×

منوی بالا

منوی اصلی

منوی سایدبار


» پرسش و پاسخ امام حسین (ع) » ریشه نفرت كوفیان از حضرت علی علیه السلام

تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۳/۲۵ - ۱۸:۱۹

 100 بازدید

ریشه نفرت كوفیان از حضرت علی علیه السلام

نفرت كوفیان از حضرت علی و دشنام به ایشان در حضور اهل بیتِ امام حسین علیه السلام، از كجا سرچشمه گرفته بود؟

ریشه نفرت كوفیان از حضرت علی علیه السلام

پرسش. نفرت كوفیان از حضرت علی و دشنام به ایشان در حضور اهل بیتِ امام حسین علیه السلام، از كجا سرچشمه گرفته بود؟

مردم كوفه نسبت به علی علیه السلام نفرت نداشتند بلكه اكثریت مردم كوفه دوست دار علی علیه السلام بودند و هرگاه حضرت برای پیكار با دشمنان اسلام از آنها یاری می خواست، آمادگی خود را اعلام می كردند، البته عده ای هم بودند كه بازیچه ی دست معاویه و بنی امیه قرار می گرفتند و نسبت به حضرت بی وفائی می كردند.

وقتی نامه های پندآمیز و اندرزهای حكمت آمیز امیرالمؤمنین علی علیه السلام، در دل سنگ معاویه و مزدورانش اثری نكرد، امام برای جنگ با معاویه بزرگان اصحاب خود را جمع كرده و از آنها نظر خواهی كرد و طبق نقل نصر بن مزاحم با آنها كه در میانشان عمار بن یاسر، و عدی بن حاتم طائی، و عمرو بن حمق خزاعی بن ابی وقاص، و قیس بن سعد عباده، و سهل بن حنیف دیده می شدند چنین گفت:
«اما بعد فانكم میامین الرأی، مراجیح الحلم مباركوا الأمر، مقاویل بالحق…؛ شما مردانی هستید خجسته رأی و حلیم و بردبار، كارتان مبارك و گفتارتان حق است.» [۱]

یاران بزرگوار آن حضرت كه نامشان ذكر شد هر كدام برخاسته و در تأیید آن حضرت، سخنانی شور انگیز و حماسه آفرینی بیان كردند و آمادگی خود را برای جنگ با معاویه اعلام نمودند. در برابر این رادمردان با ایمان، افراد سست عقیده و بی ایمانی بودند كه از حركت به سوی دشمن تعلل ورزیده و بهانه جوئی می كردند كه از آن جمله گروهی بودند كه در تاریخ به اصحاب عبدالله بن مسعود معرفی شده اند. از آن جمله نام ربیع بن خیثم با چهار صد نفر دیگر در تاریخ آمده كه می نویسند وی نزد امیر المؤمنین علیه السلام آمد و گفت: ما در این جنگ (صفین) تردید داریم و برای ما روشن نیست، اگر چه به فضیلت تو معرفت و آشنایی داریم و از این رو ما را به یكی از مرزها بفرست تا در آنجا انجام وظیفه كنیم.»

و از آن جمله مردی كه «اربد» نام داشت و از قبیله بنی فزاره بود و به طور مستقیم و یا غیر مستقیم تحت تأثیر دسیسه های معاویه قرار گرفته بود برخاسته گفت:

«می خواهی ما را به طرف برادرانمان از مردم شام حركت دهی تا همان گونه كه به بصره رفتیم و با برادران خود در آن جا جنگ كردیم، با اینان نیز جنگ كنیم به خدا سوگند چنین كاری نخواهیم كرد.» [۲]

در میان مردم كوفه و همراهان امیرالمؤمنین علیه السلام از این گونه مردان منافق و سست عقیده بودند كه پیوسته در برابر دستورات آن حضرت كارشكنی كرده و احیاناً زبان به اعتراض ومخالفت می گشودند و از همین رو است كه در كلمات آن حضرت از این گونه افراد شكوه هایی دیده می شود و گاهی در حق آنها نفرین كرده و نجات خود را از مصاحبت با آنان از خدای تعالی درخواست می كند.
آنجا كه می فرماید: «ایها القوم الشاهده ابدانهم، الغائبه عنهم عقولهم، المختلفه اهوائهم، المبتلی بهم امراءهم، صاحبكم یطیع الله و انتم تعصونه، وصاحب اهل الشام یعصی الله و هم یطیعونه، لوددت والله ان معاویه صارفنی بكم صرف الدینار بالدرهم فأخذ منی عشره منكم و اعطانی رجلاً منهم؛
ای مردمانی كه بدنهایتان حضور دارد ولی عقلهایتان پریده، ای كسانی كه آرائتان پراكنده و مختلف و امیران را به خود مبتلا و گرفتار ساخته اید! فرمانده شما فرمانبردار خداست ولی شما نافرمانیش می كنید و فرمانده شام (معاویه) نافرمانی خدا كند ولی آنان فرمانبرداریش كنند، دوست داشتم به خدا سوگند كه معاویه روی شما همانند پول نقد با من معامله كند و ده تن از شما را از من بگیرد و به جای آن یك تن از مردم خود را به من بدهد!.» [۳]

سست رای بودن و عدم وفاداری در مورد گروهی از كوفیان صادق است، اما نفرت از امام علی علیه السلام در بین كوفیان معمول نبوده است، بلكه این مردم شام بودند كه از علی علیه السلام نفرت داشتند كه اینك به شرح آن می پردازیم:

معاویة بن ابی سفیان پس از آن كه در سال ۴۱ قمری بر تخت سلطنت نشست، تصمیم گرفت با اسلحه ی تبلیغ و ایجاد شعارهای مخالف، امیرالمؤمنین علی علیه السلام را به صورت منفورترین مرد عالم اسلام درآورد، انواع وسایل تبلیغی را به كار انداخت، از یك طرف با قدرت سرنیزه جلوی نشر فضایل امام علی علیه السلام را گرفت و اجازه نمی داد یك نفر در مدح حضرت، حدیث یا حكایتی به زبان آورد و از طرف دیگر برخی دنیاطلبان را با پول های كلان خرید تا احادیثی از پیامبر صلّی الله علیه و آله در مورد طعن بر شخصیت علی علیه السلام جعل كنند.

اما اینها برای معاویه كافی نبود، او گفته بود كه من باید كاری كنم كه كودكان با كینه ی علی بزرگ شوند و پیران با احساسات ضد علی بمیرند، آخرین فكری كه به نظرش رسید این بود كه در سراسر كشور اسلامی آنروز لعن و دشنام علی را به شكل یك شعار عمومی و دینی درآورد، لذا دستور داد، همه جا روی منبرها و در خطبه های نماز جمعه لعن علی علیه السلام را ضمیمه خطبه كنند. این كار، عملی و رایج شد، و پس از معاویه نیز سایر خلفای اموی برای آن كه فرزندان و خاندان علی علیه السلام را تحقیر كنند و فكر خلافت اسلامی را از ذهن آنها دور كنند، این سیاست را دنبال كردند. نسل هایی كه از آن تاریخ به بعد وجود می آمدند با این شعار مأنوس بودند و خود به خود آن را تكرار می كردند و تا زمان عمر بن عبدالعزیز یعنی حدود نیم قرن ادامه یافت و خورشید فضایل علی علیه السلام در پشت پرده ی ابهام مخفی ماند.

ابوعثمان جاحظ نقل می كند: گروهی از بنی امیه به معاویه گفتند به هر كجا كه می خواستی رسیده ای، پس خوب است دیگر دست از جسارت به علی علیه السلام برداری؟ معاویه در پاسخ آنان گفت: نه به خدا سوگند باید كودكان با این، پرورش یابند وبزرگسالان به سن پیری برسند و كسی از فضایل او سخنی به زبان نیاورد. [۴]

زهری نقل می كند ابن عباس به معاویه گفت: آیا از دشنام این مرد (علی علیه السلام) خودداری نمی كنی؟ معاویه همان پاسخ فوق را داد. [۵]

معاویه می خواهد نامی جز به زشتی و بدی از علی علیه السلام به میان نیاید تا او و فرزندان وخاندانش فراموش شوند و آل بنی امیه به حكومت ننگین خود ادامه دهند.

معاویه عده ای از صحابه و تابعین را اجیر كرده بود، تا در مذمت علی علیه السلام حدیث جعل كنند. از جمله كسانی كه معاویه را در این كار یاری كرده اند ابوهریره، عمروعاص، مغیره بن شعبه، عروه بن زبیر و سمره بن جندب بوده اند. [۶]

و آثار این تبلیغات سوء در رفتار شامیان با اهل بیت در سراسر تاریخ اسلام نمایان بوده است و در حادثه ی استقبال از كاروان اسیران نمود بیشتری دارد.

پی نوشت:
۱- ابن ابی الحدید،شرح نهج البلاغه، قم، انتشارات كتابخانه آیت الله مرعشی نجفی، ۱۴۰۴ق، چاپ دوم، ج۳، ص۱۷۱٫
۲- رسولی، سید هاشم، زندگانی حضرت امیر المؤمنین علی بن ابیطالب علیه السلام، تهران، انتشارات علمیه اسلامیه، چاپ اول، ۱۴۰۵، ج۱، ص۵۰٫
۳- نهج البلاغه، خطبه ی ۹۵٫
۴- ابن ابی الحدید، همان، ج۴، ص۵۸٫
۵- همان، ج ۱۳، ص ۲۲۲٫
۶- ابن ابی الحدید، همان، ج ۴، ص۶۳٫


برچسب ها : , , , ,
دسته بندی : پرسش و پاسخ امام حسین (ع)

دیدگاه بسته شده است.