×

منوی بالا

منوی اصلی

منوی سایدبار


» پرسش و پاسخ امام حسین (ع) » دلیل کم یاد کردن از همسر امام حسین علیه السلام و مادر شهدای كربلا در عزاداری ها

تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۳/۲۴ - ۱۴:۳۰

 39 بازدید

دلیل کم یاد کردن از همسر امام حسین علیه السلام و مادر شهدای كربلا در عزاداری ها

چرا در عزاداری ها از همسر امام حسین علیه السلام و مادر شهدای كربلا آنچنان كه باید یاد نمی شود؟

دلیل کم یاد کردن از همسر امام حسین علیه السلام و مادر شهدای كربلا در عزاداری ها

پرسش. چرا در عزاداری ها از همسر امام حسین علیه السلام و مادر شهدای كربلا آنچنان كه باید یاد نمی شود؟

تاریخ اسلام از بدو شكل گیری خود همواره شاهد حضور زنانی بود كه با حضور خود در صحنه های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی، یاری دهنده دین اسلام و مقتدای زمان خود بوده و نقش انكارناپذیر و حیاتی حضور زنان را در جامعه اسلامی به نمایش می گذارد.

حماسه كربلا یكی از وقایع مهم تاریخ اسلام است كه با حضور زنان در تمام عرصه های قبل از جنگ، حین جنگ و بعد از آن پررنگ تر شده است كه در این میان زنان و خواهران امام حسین علیه السلام نقش بسزایی داشته اند.

اما سئوالی كه مطرح شده كه چرا در عزاداری ها از همسر امام حسین علیه السلام زیاد یاد نمی شود؟

باید گفت كه امام حسین علیه السلام همسران متعددی داشته اند. مورخان در مورد همسران امام نوشته اند كه امام چند همسر داشته است؛

یكی لیلی دختر ابن مرّه بن عروه بن مسعود ثقفی كه مادر حضرت علی اكبر بود،

دومی؛ شهربانو دختر كسری یزد گرد سوم، پادشاه ایران كه مادر امام سجاد علیه السلام بود،

سومی؛ ام اسحاق كه مادر فاطمه بنت الحسین علیه السلام بوده كه بعضی از مورخین او را رقیه لقب داده اند.

چهارمی؛ قضاعه كه از او فرزندی بنام جعفر داشت كه در مدینه درگذشت

و آخری رباب دختر امرء القیس بن عدی مادر سكینه و عبدالله رضیع (علی اصغر) بوده. [۱]

اما سئوال این است كه آیا همه این بانوان در كربلا حضور داشتند یا نه؟

باید بگوئیم كه شهربانو و ام اسحاق قطعا حضور نداشتند چرا كه در مدینه قبل از واقعه كربلا از دنیا رفته بودند و در مورد قضاعه و لیلی تردید وجود دارد و اكثر مورخین وجود آنها را در كربلا قبول ندارند، ولی همسر دیگر امام یعنی رباب دختر امرء القیس در كربلا بوده. [۲] رباب بعد از واقعه كربلا به همراه دیگر زنان و فرزندان به كوفه و شام به عنوان اسیر برده شد و بعدا به همراه كاروان اسراء به مدینه بازگشت، بعد از بازگشت به مدینه، بزرگان و اشراف مدینه از او خواستگاری كردند، اما در پاسخ آنان فرمود: «بعد از آنكه افتخار وصلت با خاندان پیامبر نصیبم شد، با فرد دیگری وصلت نخواهم كرد.» او در مدینه عزاداری می كرد. در این مدت روزها زیر سقفی نمی رفت و مدام در مظلومیت امام حسین علیه السلام می گریست تا جان به جان آفرین تسلیم نمود. [۳]

درباره یاد بانوان كربلا، این گونه نیست كه هیچ یادی نشود، بلكه در اكثر مجالس و محافل عزاداری كه برای شهدای كربلا برقرار می شود، در كنار عزاداری بر شهدا، از مادران و خواهران و خانواده ایشان نیز غالبا یاد می شود. به عنوان مثال در عزاداری و ذكر مصیبت طفل شیرخواره امام، غالبا از مادرش رباب، كه همسر امام حسین علیه السلام است یاد می شود و بر مظلومیت او به خاطر از دست دادن فرزند كوچكش سوگواری می شود. یا در مورد فاطمه ملقب به ام البنین كه مادر چهار تن از شهدای رشید كربلا از جمله حضرت ابوالفضل العباس علیه السلام است، هنگام توسل و ذكر شهادت حضرت عباس از او یاد می شود و سخنرانان و مرثیه خوانان از او به عنوان مادری فداكار، صبور و وفادار، به دودمان امامت یاد می كنند، هنگام ذكر علی اكبر از مادرش لیلا یاد می شود، پس گاهی از همسر و مادر شهدای كربلا یاد می شود.

نكته دیگری هم كه باید مورد توجه قرار گیرد این است كه نباید فراموش شود كه فلسفه عزاداری برای امام حسین علیه السلام و شهدای كربلا تداوم نهضت حسینی و زنده ماندن قیام واقعه كربلا است، چرا كه امام و یارانش به شهادت رسیدند تا دین اسلام زنده بماند و امت پیامبر كه در شرف گمراهی و ضلالت بودند اصلاح شوند و نجات یابند، همان طوری كه امام حسین علیه السلام در وصیتی به برادرش محمد حنفیه می فرماید: «من خروج می كنم برای طلب اصلاح امت جدم و برای امر به معروف و نهی از منكر.» [۴]

پس بقاء اسلام در گرو قیام امام حسین علیه السلام و نهضت عاشورا بود و بقاء و تداوم نهضت عاشورا در گرو عزاداری و برپایی مجالس برای شهدای كربلا است و سعی دشمنان اسلام در طول تاریخ بر این بود كه با ممنوعیّت عزاداری بر اباعبدالله الحسین موجب تضعیف اسلام شوند. وقتی كه رضاخان روی كار آمد هدفش این بود كه اسلام نباشد، لذا از مجالس روضه و وعظ و خطابه جلوگیری می كرد. [۵] لذا آنچه كه مهم است اقامه عزاداری است و زیاد مهم نیست كه برای كدام یك از شخصیت های واقعه كربلا عزاداری شود.
نتیجه اینكه جایگاه همسران امام و مادران شهدای كربلا در عزاداری ها محفوظ است. هر چند امكان دارد عزاداری بعضی مناطق و قومیت ها برای هر یك از شخصیت های واقعه كربلا متفاوت باشد و البته مجریان فرهنگی و سخنرانان و كسانی كه در دستگاه امام حسین علیه السلام خدمت می كنند باید اهتمام بیشتری برای شناساندن جایگاه بانوان كربلا مخصوصاً مادرانی كه در واقعه عاشورا، فرزندانشان را فدای امام و اسلام كرده اند، داشته باشند و از آنان بیشتر و بهتر یاد كنند. اگر چه تا نهضت امام حسین زنده است، نام و یاد آنها نیز زنده است اگر یادشان نبود، خبر حضورشان به ما نمی رسید.

پی نوشت:
۱) ابن اثیر، عزالدین، الکامل فی التاریخ، تهران، موسسه مطبوعاتی علمی، چاپ هشتم، ۱۳۷۱ش، ج۴، ص۸۷٫
۲) همان، ص ۸۸٫
۳) قمی، شیخ عباس، منتهی الآمال، قم، ناشر اعلام التقی، چاپ سوم، ۱۳۸۲ش، ج۱، ص۷۰۰٫
۴) حیدری، علی محمد، گفتار نراقی، قم، انتشارات قلم، چاپ اول، ۱۳۸۰ش، ج۲، ص۱۱۳٫
۵) موسوی خمینی، سید روح الله، صحیفه نور، تهران، انتشارات وزارت ارشاد اسلامی، ۱۳۶۱ش، ج۹، ص۲۰۰٫

منبع: پرسمان   http://porsemani.ir


برچسب ها : , , , , , ,
دسته بندی : پرسش و پاسخ امام حسین (ع)

دیدگاه بسته شده است.