×

منوی بالا

منوی اصلی

منوی سایدبار


» پرسش و پاسخ امام حسین (ع) » فراوانی و تعداد دوستداران امام علی علیه السلام در زمان قیام امام حسین علیه السلام

تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۳/۲۵ - ۱۴:۳۹

 73 بازدید

فراوانی و تعداد دوستداران امام علی علیه السلام در زمان قیام امام حسین علیه السلام

در زمان قیام امام حسین علیه السلام دوستداران امام علی علیه السلام در كدام شهرها بیشتر بودند؟

فراوانی و تعداد دوستداران امام علی علیه السلام در زمان قیام امام حسین علیه السلام

پرسش. در زمان قیام امام حسین علیه السلام دوستداران امام علی علیه السلام در كدام شهرها بیشتر بودند؟

با نگاهی به سیر تكوین و پیشرفت جریان تشیع در قرن اوّل هجری می توان گفت كه اوّلین پایگاه تشیع در صدر اسلام شهر مدینه می باشد. با وجود مركزیت مدینه برای خلفاء و هم چنین قریشیان اوّلین هسته شیعیان در مدینه با وجود صحابیان بزرگی چون جابر بن عبدالله انصاری كه آشكارا به تبلیغ تشیع می پرداخت، [۱] و هم چنین ابوذر غفاری كه در مسجد النبی با صدائی رسا علی علیه السلام را تبلیغ می كرد، [۲] تشكیل یافته بود. از سوی دیگر این شهر محل سكونت بنی هاشم بود و جمعیت انصار كه در كشمكش های سیاسی متمایل به اهل بیت علیهم السلام بودند دراین شهر ساكن بودند.

دومین مركز و پایگاه تشیع در قرن اول، یمن می باشد. یمنیان به دست حضرت علی علیه السلام مسلمان شدند و نخستین مسلمان یمنی زنی بنام ام سعید برزخیه بود كه میزبان علی علیه السلام گشت و علی علیه السلام در منزل وی نماز گذارد. خانه او تبدیل به مسجد شد و نام آن را مسجد علی گذاردند كه اكنون نیز مشهور و پا برجاست. [۳] یمنی ها در پیشرفت تشیّع نقش بالائی را ایفاء كردند از جمله می توان به موارد ذیل اشاره كرد:

از مجموع ۲۳ حامی علی علیه السلام در سقیفه ۱۱ نفر ایشان یمنی بودند. [۴]

اكثریت گروه های معترض علیه عثمان را یمنی ها تشكیل می دادند. [۵]
در بیعت با علی علیه السلام حدود ۴۰ نفر از بزرگان ایشان یمنی بودند. [۶]
حدود سی و هفت كارگزار حكومت امیرالمؤمنین علی علیه السلام از یمنیان بودند. [۷]
در جنگ صفین از ۳۱ فرمانده لشگر امیرالمؤمنین سیزده نفر ایشان یمنی بودند. [۸]
فرماندهان با وفای لشگر امام حسن علیه السلام قیس بن سعد و سعید بن قیس نیز یمنی بودند. [۹]
در قیام امام حسین علیه السلام نیز نقش فعال تر یمنی ها به چشم می آید. بر اساس اطلاعات منابع از ۵۲ نفر یاران غیر هاشمی امام حسین علیه السلام ۳۴ نفر یمنی بودند. [۱۰]

سومین مركز و پایگاه تشیع در قرن اول هجری شهر كوفه می باشد. اهالی كوفه اولین كسانی بودند كه تحت رهبری مالك اشتر با علی علیه السلام بیعت كردند. ولی مشكلاتی در كوفه وجود داشت كه همواره ایشان را از حمایت كامل اهل بیت باز می داشت مشكلاتی مانند نظام قبیلگی، داشتن رهبران نامناسب و سودجو و بافت جمعیتی كوفه كه شهری نوساز بود. با همه این مسائل كوفه تا قرن سوم هجری مهم ترین پایگاه تشیع بود. شهادت مظلومانه امام حسین علیه السلام و اسارت اهل بیت علیهم السلام و بیدارگری های زینب كبری سلام الله علیها و امام سجاد علیه السلام كوفیان را شرمسار كرد و محرك قیام های بعدی برای از بین بردن بنی امیّه گردید كه مركز برخی از این قیام ها كوفه بود. [۱۱]

چهارمین پایگاه تشیع در قرن اوّل هجری شهر بصره می باشد. شهر بصره در ابتدا متمایل به عثمان بود و در جنگ جمل مركز مخالفین حضرت علی علیه السلام بود. پس از فتح بصره توسط حضرت علی علیه السلام در جنگ جمل و ورود حضرت به مسجد و ایراد خطبه و سرزنش و نكوهش مردم بصره به تدریج جمعیت شیعه در این شهر رشد یافت. كشتار وسیع شیعیان در سال ۴۵ توسط زیاد بن ابیه والی اموی، حاكی از وجود شیعیان فعال در این شهر می باشد. امام حسین علیه السلام در جریان قیام خود غلام خود سلیمان را با نامه ای به سوی بزرگان شیعه در بصره روانه ساخت. [۱۲]

پنجمین پایگاه تشیع در قرن اوّل شهر مدائن است. اسلام از طریق حكمرانانی شیعی مانند سلمان فارسی و حذیفة الیمان در آنجا رشد یافت. عده ای از توابین بنا بر نقل مسعودی از اهالی بصره و مدائن بودند كه رقم آنها در حدود ۵۰۰ نفر بود كه به نبرد توابین نرسیدند. [۱۳]

گروهی از شیعیان در قرن اوّل در جبل عامل می زیسته اند و بنابر نقل علامه محسن امین جمعیت شیعه در صدر اسلام در این منطقه و در زمان تبعید ابی ذر به هزار نفر می رسید. [۱۴]

با توجه به مطالبی كه ذكر شد مشخص می شود كه شیعه در قرن اول در شش و یا هفت شهر نفوذ یافته است باید توجه داشت كه وجود تشیع در این شهرها به معنی اكثریت ایشان نیست و نمی توان گفت منحصر به این مناطق بوده چون مناطق دیگری نیز از دوستداران امام بودند و نیز خود اعتقاد به تشیع نیز دارای مراتب مختلفی می باشد و به همین سبب در قیام امام حسین علیه السلام هماهنگی و عكس العمل یكسانی از مردم این مناطق مشاهده نمی شود.

پی نوشت:
۱) شیخ طوسی، اختبار معرفه الرجال، قم، موسسه آل البیت علیه السلام، ۱۴۰۴ق، ج۱، ص۲۳۷٫
۲) ابی واضح، تاریخ یعقوبی، قم، منشورات الشریف رضی، ۱۴۱۴ق، ج۲، ص۱۷۱٫
۳) محرمی، غلامحسن، تاریخ تشیع، قم، انتشارات نصایح، ص۱۷۴٫
۴) منتظر القائم، اصغر، نقش قبایل یمنی در حمایت از علی علیه السلام، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، ص۱۳۳٫
۵) ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۶۵ و ۷۱٫
۶) منتظر القائم، همان، ص۱۸۷٫
۷) همان، ص۱۳۹٫
۸) بلاذری، انساب الاشراف، بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۹ق، ج۱، ص۴۲۴٫
۹) اصفهانی، ابوالفرج، مقاتل الطالبیین، بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات، ص۷۱٫
۱۰) شمس الدین، محمد مهدی، انصار الحسین علیه السلام، ترجمه هاشم زاده، ص۷۴ ـ ۱۱۰٫
۱۱) مانند قیام توابین و قیام مختار، ر.ک: در کربلا چه گذشت نظری منفرد.
۱۲۹ امین، سید محسن، اعیان الشیعه، بیروت، دارالتعارف للمطبوعات، ص۵۹۰٫
۱۳) مسعودی، علی بن الحسین، مروج الذهب، بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۲۶۷٫
۱۴) امین، سید محسن، همان، ج۱، ص۱۹۹٫

منبع: پرسمان   http://porsemani.ir


برچسب ها : ,
دسته بندی : پرسش و پاسخ امام حسین (ع)

دیدگاه بسته شده است.