن حوادث است. [۷]

جابر بر خلاف میل باطنی و عشق فراوان، در دو غزوه بدر و احد حاضر نبود. خود وی علت عدم حضورش را این چنین ذكر می كند: «پدرم مسئولیت خانه را به عهده ام گذاشت تا به امور خانه و كشاورزی رسیدگی كنم و خود او در این دو غزوه شركت كرد و در احد به شهادت رسید». [۸]

جابر گوید: رسول اكرم صلّی الله علیه و آله خود شخصاً در بیست و یك غزوه حضور داشت و من در نوزده غزوه شركت داشتم. [۹] هم چنین جابر در جنگ های جمل، صفیّن و نهروان از جمله یاوران امیر المؤمنین علیه السلام بوده است. [۱۰]

در نگاه جابر، حضرت علی علیه السلام چنان مقامی داشت كه در زمان حیات پیامبر اكرم صلّی الله علیه و آله، میزان حق تلقی می شد و منافقان را با بغض داشتن به او می شناختند. [۱۱] جابر از كوچه های مدینه می گذشت و در مجالس انصار شركت می جست و به ایشان نصیحت می كرد كه فرزندان خود را با دوستی علی علیه السلام تربیت كنند و می گفت آن كس كه علی را بهترین خلق خدا نداند، ناسپاسی كرده است. [۱۲]

شخصیت جابر در منابع رجالی امامیّه، محترم و تایید شده است وی علاوه بر پیغمبر صلّی الله علیه و آله، از اصحاب ائمه از امام علی علیه السلام تا امام باقر علیه السلام دانسته شده است. [۱۳]

بنابراین جابر ابن عبدالله انصاری با این همه سابقه درخشان، اصولاً باید در روز عاشورا حضور می یافت و به یاری امام زمانش می شتافت؛ پس چرا چنین نكرده است؟

شاید دلیل عدم حضور جابر در كربلا پیری و نابینایی بوده است. زیرا جابر در زمان شهادت امام حسین علیه السلام بیش از ۷۰ سال سنّ داشت. [۱۴] علاوه بر این امام حسین علیه السلام وقتی از مدینه خارج می شد از هیچ كس به عنوان تكلیف، درخواست همراهی در جهاد نكرد. از طرفی كمتر كسی از خروج امام از مدینه، با خبر شد چون امام از طرف حاكم مدینه و مروان تحت تعقیب و دست گیری بود و امام شبانه از مدینه بدون اطلاع دیگران خارج گردید، و راهی مكه و با قصد حج به آن شهر رفت، از این رو جابر نه خبر داشت كه امام حسین علیه السلام برای چه منظوری رفته و نه از سوی امام دعوت شد. بنابراین پس از شهادت امام، جابر از ماجرای قیام آگاه شد، چنان كه شهرهای دیگر نیز پس از دیدن اسیران اهل بیت از شهادت امام و یارانش با خبر شدند، امام برای برخی از شهرها مثل بصره و كوفه و احیاناً جاهای دیگر نامه فرستاد و از دوستان درخواست همراهی نمود، ولی در تاریخ ضبط نشده كه از سوی امام، نامه و اطلاعی جهت شركت در جهاد به جابر رسیده یا ابلاغ شده و جابر از حمایت و رفتن امام امتناع ورزیده باشد، لذا جابر به محض شنیدن خبر به سوی كوفه جهت زیارت خاك پاك امام حركت كرد و از اولین زائران حسین در تاریخ نامش ثبت شد.

پی نوشت:
۱) محمد بن سعد، الطبقات الکبری، بیروت، دار صادر، چاپ اول، ۱۴۰۵هـ.ق، ج ۳، ص ۵۶۱٫
۲) ابن حجر عسقلانی، الاصابه، بیروت، دار احیاء التراث العربی، بی تا، ج ۱، ص ۲۱۳٫
۳) یوسف بن عبدالله بن محمّد بن عبد البرّ، الاستیعاب، مصر، دار النهضه، بی تا، ج ۱، ص ۲۲۰٫
۴) همان، ج ۱، ص ۲۲۰٫
۵) الطبقات الکبری، پیشین، ج ۳، ص ۵۶۱٫
۶) زیر نظر دکتر غلامعلی حداد عادل، دانشنامه جهان اسلام، تهران، بنیاد دایره المعارف اسلامی، چاپ اول، ۱۳۸۴، ج ۹، ص ۱۷۷٫
۷) حسین واثقی، جابر بن عبدالله انصاری، (زندگینامه و گزیده روایات) قم، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ اول، ۱۳۷۹ هـ. ش، ص ۲۱٫
۸) واقدی، محمد بن عمر، المغازی، قم، نشر دانش اسلامی، چاپ اول، ۱۴۰۵ هـ.ق، ج ۱، ص ۳۳۶ ـ ۳۳۸٫
۹) حسینی دشتی، سید مصطفی، معارف و معاریف، قم، انتشارات دانش، چاپ دوم، ۱۳۷۶ هـ.ش، ج چهارم، ص ۳۶٫
۱۰) واثقی، حسین، پیشین، ص ۴۷ ـ ۴۹٫
۱۱) کشی، محمد بن عمر، اختیار معرفه الرجال، تلخیص محمد بن حسن طوسی، مشهد، چاپ حسن مصطفوی، چاپ اول، ۱۳۴۸ هـ.ش، ص ۴۰ ـ ۴۱ و ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، بیروت، چاپ علی شیری، چاپ اول، ۱۴۱۵ هـ.ق، ج ۴۲، ص ۲۸۴٫
۱۲) همان، ص ۴۴٫
۱۳) احمد بن محمد برقی، کتاب الرجال، تهران، چاپ اول، ۱۳۸۳، هـ.ش، ص ۳، ۷، ۹، و طوسی، رجال، قم، چاپ جواد قیومی اصفهانی، چاپ اول، ۱۴۱۵ هـ.ق، ص۵۹، ۹۳، ۹۹، ۱۱۱، ۱۲۹٫
۱۴) همان، ص ۵۴٫

منبع: پرسمان   http://porsemani.ir


برچسب ها : , , ,
دسته بندی : پرسش و پاسخ امام حسین (ع)

دیدگاه بسته شده است.