×

منوی بالا

منوی اصلی

منوی سایدبار


» پرسش و پاسخ امام حسین (ع) » زمان رواج مراسم عزادارى امام حسين علیه السلام

تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۳/۱۶ - ۱۱:۴۸

 56 بازدید

زمان رواج مراسم عزادارى امام حسين علیه السلام

آيا مراسم عزادارى از دوران صفويه رواج يافت؟

زمان رواج مراسم عزادارى امام حسين علیه السلام

پرسش. آيا مراسم عزادارى از دوران صفويه رواج يافت؟

عزادارى بر امام حسين علیه السلام از زمان شهادت او بوده است؛ ولى تا زمان آل بويه (در سال ۳۵۲ ق) اين عزادارى مخفى بود. قبل از قرن چهارم، عزادارى براى امام حسين علیه السلام، علنى نبود و نهانى در خانه ها انجام مى گرفت؛ اما در نيمه دوم قرن چهارم، سوگوارى در روز عاشورا آشكار و در كوچه و بازار انجام مى يافت. عموم مورخان اسلامى – مخصوصا مورخانى كه وقايع را به ترتيب سنواتى نوشته اند؛ از قبيل ابن الجوزى در كتاب منتظم و ابن اثير در كتاب الكامل و ابن كثير در كتاب البداية و النهاية و يافعى در مرآت الجنان و ذهبى و ديگران – در ضمن ذكر  وقايع سال ۳۵۲ و سال هاى بعد از آن، كيفيت عزادارى شيعه را در روز عاشورا نوشته اند.

از جمله ابن الجوزى گفته است: در سال ۳۵۲ معزالدوله ديلمى، دستور داد مردم در روز عاشورا جمع شوند و اظهار حزن كنند. در اين روز بازارها بسته شد، خريد و فروش موقوف گرديد، قصابان گوسفند ذبح نكردند، هريسه پزها، هريسه (حليم) نپختند، مردم آب ننوشيدند، در بازارها خيمه به پا كردند و به رسم عزادارى بر آنها پلاس آويختند، زنان به سر و روى خود مى زدند و بر حسين علیه السلام ندبه مى كردند. [۱]

به قول همدانى: در اين روز، زنان، موى پريشان در حالى كه (به رسم عزادارى ) صورت هاى خود را سياه كرده بودند، در كوچه ها به راه افتادند و براى عزاى امام حسين علیه السلام سيلى به صورت خود مى زدند. [۲]

بنا بر گفته شافعى: اين نخستين روزى بود كه براى شهيدان كربلا سوگوارى مى شد. [۳] ابن كثير در ضمن وقايع سال ۳۵۲ گفته است: كه اهل تسنن قدرت منع شيعه را از اين اعمال نداشتند؛ زيرا شماره شيعه بسيار و نيروى حكومت نيز با ايشان بود.

از سال ۳۵۲ تا اواسط قرن پنجم – كه آل بويه از ميان رفتند -، در بيشتر سال ها مراسم عاشورا به ترتيب مزبور، كم و بيش انجام مى گرفت و اگر عاشورا با عيد نوروز يا مهرگان مصادف مى گرديد، انجام مراسم عيد را به تأخير مى انداختند. [۴]

در همين سال ها كه فاطميّه و اسماعيليّه، تازه مصر را به تصرف آورده و شهر  قاهره را بنا نهاده بودند، مراسم عاشورا در مصر انجام مى يافت. بنا بر نوشته مقريزى: در روز عاشوراى ۳۶۳، جمعى از شيعه مطابق معمول خود (از اين جمله معلوم مى شد كه مراسم مزبور در سال هاى قبل نيز معمول بوده است)، به مشهد كلثوم، و نفيسه (از فرزندان امام حسن علیه السلام) رفتند و در آن دو مكان، شروع به نوحه گرى و گريه بر امام حسين علیه السلام كردند. مراسم عاشورا در زمان فاطميان هر سال برپا مى شد: بازارها را مى بستند و مردم دسته جمعى در حالى كه با هم ابياتى در مصيبت كربلا مى خواندند و نوحه گرى مى كردند؛ به مسجد جامع قاهره مى رفتند. [۵]
بعد از آن به دليل در انزوا قرار گرفتن تشيع، مراسم عزادارى خيلى علنى نبود، هر چند وضعيت بهتر از قبل زمان آل بويه بود. آنچه از بعضى منابع به دست مى آيد – خصوصا كتاب روضة الشهداء كاشفى – قبل از زمان صفويه نيز مجالس سوگوارى براى اباعبدالله علیه السلام برپا مى شده است. (۶) پس از صفويه به دليل ترويج تشيع، عزادارى شكل عام و علنى ترى به خود گرفت.

پی نوشت:
۱٫ المنتظم فى تاريخ الملوك و الامم، ج ۷، ص ۱۵٫
۲٫ تكملة تاريخ الطبى، ص ۱۸۳٫
۳٫ مرآت الجنان، ج ۳، ص ۲۴۷٫ مقصود عزادارى به طور علنى است.
۴٫ النجوم الزاهرة فى ملوك مصر و قاهرة، ج ۴،ص ۲۱۸٫
۵٫ الخطط، مقريزى، ۲/۲۸۹٫ و نيز ر. ك: النجوم الزاهرة، ج ۴؛ ص ۱۲۶، بخش وقايع سال ۳۶۶؛ اتعاظ الحنفاء، مقريزى، ج ۲،ص ۶۷ به نقل از: سياهپوشى در سوگ ائمه نور، صص ۱۶۱-۱۶۲٫
۶٫ در اين خصوص نگا: مقالات تاريخى، رسول جعفريان، ج اوّل، صفحات ۱۸۳ – ۱۸۵، ۲۰۱-۲۰۶٫


برچسب ها : , , ,
دسته بندی : پرسش و پاسخ امام حسین (ع)

دیدگاه بسته شده است.