×

منوی بالا

منوی اصلی

منوی سایدبار


» وقف در روایات » وقف در روایات

تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۲/۱۱ - ۱۰:۰۲

 78 بازدید

وقف در روایات

رسول خدا صلّی الله علیه و آله فرمودند: إنّ مِمّا یَلحَقُ المؤمنَ مِن عَمَلِهِ و حَسناتِهِ بعدَ مَوتهِ عِلما علّمَهُ و نَشَرَهُ، و وَلَدا صالِحا تَرَكَهُ، أو مصحَفا وَرَّثَهُ، أو مَسجِدا بَناهُ، أو بَیتاً لاِبنِ السَّبیلِ بَناهُ، أو نَهرا أجراهُ، أو صَدَقَةً أخرَجَها مِن مالِهِ فی صِحَّتِهِ و حیاتِهِ تَلحَقُهُ مِن بعدِ مَوتِهِ؛ از اعمال […]

وقف در روایات

رسول خدا صلّی الله علیه و آله فرمودند:

إنّ مِمّا یَلحَقُ المؤمنَ مِن عَمَلِهِ و حَسناتِهِ بعدَ مَوتهِ عِلما علّمَهُ و نَشَرَهُ، و وَلَدا صالِحا تَرَكَهُ، أو مصحَفا وَرَّثَهُ، أو مَسجِدا بَناهُ، أو بَیتاً لاِبنِ السَّبیلِ بَناهُ، أو نَهرا أجراهُ، أو صَدَقَةً أخرَجَها مِن مالِهِ فی صِحَّتِهِ و حیاتِهِ تَلحَقُهُ مِن بعدِ مَوتِهِ؛

از اعمال و حسنات مؤمن آنچه پس از مرگش [ثوابش] به او مى رسد، دانشى است كه تعلیم دهد و منتشر كند، یا فرزند صالحى كه از خود بر جاى گذارد، یا مصحفى كه به ارث گذارد، یا مسجدى كه بسازد، یا خانه اى كه براى مسافران بسازد، یا نهرى كه حفر كند، یا صدقه اى كه در زمان تندرستى و حیات از دارایى خود برقرار سازد [ثواب این ها] بعد از مرگش به او مى رسد.

الترغیب و الترهیب: ۱/۹۹/۲۴

* * * * * * * *

امام صادق علیه السلام فرمودند:

سِتُ خِصَالٍ یَنْتَفِعُ بِهَا الْمُؤْمِنُ بَعْدَ مَوْتِهِ وَلَدٌ صَالِحٌ یَسْتَغْفِرُ لَهُ وَ مُصْحَفٌ یَقْرَأُ فِیهِ وَ قَلِیبٌ یَحْفِرُهُ وَ غَرْسٌ یَغْرِسُهُ وَ صَدَقَةُ مَاءٍ یُجْرِیهِ وَ سُنَّةٌ حَسَنَةٌ یُؤْخَذُ بِهَا بَعْدَهُ.

مؤمن پس از مرگ خود از شش خصلت سود مى برد، فرزند نیكى كه برایش آمرزش خواهد، قرآنى كه از او بماند و تلاوت شود، چاه آبى كه كنده، درختى كه كاشته، آبى كه وقف كرده، كردار نیكى كه رواج داده و پس از مرگش از او پیروى مى شود.

الامالی للصدوق: ج ۱ ص ۳۲۳ ح ۹

* * * * * * * *

امیرالمومنین امام علی علیه السلام فرمودند:

لَا یَتْبَعُ أَحَداً مِنَ النَّاسِ بَعْدَ الْمَوْتِ شَیْءٌ إِلَّا صَدَقَةٌ جَارِیَةٌ أَوْ عِلْمٌ صَوَابٌ أَوْ دُعَاءُ وَلَدٍ.

چیزی پس از مرگ مردم دستگیرشان نخواهد شد بجز صدقه جاریه یا علم صحیح و درست یا دعاء اولاد.

دعائم الاسلام: ج ۲ ص ۳۴۰ ح ۱۲۷۸

* * * * * * * *

امام کاظم علیه السلام فرمودند:

إِنَّ الْأَرْضَ لِلَّهِ جَعَلَهَا وَقْفاً عَلَى عِبَادِهِ.

همانا زمین از آن خداست، آن را بر بندگانش وقف کرده است.

الکافی: ج ۵ ص ۲۹۷ ح ۱

* * * * * * * *

امام صادق علیه السلام فرمودند:

لَیْسَ یَتْبَعُ الرَّجُلَ بَعْدَ مَوْتِهِ مِنَ الْأَجْرِ إِلَّا ثَلَاثُ خِصَالٍ صَدَقَةٌ أَجْرَاهَا فِی حَیَاتِهِ فَهِیَ تَجْرِی بَعْدَ مَوْتِهِ إِلَى یَوْمِ الْقِیَامَةِ صَدَقَةٌ مَوْقُوفَةٌ لَا تُورَثُ أَوْ سُنَّةُ هُدًى سَنَّهَا فَكَانَ یَعْمَلُ بِهَا وَ عَمِلَ مِنْ بَعْدِهِ غَیْرُهُ أَوْ وَلَدٌ صَالِحٌ یَسْتَغْفِرُ لَهُ.

انسان پس از مرگ خود مزدى دریافت نمی كند مگر از سه خصلت:

اول صدقه جاریه اى كه در زندگى خود فراهم كرده و پس از مرگش هم مورد استفاده است (مثل اینكه چاه آبى كنده یا پلى ساخته یا كتاب دینى منتشر كرده) و وقفى از خود گذاشته كه به ارث نمی رود،

دوم دستور درستى كه بوجود آورده و خود بدان عمل می كرده و كسانى كه بعد از او هستند بدان عمل كردند،

سوم فرزند شایسته اى كه براى او آمرزش بخواهد.

الخصال: ج ۱ ص ۱۵۱ ح ۱۸۴

* * * * * * * *

امام صادق علیه السلام – در جواب معاویه بن عمار از سوال از ملحقات به انسان پس از مرگش – فرمودند:

سُنَّةٌ سَنَّهَا یُعْمَلُ بِهَا بَعْدَ مَوْتِهِ فَیَكُونُ لَهُ مِثْلُ أَجْرِ مَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ غَیْرِ أَنْ یَنْتَقِصَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَیْ ءٌ وَ الصَّدَقَةُ الْجَارِیَةُ تَجْرِی مِنْ بَعْدِهِ وَ الْوَلَدُ الصَّالِحُ یَدْعُو لِوَالِدَیْهِ بَعْدَ مَوْتِهِمَا وَ یَحُجُّ وَ یَتَصَدَّقُ عَنْهُمَا وَ یُعْتِقُ وَ یَصُومُ وَ یُصَلِّی عَنْهُمَا فَقُلْتُ أُشْرِكُهُمَا فِی حَجِّی قَالَ نَعَمْ.

انسان پس از مرگ خود از سه چیز بهره مند می شود: سنت و روش نیکویی که از خود بر جای بگذارد و بعد از او به آن عمل شود که به اندازه ثواب تمام کسانی که به آن عمل می کنند در نامه اعمال او نیز نوشته می شود، صدقه جاریه ای که از خود بر جای بگذارد و فرزند صالحی که برای والدینش دعا کند و بجای آنها حج انجام دهد و برایشان صدقه بدهد و برایشان نماز و روزه انجام دهد. [راوی می گوید:] گفتم: آن دو در حجم شریک کنم؟ فرمود: آری

الکافی: ج ۷ ص ۵۷ ح ۴

* * * * * * * *

امام صادق علیه السلام یاد از امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام کرد و فرمود:

كَانَ عَبْداً لِلَّهِ قَدْ أَوْجَبَ اللَّهُ لَهُ الْجَنَّةَ عَمَدَ إِلَى مَالِهِ فَجَعَلَهُ صَدَقَةً مَبْتُولَةً تَجْرِی بَعْدَهُ لِلْفُقَرَاءِ وَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّی جَعَلْتُ هَذَا لِتَصْرِفَ النَّارَ عَنْ وَجْهِی وَ لْتَصْرِفَ وَجْهِی عَنِ النَّارِ.

آن حضرت بنده خدا بود. خدا بهشت را بر او واجب ساخت اقدام در مال خود کرد و آنرا صدقه خالص قرار داد که پس از او فقراء از آن بهره مند شوند و فرمود: بارالها من این کار را کرده ام تا تو آتش از صورتم و صورتم را از آتش برگردانی.

مستدرک الوسائل: ج ۱۴ ص ۴۶ ح ۱۶۰۶۹

* * * * * * * *

عَنْ مِهْرَانَ بْنِ مُحَمَّد قالَ سَمِعتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام أَوْصَى أَنْ یُنَاحَ عَلَیْهِ سَبْعَةَ مَوَاسِمَ فَأَوْقَفَ لِكُلِّ مَوْسِمٍ مَالًا یُنْفَقُ فِیهِ.

محمد بن مهران می گوید از امام صادق علیه السلام شنیدم که وصیت فرمود در هفت موسم پس از ایشان برایش نوحه و سوگواری شود و برای هر موسمی مالی مقرر فرمود که خرج کنند.

من لا یحضره الفقیه: ج ۴ ص ۲۴۴ ح ۵۵۷۸

* * * * * * * *

امام صادق علیه السلام فرمودند:

تَصَدَّقَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ علیه السلام بِدَارٍ لَهُ بِالْمَدِینَةِ فِی بَنِی زُرَیْقٍ فَكَتَبَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ هَذَا مَا تَصَدَّقَ بِهِ عَلِیُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ وَ هُوَ حَیٌّ سَوِیٌّ تَصَدَّقَ بِدَارِهِ الَّتِی فِی بَنِی زُرَیْقٍ صَدَقَةً لَا تُبَاعُ وَ لَا تُوهَبُ حَتَّى یَرِثَهَا اللَّهُ الَّذِی یَرِثُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ وَ أَسْكَنَ هَذِهِ الصَّدَقَةَ خَالاتِهِ مَا عِشْنَ وَ عَاشَ عَقِبُهُنَّ فَإِذَا انْقَرَضُوا فَهِیَ لِذَوِی الْحَاجَةِ مِنَ الْمُسْلِمِینَ.

امیرالمؤمنین علیه السلام خانه ای را که در مدینه منوره در قبیله رزیق داشت صدقه کرد و نوشت: بنام بخشاینده مهربان این صدقه علی بن ابی طالب علیه السلام خانه ای که در قبیله رزیق داشته صدقه کرد که فروخته و هبه نشود تا زمانی که خدا وارث آسمان ها و زمین می شود «روز قیامت» و در این خانه صدقه خاله های خود را سکونت داد که تا زنده اند در آنجا زندگی کنند و اعقاب آنان نیز در آنجا ساکن شوند و در صورت انقراض آن خانه برای مسلمانان نیازمند باشد و خدا گواه است.

تهذیب الاحکام: ج ۹ ص ۱۳۱ ح ۷

* * * * * * * *

عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّد عَنْ أَبِی الْحَسَنِ الثَّانِی علیه السلام قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الْحِیطَانِ السَّبْعَةِ الَّتِی كَانَتْ مِیرَاثَ رَسُولِ اللَّهِ صلّی الله علیه و آله لِفَاطِمَةَ علیها السلام فَقَالَ لَا إِنَّمَا كَانَتْ وَقْفاً وَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلّی الله علیه و آله یَأْخُذُ إِلَیْهِ مِنْهَا مَا یُنْفِقُ عَلَى أَضْیَافِهِ وَ التَّابِعَةُ یَلْزَمُهُ فِیهَا فَلَمَّا قُبِضَ جَاءَ الْعَبَّاسُ یُخَاصِمُ فَاطِمَةَ علیها السلام فِیهَا فَشَهِدَ عَلِیٌّ علیه السلام وَ غَیْرُهُ أَنَّهَا وَقْفٌ عَلَى فَاطِمَة علیها السلام وَ هِیَ الدَّلَالُ وَ الْعَوَافُ وَ الْحَسْنَى وَ الصَّافِیَةُ وَ مَا لِأُمِّ إِبْرَاهِیمَ وَ الْمِیثَبُ وَ الْبُرْقَة.

بزنظی می گوید: از امام رضا علیه السلام سؤال شد درباره هفت بوستان که از رسول خدا صلّی الله علیه و آله ارث وقف بود و رسول الله صلّی الله علیه و آله از آن می گرفت و خرج مهمانان خود می فرمود و برای مصیبت زدگان از آن حقی می گذاشت. زمانی که حضرت رحلت کرد عباس با حضرت فاطمه زهرا علیها السلام نزاع کرد. امیرالمؤمنین علیه السلام شهادت دادند که وقف است و آن هفت بوستان: دلال و عواف و صافیة و بوستان مادر ابراهیم و برقه بود.

الکافی: ج ۷ ص ۴۷ ح ۱

* * * * * * * *

امام صادق علیه السلام فرمودند:

تَصَدَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صلّی الله علیه و آله بِأَمْوَالٍ جَعَلَهَا وَقْفاً وَ كَانَ یُنْفِقُ مِنْهَا عَلَى أَضْیَافِهِ.

پیامبر اموالی را به عنوان وقف قرار دادند و از درآمد آن بر مهمان هایش انفاق می کرد.

دعائم الاسلام: ج ۲ ص ۳۴۱ ح ۱۲۸۲

* * * * * * * *

رُوِیَ أَنَّ الْحُسَیْنَ علیه السلام اشْتَرَى النَّوَاحِیَ الَّتِی فِیهَا قَبْرُهُ مِنْ أَهْلِ نَیْنَوَى وَ الْغَاضِرِیَّةِ بِسِتِّینَ أَلْفِ دِرْهَمٍ وَ تَصَدَّقَ بِهَا عَلَیْهِمْ وَ شَرَطَ أَنْ یُرْشِدُوا إِلَى قَبْرِهِ وَ یُضَیِّفُوا مَنْ زَارَهُ ثَلَاثَةَ أَیَّامٍ.

روایت شده که امام حسین علیه السلام اطراف قبر خودشان را از اهل نینوا و غاضریه به شصت هزار درهم خریدند و به آنها بخشیدند به شرط اینکه زائرینش را به قبرش راهنمایی کنند و تا سه روز از زائرینش پذیرائی کنند.

مستدرک الوسائل: ج ۱۰ ص ۳۲۱ ح ۱۲۰۹۲

* * * * * * * *

امام صادق علیه السلام فرمودند:

رَحِمَ اللَّهُ عَبْداً حَبَسَ نَفْسَهُ عَلَیْنَا.

خدا رحمت کند کسی را که خود را وقف ما کند.

المحاسن: ج ۱ ص ۱۷۳ ح ۱۴۸

* * * * * * * *

عَنْ أَبِی عَلِیِّ بْنِ رَاشِدٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَنِ علیه السلام قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ اشْتَرَیْتُ أَرْضاً إِلَى جَنْبِ ضَیْعَتِی بِأَلْفَیْ دِرْهَمٍ فَلَمَّا وَفَّیْتُ الْمَالَ خُبِّرْتُ أَنَ الْأَرْضَ وَقْفٌ فَقَالَ لَا یَجُوزُ شِرَاءُ الْوَقْفِ وَ لَا تُدْخِلِ الْغَلَّةَ فِی مَالِكَ ادْفَعْهَا إِلَى مَنْ أُوقِفَتْ عَلَیْهِ قُلْتُ لَا أَعْرِفُ لَهَا رَبّاً قَالَ تَصَدَّقْ بِغَلَّتِهَا.

ابوعلی بن راشد گفت: به امام کاظم علیه السلام عرض کردم: فدایت شوم من زمینی در جوار دهی که داشتم به دو هزار درهم خریدم چون مالم فراوان شد باخبر گشتم که آن زمین وقف است؟ امام علیه السلام فرمود: خریدن وقف جائز نیست، غله حاصل از آن داخل مال خود مکن، بلکه آنرا به موقوف علیهم برسان عرض کردم، من آنها را نمی شناسم فرمود: آن غله از ظرف موقوف علیهم صدقه بده.

الکافی: ج ۷ ص ۳۷ ح ۳۵

* * * * * * * *

کَتَبَ مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ الصَّفَّارُ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ إِلَى أَبِی مُحَمَّدٍ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ علیه السلام فِی الْوُقُوفِ وَ مَا رُوِیَ فِیهَا عَنْ آبَائِهِ علیهم السلام فَوَقَّعَ علیه السلام: الْوُقُوفُ تَكُونُ عَلَى حَسَبِ مَا یُوقِفُهَا أَهْلُهَا إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى.

محمد بن حسن صفار از امام حسن عسکری علیه السلام در مورد وقف و روایاتی که از پدران بزرگوارشان رسیده پرسید. امام علیه السلام در جواب فرمودند: وقف ها به همان گونه که واقفان مقرر داشته اند می‌باشد.

من لا یحضره الفقیه: ج ۴ ص ۲۳۷ ح ۵۵۶۷

* * * * * * * *

رسول خدا صلّی الله علیه و آله – در پاسخ به سؤال درباره زمینى از ثَمْغ -:

اِحبِسْ أصلَها و سَبِّلْ ثَمَرَتَها.

اصل آن را وقف كن و میوه (حاصل) آن را (براى كسانى كه وقف آنها كرده اى) وا بگذار.

كنز العمّال: ۴۶۱۵۰

* * * * * * * *

رسول خدا صلّی الله علیه و آله فرمودند:

إذٰا مٰاتَ الإنْسٰانُ انقَطَعَ عَمَلُهُ إلاّ مِنْ ثَلاٰثٍ: إلاّ مِنْ صَدَقَةٍ جٰارِیَةٍ أو عِلمٍ یُنتَفَعُ بِهِ أو وَلَدٍ صٰالِحٍ یَدْعُولَهُ:

با مرگ انسان، رشته عملش قطع می شود، مگر از سه چیز: صدقه جاری (و ماندگار)، دانشی که مردم از آن بهره مند شوند، و فرزند نیکوکاری که برایش دعا کند.

میزان الحکمه: ح ۱۴۲۸۷


برچسب ها : , ,
دسته بندی : وقف در روایات

دیدگاه بسته شده است.