×

منوی بالا

منوی اصلی

منوی سایدبار


» پرسش و پاسخ امام حسین (ع) » بررسی سند عبارت کُلُّ یَومٍ عاشُوراءُ وَ کُلُّ أرْضٍ کَرْبَلا

تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۴/۳۰ - ۱۶:۴۳

 32 بازدید

بررسی سند عبارت کُلُّ یَومٍ عاشُوراءُ وَ کُلُّ أرْضٍ کَرْبَلا

جمله مشهور «کُلُّ یَومٍ عاشُوراءُ وَ کُلُّ أرْضٍ کَرْبَلا» از کیست؟ آیا این جمله سندیت دارد؟ آیا در روایات ما چنین عبارتی نقل شده است؟

بررسی سند عبارت کُلُّ یَومٍ عاشُوراءُ وَ کُلُّ أرْضٍ کَرْبَلا

پرسش. جمله مشهور «کُلُّ یَومٍ عاشُوراءُ وَ کُلُّ أرْضٍ کَرْبَلا» از کیست؟ آیا این جمله سندیت دارد؟ آیا در روایات ما چنین عبارتی نقل شده است؟

این جمله، مشهور است که: «کُلُّ یَومٍ عاشُوراءُ وَ کُلُّ أرْضٍ کَرْبَلاءُ»؛ گاهی نیز دیده می شود که آن را به اهل بیت علیهم السلام نسبت می دهند در حالی که چنین مطلبی در منابع حدیثی امامیه دیده نمی شود؛ اما مضمونِ آن، ضمن اشعار محمّدبن سعیدبوصیری (متوفّای قرن ۷ هجری)، در رثای امام حسین علیه السلام و یارانش آمده است. متن شعر او، چنین است:

کُلُّ یَومٍ وَ کُلُّ أرْضٍ لِکَرْبی فیهِمُ کَرْبَلاءُ وَ عاشُورا؛
هر روزی و هر سرزمینی، به خاطر اندوه من بر [مصیبت] آنان، کربلا و عاشوراست.

این شعر که از «اندوه همیشگی شیعیان در مصیبت امام حسین علیه السلام » حکایت دارد، یادآور پنج حدیثِ مقبول و موثوق الصدور، منقول از امام صادق علیه السلام است:

۱) شیخ صدوق، در کتابِ «ثواب الأعمال»، از امام صادق علیه السلام، چنین روایت کرده است:
«… رَحِمَ اللهُ شیعَتَنا، شیعَتُنا وَاللهِ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ، فَقَدْ واللهِ شَرِکُونا فِی الْمُصیبَهِ بِطُولِ الْحُزْنِ وَ الْحَسْرَهِ؛ … خداوند، شیعیان ما را رحمت کند! به خدا سوگند، آنان اند که حقیقتاً مؤمن اند. به خدا سوگند، آنان از طریق دوام اندوه و حسرت، در این مصیبت، شریک ما شده اند.»

۲) ابن قُولُوَیْه، در کتابِ «کامل الزیارات»، از امام صادق علیه السلام، چنین روایت کرده است: راوی گفت: روزی نشد که در محضر امام صادق علیه السلام از امام حسین علیه السلام یاد شود و دیده شود که ایشان، از صبح تا شب آن روز، خندان باشد. آن حضرت علیه السلام می فرمود:
«الْحُسَیْنُ علیه السلام عَبْرَةُ کُلِّ مُؤْمِنٍ؛ حسین علیه السلام، اشک هر مؤمنی است.»

۳) ابن قُولُوَیْه، در کتابِ «کامل الزیارات»، از امام صادق علیه السلام، در توصیف امام حسین علیه السلام چنین روایت کرده است:
«یَبْکیهِ مَنْ زارَهُ، وَ یَحْزَنُ لَهُ مَنْ لَمْ یَزُرْهُ، وَ یَحْتَرِقُ لَهُ مَنْ لَمْ یَشْهَدْهُ؛ هرکه او (امام حسین علیه السلام) را زیارت کند، برایش می گرید و هرکه زیارتش نکند، برایش اندوهگین می شود و هرکه در محضرش (نزد قبر شریفش) نباشد، برایش می سوزد.»

۴) شیخ صدوق علیه السلام، در کتاب «الأمالی»، از امام صادق علیه السلام، چنین روایت کرده است:
«فَما أنْغَضَ ذِکْرَ الْحُسَیْنِ علیه السلام لِلْعَیْشِ، إنّی ما شَرِبْتُ ماءُ بارِداً إلّا وَ ذَکَرْتُ الْحُسَیْنَ علیه السلام؛ یادِ (مصیبت های وارد شده بر) حسین علیه السلام، چقدر زندگی را به غبار تیرگی پیوند می زند. نشده است که من آب خنکی بنوشم و از حسین علیه السلام یاد نکنم.»

۵) میرزا حسین محدّث نوری، در کتاب «مستدرک الوسائل»، از امام صادق علیه السلام، به نقل از: رسول خدا صلّی الله علیه و آله، چنین نقل کرده است:
«إنَّ لِقَتْلِ الْحُسَیْنِ حَرارَهٌ فی قُلُوبِ الْمُؤْمِنینَ لا تَبْرُدُ أبَداً؛ کشته شدن حسین علیه السلام، حرارتی در دل های مؤمنان ایجاد کرده است که هرگز سرد نمی شود.»
شایان ذکر است که این شعر، هرگز به معنای امکان مقایسۀ «فجایع دردناک و روزهای حماسه آفرین در زندگانی ما» با «حوادث کربلای حسینی در عاشورای سال ۶۱ قمری» نیست؛ چرا که بر مبنای احادیث منقول از اهل بیت علیهم السلام، هیچ روزی، با روز عاشورا و مصائبی که در آن روز، بر امام حسین علیه السلام گذشت، قابل مقایسه نبوده و روز عاشورا در میان سایر روزها و مناسبت های غمبار، ویژگی های منحصر به فردی دارد:
شیخ صدوق، در کتابِ «الأمالی»، از امام صادق علیه السلام، از پدرش امام باقر علیه السلام، از جدّش امام سجاد علیه السلام، چنین روایت کرده است:
«حدّثنا احمد بن هارون الفامی رَضِیَ اللهُ عَنْه، قال: حدّثنا محمد بن عبدالله بن جعفربن جامع الحِمْیری، قال: حدّثنا أبی، عن احمدبن محمّدبن (عیسی):
روزی حسین بن علی علیه السلام بر حسن علیه السلام درآمد و نگاهش که به وی افتاد، گریست.
حسن علیه السلام به او گفت: ای اباعبدالله! چرا گریه می کنی؟
گفت: به خاطر آن چه با تو خواهد شد، می گریم.
حسن علیه السلام گفت: آن چه با من می شود، سمّی است که به دسیسه به من می دهند و با آن، کشته می شوم؛ اما هیچ روزی مانند روز شهادت تو نیست.»
«لا یَومَ کَیَومِکَ یا أباعَبْدِاللهِ!؛ هیچ روزی، مانند روز تو (روز عاشورا) نیست ای اباعبدالله»
[علی لباف پژوهشگر و محقق]


برچسب ها : , , , ,
دسته بندی : پرسش و پاسخ امام حسین (ع)

دیدگاه بسته شده است.